Reportage

Op pad met een transferprimeurjager: ‘Hebbes, de deal is door’

null Beeld Thomas Nondh Jansen
Beeld Thomas Nondh Jansen

Het hele jaar door onderhandelen profvoetbalclubs over transfers van spelers. Om het nieuws als eerste te brengen, volgen transferprimeurjagers daarom alle geruchten op de voet. Hoe is het om daar dag en nacht mee bezig te zijn? PSV-watcher Rik Elfrink: ‘Ik hou dit niet nóg eens elf jaar vol.’

Bart Vlietstra

Het is anderhalf uur voor een tamelijk onbelangrijke wedstrijd van PSV als transferprimeurjager Rik Elfrink (48) in de perskamer van het Philips-stadion op zijn laptop zit te rammen. ‘Nieuws, er is altijd nieuws bij deze club’, zegt hij met een glimlach.

Nieuwtje 1. De manager van de Engelse voetbalclub Aston Villa zit op de tribune vandaag. Hij wil misschien de PSV-spelers Madueke en Sangaré voor een miljoenenbedrag naar zijn club transfereren, weet Elfrink. Hij tikt er vliegensvlug een bericht over voor op zijn socialemediakanalen, en daarna voor op de website van zijn werkgever, het Eindhovens Dagblad (ED).

Slokje water. Zal hij een broodje pakken? Nee, eerst nieuwtje 2. De Braziliaanse oud-doelman Heurelho Gomes wordt straks op het veld door PSV als ambassadeur gepresenteerd.

Eigenlijk is dat oud nieuws. Een paar dagen eerder maakte Elfrink er al melding van. Hoe hij aan dat primeurtje kwam? Elfrink kreeg in de vroege ochtend een instagrambericht doorgestuurd dat Gomes in Eindhoven was, scheurde direct naar PSV’s trainingscomplex, trof daar inderdaad Gomes en sprak twintig minuten met hem. Het twitterbericht dat hij erover maakte werd 671 keer geliket. Ook het langere stukje op de website van het ED werd goed gelezen. ‘Populaire jongen, die Gomes, doet het altijd goed’, oordeelt Elfrink tevreden.

De transferprimeurjager is altijd druk, maar eigenlijk altijd goedgemutst. Zijn werk behelst ook het verslag doen van wedstrijden van PSV en van Jong PSV, het hoogste jeugdteam, dat hij overal achterna reist. Hij maakt analyses, interviews en reportages, maar is bovenal gespitst op nieuwtjes over personeelswisselingen, vooral van spelers. Zulke transferprimeurs hebben de meeste nieuwswaarde, zeker als er een groot bedrag of een grote naam mee gemoeid is. Elfrink: ‘Het klinkt misschien gek, maar fans zijn vaak nog blijer met de komst van een bepaalde speler dan met drie overwinningen van PSV op rij. Ik denk dat het is als vroeger met Panini-plaatjes sparen. Die speler is ook een beetje van jou als hij voor je favoriete club speelt.’

PSV-transferswatcher Rik Elfrink: ‘Het is niet mijn drijfveer de club dwars te zitten.’ Beeld
PSV-transferswatcher Rik Elfrink: ‘Het is niet mijn drijfveer de club dwars te zitten.’

In de perskamer van PSV druppelen steeds meer journalisten binnen die ook op dergelijke nieuwtjes jagen, terwijl de media-afdeling van PSV ze het liefst zelf naar buiten brengt om bezoek aan de eigen mediakanalen te stimuleren.

Elfrink: ‘De commercieel directeur van PSV zegt wel eens gekscherend: ‘Wij hebben 45 man in dienst, die zijn soms een hele dag al bezig met de aankondiging van een speler en dan fiets jij er weer doorheen.’’

Bijna verontschuldigend: ‘Het is niet mijn drijfveer de club dwars te zitten. Mensen willen gewoon alles snel weten. Ik doe ook maar mijn werk. ’

Hij zwaait naar een voorbijlopende assistent-trainer, babbelt met de 88-jarige gastheer van de perskamer, neemt de opstelling van PSV door met concullega’s van Voetbal International en De Telegraaf, blikt ondertussen met een schuin oog naar zijn continu oplichtende mobiel.

Elfrink heeft een uitgebreid bronnennetwerk opgebouwd in de elf jaar dat hij PSV volgt. Hij heeft daarnaast bijna 75 duizend volgers op Twitter, waarvan sommigen actief helpen zoeken naar nieuws. Via een direct message (een dm) of een mailtje kunnen ze Elfrink tippen.

