Moslimdebat wacht nieuwe testcase

De een spreekt van ‘een aanslag op de vrije meningsuiting’, de ander van ‘een geweldige dag voor de democratie’ na het besluit om Wilders toch te vervolgen.

Van onze verslaggeefsters Janny Groen en Annieke Kranenberg

De emoties zullen weer hoog oplaaien. Dit keer vooral in het kamp van PVV-leider Geert Wilders, die zich gemuilkorfd voelt. ‘Wilders zal het martelaarsaspect uitspelen. Dat is onderdeel van zijn strategie’, reageert hoogleraar politicologie Jean Tillie. ‘In het politieke klimaat van nu lijkt alles gezegd te mogen worden. Dat is een misverstand. Er zijn grenzen.’

Hij verwijst naar de jaren dertig, toen joden werden vergeleken met ratten. ‘Algemeen is het besef dat zo’n vergelijking de menselijke waardigheid aantast. Maar op een webforum wordt doodleuk over Rif-ratten (gedoeld wordt op Marokkanen afkomstig uit het Rif-gebergte, red.) gesproken.’

Tillie vindt het goed dat de rechter een streep in het zand trekt en duidelijk maakt: tot hier en niet verder. Want ‘de vrijheid van meningsuiting is niet absoluut’.

Rechtsfilosoof Paul Cliteur is ook nieuwsgierig naar de grens die de rechter zal trekken. Over een ‘zwarte dag voor de democratie’ wil hij nog niet spreken. Er is alleen nog maar gezegd dat een vervolging kansrijk is, maar er ligt nog geen vonnis. Dat het hof meent dat Wilders te ver is gegaan door de Koran te vergelijken met Mein Kampf, vindt hij een slecht voorteken. ‘Raar’ noemt hij de redenering dat als je kritiek hebt op een boek, je impliciet haat zaait jegens personen. ‘In een democratie moet je harde kritiek kunnen uitoefenen. Ook op boeken met een religieuze inhoud.’ Hij wijst erop dat in islamitische landen zelfs wetenschappelijke kritiek op de Koran niet is toegestaan.

Een dempend effect op het gepolariseerde debat zal het besluit van het hof niet hebben, denkt schrijver Fouad Laroui. Toch spreekt hij van ‘pure winst voor de democratie’. ‘De beslissing maakt duidelijk dat niemand boven de wet staat. Wilders’ uitspraken worden getoetst, net als die van ieder ander die wat zegt over ras of religie.’

Dat vindt ook directeur Farid Azarkan van het Samenwerkingsverband van Marokkanen in Nederland (SMN). ‘Het hof herstelt het vertrouwen in de rechtstaat onder onze achterban.’ Dat kan geen kwaad in een tijd waarin moslims het gevoel hebben dat ze voortdurend aan het kortste eind trekken, ‘of het dat hier is of in Gaza’. Het SMN probeert de achterban uit die slachtofferrol te krijgen en kan de beslissing van het hof daarbij goed gebruiken. Azarkan: ‘Die laat zien dat het zin heeft de democratische regels na te leven. Dat het recht er ook voor jou is.’

Tillie verwacht dat het integratiedebat voorlopig oververhit blijft. ‘Maar uiteindelijk, hoop ik, zullen we wel op een consensus uitkomen. Dan wordt duidelijk wat wel en niet gezegd kan worden.’

]]>

Meer over