Nederland heeft de klasse van Pugacheva gezien

Zit je naar het Eurovisie Songfestival te kijken, zie je het ene na het andere zangeresje voorbij komen. Maar dan betreedt plotseling een vedette het podium....

Alla Pugacheva is haar naam en ze zingt, in het Russisch, Primadonna, een lofzang op de gevierde ster, de primadonna die het publiek een eindeloze avond bezorgt. De tekst lijkt haar op het lijf geschreven, de ovatie incasseert ze volkomen vanzelfsprekend. Pugacheva grijpt van - gespeelde - ontzetting in het haar.

Toch was Europa niet onder de indruk. Slechts vijftiende werd ze. Gelukkig gaf de Nederlandse jury acht punten, gelukkig veerde Paul de Leeuw, thuis voor de buis, op. Hij nodigde haar uit voor de allerlaatste Laat de Leeuw van dit seizoen, vanavond op Nederland 3. 'Paul de Leeuw? Het spijt me, ik ken hem niet. Is zijn show populair? Heeft hij gevoel voor humor?'

Pugacheva is nog maar net bekomen van een concert in Athene, of liever: van de vis die ze daar at. Ze laat een uurtje of wat op zich wachten, de slaappil is amper uitgewerkt, de voedselvergifting is nog voelbaar. Haar echtgenoot, de achttien jaar jongere popzanger Philipp Kirkorov, wandelt in de Royal Suite van het Amstel Hotel heen en weer, zaktelefoon in de hand. Hij is immers ook haar producer, en haar manager, en hij maakt een documentaire over haar leven. De tolk - Alla spreekt geen woord Engels - wacht geduldig af.

'Nee', zegt Pugacheva, felrode jurk, oranje haar, 'ik was niet teleurgesteld dat ik zo laag eindigde. Dit was een songfestival voor beginners. Ik denk dat ik te afwijkend was.' Ze imiteert de teleurgestelde diva, blik op oneindig, krokokodillentranen op de wangen. 'Ik had de gewone vrouwen van Dublin op mijn hand. Die waren na afloop teleurgesteld.'

Niets zal haar uit haar evenwicht brengen. In Rusland is Pugacheva immers een superster. Tsarina van de pop wordt ze er genoemd, en levende icoon. Ze verkocht meer dan 150 miljoen cd's. Gorbatsjov kroonde haar, in zijn nadagen, tot Meest Geliefde Ster van de USSR. Ze is zangeres, en componiste, en actrice. 'Mijn optredens op televisie brachten vaak meer teweeg dan die van politici.'

De Russische kranten, ook de heel serieuze, spraken er schande van dat Europa Alla niet zag zitten. Ze zucht: 'Politiek, politiek. Er waren geruchten dat Rusland, bij een mogelijke overwinning, niet in staat zou zijn het Songfestival te organiseren.' Ze gooit er een filosofie tegenaan: 'Als het zwart en bewolkt is, kan het leven toch leuk zijn.' En schatert: 'Toen ik terugkwam in Rusland heb ik gezegd: sorry mensen, sorry, voor al het leed dat ik jullie heb aangedaan.'

Pugacheva wordt in Amsterdam begeleid door haar echtgenoot, een stiliste, een visagiste, een tolk en een cameraploeg van de Russische televisie. Alla is big business. Ze heeft een eigen blad -Alla, the magazine en een eigen parfum: Alla, the perfume.

Maar eigenlijk was ze, in de zomer van 1995, gestopt met zingen. Een nobel motief: 'Het ging economisch te slecht. De mensen hadden amper salarissen, ze konden geen kaartjes voor mijn concerten kopen. En ik wil het contact met mijn publiek niet verliezen.' Maar er was ook nog een andere reden: 'Ik was zwanger, maar dat is niet goed afgelopen. Ik was heel ongelukkig.' Ze zwijgt, ze wil er verder niets over zeggen. 'Dit is een ander verhaal. Smile, primadonna, smile'

Pugacheva heeft van het leven geleerd. Ze begon weer met zingen, want het publiek riep om haar, maar reserveerde genoeg tijd voor andere passies: tekenen en schoenen ontwerpen. En ze verzamelt zich suf. De tolk werpt een veelbetekenende blik, onderbreek Alla nu even niet. 'Ik loop door een straat, ik zie een kleine winkel, een antiekzaak of zo, ik kijk, maar ik zie niets dan troep. En dan, opeens: daar ligt iets dat om aandacht vraagt, daar is een voorwerp dat me seint. En ik zie een engel van hout, klein, teer, en die engel zegt: Alla, red me, neem me mee.'

In Moskou heeft ze een huis vol dierbare objecten. Vandaag nog stuitte ze, in het Amstel Hotel, op een vaas, morgen stuit ze misschien zelfs op een interessante gedachte. 'Let it be, laat me met rust, zorg ervoor dat ik geen pijn lijd. Laten we in Rusland, het land waar zoveel problemen zijn, elkaars levens niet bederven.'

Alla gaat voorlopig voortvarend voort. Straks zal ze weer haar befaamde Moskouse kerstconcerten geven. Ze zal ongetwijfeld optreden met haar dochter Kristina, inmiddels ook een bekend zangeres in Rusland. En ze hoopt, stiekem, op een carrière in het westen. Dat wil zeggen: 'Ik hoef geen fans, ze hoeven niet van me te houden, zolang mijn naam er maar bekend is.'

In Nederland is ze, dankzij het Songfestival, alvast een stukje op weg. 'Toen ik daar, op het grote podium in Dublin, Primadonna stond te zingen was ik toch een beetje verdrietig. Ik dacht: ik heb een glansrijke carrière in Rusland, mijn hele leven was, met al zijn ups en downs, bijzonder interessant, en nu sta ik hier helemaal opnieuw te beginnen. Er is geen mens die me kent.'

Ze zegt: 'Ik hou van Holland. Jullie gaven acht punten, jullie zijn een goed volk. Tenminste één land heeft mijn kwaliteiten gezien.'

Zal ze deze uitbarsting in perspectief plaatsen? Ze pakt er haar eigen biografie bij. 'Kijk naar deze biografie. Ik zie Holland als een nieuwe pagina, een nieuw hoofdstuk in een afwisselend leven.' Ze schatert nog eens, ze drentelt naar de slaapkamer, waar haar Philipp inmiddels een dutje doet. Is hij soms ook een beetje ziek? Alla roept ciao! 'Vis zal ik hier niet eten. Whiskey zal ik drinken, want dat desinfecteert de boel.'

Cornald Maas

Laat de Leeuw, Nederland 3, 23.25 uur.

Meer over