Zo wist hij als eerste journalist dat de Duitse wereldkampioen Mario Götze eind augustus 2020 in Eindhoven was gesignaleerd. Een snackbarhouder had een luxe auto gezien waarin hij de Duitse topvoetballer meende te herkennen, daar een foto van gemaakt en die via een twitter-dm naar Elfrink gestuurd. ‘Maar dan ben je er nog niet, dan moet je nog checken of hij het echt is en of hij echt met PSV gaat praten. Je krijgt het niet cadeau, hoor.’

Dat Götze naar PSV kwam, was de meest sensationele transfer van de laatste jaren, maar de kick van een scoop vervliegt snel bij de transferprimeurjager. ‘Je gaat meteen door naar de volgende. Het stopt nooit, clubs zijn voortdurend bezig om goede spelers binnen te halen.’

Hij zucht. ‘Men verwacht ook dat ik alles heb. ‘Hé, Rik, hoe kun je dat nieuwtje nou missen, man?’ hoor ik vaak zat. Daar kan ik goed tegen, hoor. Maar als ik iets mis, evalueer ik dat toch even met mezelf.’

null Beeld Thomas Nondh Jansen
Beeld Thomas Nondh Jansen

Eigen nieuwsmerk

Elfrink, die wekelijks ook podcasts en youtubevideo’s met PSV-nieuws ‘vol lult’ en geregeld aanschuift bij landelijke tv- en radioprogramma’s, is in feite zijn eigen nieuwsmerk geworden. Hij heeft op Twitter 20 duizend meer volgers dan zijn eigen krant. En ook meer volgers dan de meeste transferprimeurjagers die Feyenoord en Ajax volgen, terwijl die clubs toch een grotere aanhang hebben. Op de trappen naar de perstribune willen PSV-fans een selfie met hem maken. ‘Maar ik verbeeld me helemaal niets, hoor. Ik ben maar een radertje in het grote geheel.’

Weinig is de transferprimeurjager te gek. Elfrink vertelt over de komst van de Portugees Bruma naar PSV. ‘Zijn naam ging rond en ik wist dat hij een zaakwaarnemer uit Guinee-Bissau had. Via een oude lijst met daarop de telefoonnummers van alle zaakwaarnemers wereldwijd heb ik er lukraak drie uit dat land gebeld. De derde gaf me het nummer van Bruma’s zaakwaarnemer. Hij wilde eerst niet met me praten. Ik heb hem weer gebeld, uiteindelijk met hangen en wurgen toch een band opgebouwd.’

Dat vraagt tact. Iemand stalken werkt niet, stelt Elfrink, het zit ook niet in zijn aard. ‘Op een gegeven moment stuurde die zaakwaarnemer een foto door van Bruma naast John de Jong (de technisch manager die namens PSV de transfer rondmaakt, red.). Dan denk je: hebbes, de deal is door.’

Waarom deed die zaakwaarnemer dat? ‘Een andere club, FC Porto, wilde Bruma ook, die wisten meteen dat ze niet meer hoefden te bellen. Zo had hij er ook iets aan.’

Voorgelogen door zaakwaarnemers

Het is niet ongebruikelijk dat transferprimeurjagers worden voorgelogen door spelers, zaakwaarnemers of clubs. Of dat ze zich bewust laten gebruiken door bijvoorbeeld een speler aan een club te linken, ook al heeft die club helemaal geen interesse. De speler kan daardoor in waarde stijgen. De transferprimeurjager die daaraan meewerkt, wordt beloond met nieuwtjes.

Elfrink: ‘Het gebeurt vast dat je soms gebruikt wordt, maar daar ben je zelf ook bij. Als een zaakwaarnemer iets beweert over bepaalde interesse in zijn speler, moet je dat checken. Als het niet klopt, moet je het niet brengen. Anders kost het je je geloofwaardigheid.’

Soms gaat hij alsnog de mist in. ‘Er was een poosje sprake van dat Luuk de Jong zou terugkeren bij PSV. Maar ik had steeds te laat de juiste informatie. Net toen ik gemeld had dat er nog werd gepraat, vertelde PSV-trainer Roger Schmidt dat de deal niet doorging. Balen.’

Soms blijft zo’n misser hangen. ‘Dat houdt je ook scherp’, zegt Elfrink. Hij lacht. ‘Nu klink ik echt als een profvoetballer.’

Profvoetballer is wat Elfrink, zelfbenoemde ‘boerenpummel’ uit het Twentse stipje Sint Isidorushoeve, wilde worden. Toen een scheenbeenblessure die ambitie in de knop brak, schakelde hij over op duursporten. ‘Ik had wielerprof kunnen worden, denk ik, maar het was een tijd waarin je bepaalde grenzen qua medicatie moest overgaan. Dat was het me niet waard.’

