Obama niet zo populair inzake Guantánamo Bay

Volgens een opiniepeiling is een meerderheid van de Amerikanen tegen het overbrengen van gevangenen uit de terroristengevangenis naar de VS....

Van onze correspondent Philippe Remarque

Washington Het komt dezer dagen niet vaak voor dat de Amerikanen het volstrekt oneens zijn met Barack Obama, hun populaire nieuwe president. Maar daar stond vorige week de kop in USA Today, ‘Peiling: meerderheid is tegen sluiting Gitmo.’

Van de ondervraagden bleek 54 procent tegen de uitvoering te zijn van Obama’s verkiezingsbelofte, de sluiting van de terroristengevangenis in Guantánamo Bay. Sommige analisten concludeerden dat Obama het ‘debat’ met ex-vicepresident Cheney verliest. Volgens Obama heeft Guantánamo de VS minder veilig gemaakt door de haat die is opgewekt. Maar velen zijn het eens met Cheney, die waarschuwt dat in Guantánamo ‘de slechtsten van de slechten’ zitten.

Het verzet wordt vooral opgewekt, zo bleek uit de peiling, door Obama’s voornemen een deel van de Guantánamo-verdachten naar het Amerikaanse vasteland te halen om ze daar te berechten. In de woorden van een van de USA Today-lezers op internet: ‘Gitmo is perfect voor deze gekken. Hoe meer water er tussen hen en ons is, hoe beter. Ik heb nooit begrepen waarom je een wolf in het kippenhok zou willen laten.’

In het Congres bleken ook partijgenoten van Obama gevoelig voor kiesdistricten die geen terroristen in hun achtertuin willen. De door Obama gevraagde 80 miljoen dollar voor de sluiting van Guantánamo keurden ze tot nader order af.

De Republikeinse oppositie heeft met Guantánamo een zwakke plek gevonden in het verder zo ondoordringbare pantser van de president. Dus toen dinsdag de eerste terrorist in New York arriveerde om te worden berecht, de Tanzaniaan Ahmed Khalfan Ghailani, klonk meteen kritiek.

‘Dit is de eerste stap in het plan van de Democraten om terroristen naar Amerika te importeren’, zei dinsdag de Republikeinse leider in het Huis van Afgevaardigden, John Boehner. Zijn collega in de Senaat Mitch McConnell waarschuwde dat door het gebruik van gewone rechtbanken ‘geheime informatie naar buiten komt die van nut is voor andere terroristen’.

De regering van Obama wijst dit soort argumenten van de hand. Minister Holder van Justitie wees op de lange geschiedenis die zijn departement heeft bij het ‘veilig detineren en succesvol vervolgen van terreurverdachten’.

Zoals Obama vorige maand in zijn grote rede over terrorismebestrijding zei: ‘Niemand is ooit ontsnapt uit een federale extra beveiligde gevangenis, waarin honderden terroristen zitten.’

Volgens Justitie zijn het er 216. De bekendsten zijn de twee die in 1993 een bomaanslag op het World Trade Center pleegden, en de ‘20ste kaper’ van 11/9.

Obama kondige tijdens zijn toespraak al de berechting aan van de Tanzaniaan Ghailani. Die regelde in 1998 de explosieven en vrachtwagens voor de bloedige aanslag van Al Qaida op twee Amerikaanse ambassades in Afrika. ‘Als we voorkomen dat deze gedetineerde voet zet op ons grondgebied, voorkomen we zijn proces en veroordeling’, zei Obama. ‘Na meer dan tien jaar is het tijd om het recht eindelijk te laten zegevieren.’

De zaak-Ghailani is relatief nog een eenvoudig geval. Obama verdeelt de 240 overgebleven Guantánamo-gevangenen in vier categorieën: naast terroristen als Ghailani, die in een Amerikaanse rechtbank kunnen worden berecht, is er een groep die zonder gevaar kan worden vrijgelaten of naar andere landen gebracht.

Maar er zijn ook gevallen die voor militaire tribunalen zullen komen, omdat de bewijsvoering militair gevoelig is en niet openbaar mag worden. Dan is er nog een groep terroristen die niet kan worden berecht maar een gevaar voor Amerika vormt. Die wil Obama zonder veroordeling, maar met een regelmatige beoordeling door het Congres, opsluiten in extra beveiligde gevangenissen.

Meer over