Pluk-ze

JUSTITIE maakt de laatste jaren veel werk van het plukken van criminelen. Daarom was bij de plukkers enig gejuich over een record - het afpakken van 20 miljoen gulden met misdaad verdiend geld - zeker niet misplaatst....

Hoewel de in 1993 ingevoerde 'pluk-ze-wet' het stadium van de kinderziekten voorbij is en politie en justitie enigszins vertrouwd beginnen te raken met een buitgerichte aanpak, is er geen reden tot tevredenheid over de werking van de wet.

De verwachtingen zijn niet uitgekomen. De resultaten zijn pover. In 1995 leverde het kaalplukken 6 miljoen op in plaats van de beoogde 28. In 1996 waren deze bedragen respectievelijk 5 en 40 miljoen. Dit jaar zit er een stevige stijging in; in het eerste half jaar incasseerde de Nederlandse staat 16 miljoen gulden aan misdaadgeld.

Met de deze week toegewezen claim zal het resultaat dit jaar wellicht het streefbedrag overstijgen. Echter, ervan uitgaand dat er in de misdaadeconomie in Nederland jaarlijks vele miljarden omgaan - alleen al met drugs wordt 3 miljard verdiend - is het bedrag dat justitie de criminelen afpakt, niet meer dan een fractie van hun totale verdiensten.

Politie en justitie zien zich niet alleen bij de opsporing en vervolging van zware misdaden nog steeds geconfronteerd met moeilijk grijpbare professionele organisaties. Ook bij het beslag leggen op criminele winsten staan zij op achterstand.

Vanaf het moment dat een aantal jaren geleden aan het opsporen van criminele vermogens een hoge prioriteit werd toegekend, werd een reactie van de criminele wereld op deze aanpak voorspeld. De praktijk bewijst dat grote misdaadondernemers steeds meer façades optrekken om inzicht in de financiële huishouding van criminele netwerken te bemoeilijken.

Het is een oud, maar helaas nog steeds actueel verhaal dat bij politie en justitie meer in financiële deskundigheid moet worden geïnvesteerd. Maar dat is niet het hele verhaal. De destijds onder grote politieke druk overhaast aangenomen pluk-ze-wet blinkt niet uit in duidelijkheid, waardoor de rechtspraktijk wordt geconfronteerd met legio vragen van juridische en financieel-technische aard.

Bovendien is dringend behoefte aan aanvullende wetgeving om de jacht op criminele vermogens te vergemakkelijken. Zo zou witwassen als zelfstandig delict strafbaar moeten worden gesteld. De verplichting om verdachte transacties te melden zou moeten worden uitgebreid, tot bijvoorbeeld makelaars en autohandelaren. Bovendien zou het geen kwaad kunnen strengere eisen te stellen aan advocaten, notarissen en accountants. Al zijn er maar enkele bereidwilligen, juist zij vervullen een voor criminelen onmisbare schakel tussen boven- en onderwereld.

Meer over