Elfrink werd meester in de rechten en begon als jurist bij de Rabobank, die hem in Eindhoven stationeerde. Omdat hij meer lol had in het schrijven van wielerverslagen stapte hij over naar het Eindhovens Dagblad, waar hij vanwege zijn achtergrond op de economieredactie terechtkwam. Hij werd chef van die redactie, om vervolgens medio 2011 de portefeuille PSV op zich te nemen. ‘Mensen keken al raar op toen ik journalist werd. En daarna ook nog fulltime clubwatcher. Ik had al voorpaginastukken geschreven over Philips, ASML en andere grote bedrijven waar veel meer geld en personeel in omgaat. Ik dacht: dat doe ik even. Maar de dynamiek rond PSV is tienduizend keer groter.’

null Beeld Thomas Nondh Jansen
Beeld Thomas Nondh Jansen

Extra besteksetje in de auto

De bagel tonijnsalade die hij voor de wedstrijd nog wilde verorberen, schiet erbij in door al het getyp en genetwerk. En dan is dit nog een rustige periode voor de transferprimeurjager.

De vorige generatie had een heel ander leefritme. ‘De primeurjager loopt op wijn en bier’, stond begin deze eeuw boven een Revu-artikel over de legendarische, inmiddels al tien jaar gepensioneerde Telegraaf-verslaggever Henk Evenblij. Evenblij was vooral in de avond- en nachturen actief. Met een paar borrels erbij ontfutselde hij bestuurders, zaakwaarnemers en trainers nieuwtjes die hij later kon gebruiken. ‘Vroeger had je na het zakken van de krant in de avond vrij en hoefde je ook niet elke dag iets te schrijven. Nu publiceer je via sociale en online media 24/7’, zegt Elfrink.

Gezellige onderonsjes op een terras onderbreekt hij als hij een tip krijgt waar hij ‘iets mee moet’. Zijn drie kinderen kijken er niet meer van op als papa ineens de auto aan de kant zet om snel een stukje of een twitterbericht te tikken. Die auto is er zelfs op ingericht om snel te kunnen werken; Elfrink heeft altijd een laptop, diverse oplaadkabels en een extra besteksetje bij zich. Vakanties schieten er vaak bij in, want die vallen net in de periode dat de meeste transfers worden gesloten.

Is het gezond wat hij doet? ‘Ik denk het niet. Het staat je privéleven wel wat in de weg, ook in de supermarkt of in de tandartsstoel krijg je de vraag of er nog een nieuwe keeper komt of niet.’

Na de wedstrijd moet hij die vraag inderdaad een paar keer beantwoorden in het stadion (antwoord: ‘Ja, die komt er.’) Tussendoor zegt hij: ‘Dit moet geen klaagverhaal worden, hoor. Ik vind de dynamiek en het spitwerk juist geweldig, heb eer van mijn werk. Maar dit nog elf jaar op deze manier doen, dat gaat niet.’

Hoe werkt een voetbaltransfer?

Voortdurend proberen voetbalclubs hun elftallen te versterken door nieuwe spelers aan te trekken. Dit transfereren van spelers kost geld als die speler nog een contract heeft bij een andere club. Daarna moeten de speler en zijn nieuwe club nog tot een persoonlijk akkoord komen over een contract (salaris, arbeidsvoorwaarden en looptijd). Soms gaan daar langdurige onderhandelingen aan vooraf en zijn er vele partijen bij betrokken, niet alleen specialisten en juristen van de clubs, maar ook vertegenwoordiger(s) en familieleden van de speler en intermediairs. Soms zijn er nog afspraken met zogeheten ‘derde partijen’. Dat zijn clubs of investeringsmaatschappijen die ook een bepaald aandeel in een speler hebben.

Transfers mogen in principe alleen gesloten worden in transferperiodes, die in de meeste voetballanden zijn vastgesteld in de maanden januari, juli en augustus. Maar in praktijk wordt er het hele jaar door onderhandeld en is er dus ook het hele jaar door nieuws over aanstaande transfers of interesse in spelers.

Transferkoning Fabrizio Romano: ‘Zidane weg bij Real Madrid? Ik voelde een enorme druk.’

Het is bijna nog lastiger om Fabrizio Romano te spreken te krijgen dan de spits van Paris Saint-Germain. De 29-jarige Italiaan, die te boek staat als de grootste transferspecialist ter wereld, reist in deze periode heel Europa door om contacten met spelers, agenten, clubdirecteuren en intermediairs te onderhouden of op te bouwen. In de maanden dat transfers worden gesloten, juli en augustus en januari, hoopt Romano van dat netwerk te profiteren. ‘Dan kan ik nog moeilijker afspreken, omdat er zoveel gebeurt. Dan ben ik echt dag en nacht aan het bellen, appen en op verschillende kanalen updates aan het geven over bepaalde transfers.’

