'Niets is te gek, Pasen gaat Kerstmis achterna'

'Paastruttigheid', noemt de onderzoekster van het Meertens Instituut het: al die decoratiepaashazen, kipkaarsen, eierverfmolens en veertjeskransen waarmee drogisterijen, tuincentra en warenhuizen al weken vol liggen....

Van onze verslaggeefster Ellen de Visser

'Niets is meer te gek om van de paasdagen een speciaal feest te maken', zegt adjunct-directeur R. Roorda van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). Uit cijfers van het CBL blijkt dat de 5500 supermarkten dit jaar in de paastijd een omzetstijging boeken van bijna 200 miljoen gulden. Erg in trek, zegt Roorda, zijn de mousserende wijn en de champagne: 'Voor bij de paasbrunch'.

Oorzaak van de paashausse, zeggen de winkeliers, is de economische voorspoed. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur (NCV) houdt al een aantal jaren bij wat de consument in de paastijd aanschaft: veel kleding en verder steeds meer 'frutsels om in de sfeer te komen'. De verkoop van broodmandjes bereikt in de weken voor Pasen een piek.

Directeur I. Strouken van het NCV werd maanden geleden al door de vrouwenbladen gevraagd om tips voor de eetrubrieken ('Trend-idee: paasthee'). 'Er worden steeds meer familiefeesten uit de kast gehaald, inclusief die uit het buitenland en uit andere culturen. Het is een zoektocht naar georganiseerde gezelligheid. Mensen hebben het zo druk dat ze ijkpunten in het jaar zoeken waarop ze bij elkaar kunnen kruipen.'

Pasen was tot in de jaren vijftig een van de belangrijkste feesten in het jaar, aldus Strouken. De paastijd werd gezien als het begin van het nieuwe seizoen en daar kwamen allerlei rituelen en gewoonten uit voort: het huis werd schoongemaakt, de winterkleren gingen naar zolder en als er nieuwe meubels nodig waren, werden die vlak voor Pasen aangeschaft. Met de opkomst van Kerstmis als familiefeest, raakte Pasen op de achtergrond. Totdat aan het begin van de jaren negentig de oude tradities in ere werden hersteld.

Pasen gaat Kerstmis achterna. De paasfolders van Blokker en Etos vallen steeds vroeger in de bus. De verkoop van speciale paaskaarten ('Een fantastische lente toegewenst') neemt flink toe, zegt I. Goedhart, manager seizoenen bij wenskaartenfabrikant Hallmark. Er is paaspakpapier, er zijn paasballen en paaseilichtjes voor in de paasboom en overal worden paasmarkten georganiseerd. Hotel-restaurant De Orangerie in Roermond heeft in de lobby een levende paasstal met lammetjes, pasgeboren geitjes en kuikentjes.

Opvallend genoeg gaat het commerciële feestgedruis de laatste jaren gepaard met een toenemende behoefte aan rust en bezinning. Kloosters en abdijen zitten in de paastijd overvol. De 25 gastenverblijven in de Achelse Kluis in Valkenswaard waren al een jaar van tevoren volgeboekt. Het benedictinessenklooster Lioba in Egmond-Binnen (dertien logeerkamers) heeft een wachtlijst. 'Pasen vieren in een klooster is erg ín', concludeert zuster Lucia van de Onze Lieve Vrouwe Abdij in Oosterhout (elf kamers en twaalf liefhebbers op de wachtlijst).

Lang niet alle bezoekers zijn van huis uit gelovig, zegt broeder Gilbert van de abdij Maria Toevlucht in Zundert. 'Zovelen willen een keer weg uit de levensdrukte om verdieping te zoeken en te praten over hun problemen.' De Goede Week, zegt zuster Lucia, is daar bij uitstek geschikt voor. 'De eucharistievieringen beginnen al op dinsdag. Dan volgt de voetwassing op Witte Donderdag, het passieverhaal op Goede Vrijdag en de paaswake. Dat langzame crescendo naar Pasen, dat maakt onze gasten stil van verwondering.'

Meer over