Patiënte klaagt kliniek aan voor mishandeling

Stamceltherapie in privékliniek pakt averechts uit voor dwarslaesiepatiënten...

Van onze verslaggeefster Maud Effting

AMSTERDAM Een dwarslaesiepatiënte heeft een rechtszaak aangespannen tegen de voormalige stamcelkliniek Cells4Health en eigenaar Cornelis K. Ze eist schadevergoeding, omdat ze na een behandeling met stamcellen niet meer kan staan – iets wat ze voor de operatie nog wel kon. Ze vindt dat ze verkeerd is voorgelicht.

Dat blijkt uit het programma Knelpunt van omroep Max, dat vanavond wordt uitgezonden. De patiënte, Joke Kniest, heeft ook aangifte gedaan van oplichting en mishandeling door K. en zijn bedrijf. Volgens haar revalidatiearts Evert Schouten is het ‘aannemelijk’ dat haar achteruitgang door de operatie komt. ‘Medisch gezien is er geen andere reden waarom ze achteruit zou gaan.’

Een andere dwarslaesiepatiënt, Theo Bruijnzeel, deed ook aangifte van oplichting en zware mishandeling. Hij kon voor de operatie met zijn hand nog dingen optillen, maar zegt na de behandeling nagenoeg geen kracht meer te hebben in zijn rechterarm. Het Openbaar Ministerie zegt de twee zaken te onderzoeken.

Volgens hoogleraar en stamcelwetenschapper Christine Mummery (LUMC) komen er steeds meer signalen dat er risico’s aan dergelijke behandelingen zitten. ‘Dit snijdt een probleem aan dat heel groot aan het worden is. Er zijn wereldwijd honderden, misschien wel duizenden van deze klinieken. Als ze worden aangepakt, verplaatsen ze zich naar het buitenland en nemen ze een andere naam aan.’

K. weigert te reageren tegenover de Volkskrant, maar zegt in de uitzending dat hij wel degelijk resultaten heeft geboekt en dat hij die in de toekomst zal publiceren.

Bij de patiënten werden eigen stamcellen in hun ruggemerg gespoten, in de hoop beschadigde zenuwbanen te laten aangroeien. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat stamcellen uit beenmerg zich kunnen ontwikkelen tot zenuwcellen, zegt Mummery. ‘Het is alsof je lood wil omzetten in goud. Dat gebeurt niet spontaan in het ruggemerg, van welk proefdier dan ook.’

Beide patiënten zeggen dat hun is voorgespiegeld dat hun toestand na de operatie, die in Turkije werd uitgevoerd, mogelijk zou verbeteren, en dat ze misschien wel zouden kunnen lopen. Voor de operatie betaalden ze rond de 15 duizend euro. Ze zeggen dat K. hen in de waan liet dat hij arts was. In werkelijkheid is K. een gepromoveerde farmacoloog.

Sinds 2007 mogen in Nederland privéklinieken geen stamcelbehandelingen uitvoeren, nadat een patiënt complicaties had gekregen. Dit mag alleen nog in academische ziekenhuizen. K. verhuisde zijn kliniek daarop naar Duitsland onder de naam XCell Center.

Dat Kniest een contract tekende waarin ze zegt de risico’s te kennen, komt omdat ze zich gedwongen voelde, stelt ze. ‘Ik ben begonnen met de rechtszaak om nieuwe slachtoffers te voorkomen. Deze man maakt gebruik van de wanhoop van dwarslaesiepatiënten. Hij moet gestopt worden. Achteraf vind ik het ontzettend stom dat ik erin ben getrapt, al heb ik mijn leven nu weer redelijk op de rails.’

Meer over