Maar het transfercircus draait ook nu door. Doorlopend voorziet de freelancer zijn miljoenen volgers op zijn socialemediakanalen – alleen op Twitter al 7,2 miljoen – en zijn opdrachtgevers Sky Italia, The Guardian, CBS en Football11 van nieuws over toekomstige transfers, contractverlengingen of verregaand geflirt tussen spelers en clubs. Als een transfer (bijna) rond is, meldt Romano steevast: ‘Here we go.’ Het zinnetje is inmiddels zijn bijnaam geworden.

Fabrizio Romano thuis in Milaan.  Beeld Alessandro Grassani/The New York Times
Fabrizio Romano thuis in Milaan.Beeld Alessandro Grassani/The New York Times

Na enkele weken heen en weer mailen lukt het eindelijk om twintig minuten met hem te videobellen. Enthousiast en in razend tempo vertelt ‘mister here we go’ over zijn drijfveren. ‘Het zijn de adrenaline, de gekke wendingen, de concurrentie met anderen die me drijven. De voldoening dat je een deal kunt melden waar je uren, dagen, weken mee bezig bent geweest. Op de meest onverwachte momenten gebeuren er dingen. Afgelopen zomer ging ik er heel even tussenuit omdat er weinig speelde op dat moment. Dacht ik. Ik speelde een potje voetbal met vrienden. De bal ging uit, ik checkte even mijn telefoon. ‘Zidane gaat weg bij Real Madrid’, meldde een goede bron. Nog niemand had het daarover gehad, er waren ook geen aanwijzingen voor. Ik voelde een enorme druk. Ik heb drie uur lopen checken. Het ging over gigantische namen: Real Madrid en Zidane. Om 23.30 uur gooide ik het nieuws eruit op mijn socials. Ik kon de hele nacht niet slapen. Stel nou dat het toch niet klopt? Maar het klopte. Dan voel je je alsof je een belangrijk doelpunt hebt gemaakt.’

Rondhangen bij stadions

Romano omschrijft de voetbaltransfermarkt als een jungle. ‘Dat maakt het ook mooi. Het ene moment kan iets zo goed als rond zijn, maar dan wil een familielid van een speler toch niet verhuizen of komt er een gekke eis op tafel en verandert alles weer. Nu ik zoveel volgers heb, is het makkelijker om mensen te bereiken. Maar omdat ik over de hele wereld op transferprimeurs jaag, heb ik overal concurrentie van andere goed ingevoerde primeurjagers.’

Het begon allemaal toen de voetbalgekke Napolitaan in 2009 werd gebeld door een zaakwaarnemer over de Argentijnse spits Mauro Icardo, die destijds in het tweede team van Barcelona speelde. ‘Ik was 17 en werkte voor een kleine website. Ik hielp hem. Daarna lichtte hij me in over de overstap van Icardi naar Sampdoria en daarna naar Internazionale. Dat was groot nieuws in Italië en daarmee was mijn naam een beetje gevestigd.’

Daarna zwierf hij drie jaar lang door Milaan, waar de meeste deals worden gesloten. ‘Ik hing rond bij stadions, trainingscomplexen, restaurants, hotels. Ik stond eindeloos vaak voor deuren totdat bepaalde mensen naar buiten kwamen. En dan maar hopen dat je iets lospeutert. Dat mensen je vertrouwen is het allerbelangrijkst.’

Hij werd specialist in Italiaanse transfers en breidde gestaag uit naar andere landen. Hoe goed boert hij zelf, met zijn miljoenen volgers? Is hij miljonair? ‘Ha, dat ik lees vaak op internet. Onzin. Ik verdien goed, maar niet crazy, ik woon in een gewoon huis. In Italië betaal je 55 procent belasting.’

Inkomsten haalt Romano ook uit samenwerkingen met merken. Heineken organiseerde een speciale ‘Deadline Day’ rondom hem, en Romano onthulde de nieuwe Pepsi-reclame met Messi en Ronaldinho op zijn sociale media. ‘Ik krijg veel aanbiedingen voor samenwerkingen. Soms doe ik het, als het om merken gaat die al jaren het voetbal sponsoren, zoals Heineken en Pepsi. Maar ik doe niet alles. Ik ben journalist, geen influencer.’

Agenten en directeuren hebben vaak geprobeerd hem te gebruiken. ‘Er zijn haaien genoeg. Maar ze weten nu wel dat ik niet meewerk. Soms leidt dat tot een verbaal gevecht. Als je met je laat sollen ben je snel klaar in deze wereld.’

Meer over