N-Koreanen laten eindelijk voedsel uit zuiden binnen

Na wekenlange vertragingen is de Zuid-Koreaanse voedselhulp aan het hongerende Noord-Korea op gang gekomen. Een trein met 15 duizend ton maïs, die al geruime tijd klaar stond is naar het noorden gegaan....

Van onze correspondent

Toine Berbers

HONGKONG

Terwijl de waarschuwingen van de Verenigde Naties over de hongersnood in het stalinistisch geregeerde land steeds alarmerender werden, bracht Chinese bemiddeling beide partijen tot elkaar.

Na maanden onderhandelen liet Noord-Korea deze week de eis vallen dat het Zuid-Koreaanse Rode Kruis minimaal honderdduizend ton voedsel moest leveren. Het zuiden had veertigduizend ton toegezegd en verhoogde dit tot vijftigduizend, af te leveren voor eind juli.

Daarnaast deed de regering in Pyongyang concessies over de etikettering: de ontvangers van de hulp zullen aan de verpakking kunnen zien dat die afkomstig is uit het door hun regering verguisde zuiden. Het noorden, dat jarenlang propaganda heeft gevoerd om economisch zelfvoorzienend te worden, had geëist dat de hulp opnieuw zou worden verpakt, om gezichtsverlies te voorkomen.

De Zuid-Koreanen mogen nu ook rechtstreeks hulp zenden naar familieleden in het noorden. Ongeveer tien miljoen Noord-Koreanen hebben familie in het rijke zuiden. Maar openstelling van de grens was voor Pyongyang niet bespreekbaar. Zuid-Korea had de zwaarbewaakte grensovergang van Panmunjom willen openen, maar het noorden wil dat de hulp het land binnenkomt via China, of via twee havensteden.

De Europese Unie wil ruim 120 miljoen gulden uittrekken voor voedsel en medische hulp voor Noord-Korea. Dit aanbod is een mooi succes voor de Verenigde Naties, die zeggen tweehonderd miljoen gulden nodig te hebben. Ze hebben berekend dat vijf miljoen van de 24 miljoen Noord-Koreanen deze zomer van honger dreigen te sterven. Tot dusver waren de reacties van de internationale gemeenschap erg lauw, vanwege de gebrekkige Noord-Koreaanse medewerking.

Nog altijd is het voor hulpverleners moeilijk vast te stellen hoe hoog de nood is en of de hulpgoederen op de juiste bestemming komen. Talrijke gebieden zijn voor hen afgesloten. Bovendien heeft Noord-Korea zich de gramschap van het zuiden en de Verenigde Staten op de hals gehaald door te weigeren vredesbesprekingen te openen, die moeten uitmonden in de formele beëindiging van de Koreaanse oorlog (1950-'53).

De kans dat een dergelijk verdrag helemaal niet meer nodig is, wordt steeds groter. Zuid-Korea's reizende ambassadeur Kim Ki-hwan voorspelde dinsdag in Tokyo een snelle ineenstorting van de oude rivaal, omdat het bewind de controle verliest over zijn onderdanen. De voedselrantsoenering loopt in veel gebieden vast. 'Het volk gaat op hongertocht en de autoriteiten moeten dit machteloos toestaan,' zei Kim op een persconferentie.

Vrachtwagenchauffeurs en andere bezoekers die de grens van China naar Noord-Korea mochten passeren, schetsen een treurig beeld. De hongerende bevolking probeert met ruilhandel beetjes rijst bijeen te sprokkelen. Handelaars krijgen geneeskrachtige kruiden aangeboden en speldjes van de leider Kim Jong-il en diens overleden vader Kim Il-sung, de stichter van de republiek.

De ruim honderdduizend etnische Koreanen die aan de Chinese kant van de grens wonen, krijgen steeds makkelijker toegang tot het hongerland. Op vertoon van brieven of telegrammen van familieleden kent de Noord-Koreaanse douane hen een visum voor één dag toe. Noord-Koreanen mogen met speciale vergunning niet verder komen dan de grens. Groepjes haveloze, vermagerde paupers wachten bij bruggen over de grensrivieren in de hoop een neef of een nicht uit China te treffen.

Reizigers komen terug in China met verhalen over lijken langs de weg, vechtpartijen over schaars voedsel en rovende kinderbendes. Ook blijven de berichten aanhouden dat er in sommige streken kannibalisme heerst.

Meer over