Het Eeuwige LevenDon Linszen (1945 -2021)

Monumentale man wees op verband tussen cannabisgebruik en schizofrenie

Don Linszen was een boegbeeld van de psychiatrie en een bruggenbouwer tussen wetenschap en praktijk.

Don Linszen
 Beeld
Don Linszen

Hij opereerde op de grens van jeugd- en volwassenenpsychiatrie. Dankzij zijn baanbrekend werk hebben veel adolescenten die getroffen werden door schizofrenie of een psychose nog iets moois van hun leven kunnen maken. Ze konden alsnog een opleiding voltooien en een loopbaan beginnen en ook volhouden. In het verleden hadden deze jongeren vaak nauwelijks enig vooruitzicht in het leven zonder dat de buitenwereld hun probleem kende.

Don Linszen was oprichter van de adolescentenkliniek van het Amsterdams Medisch Centrum (AMC). Door collega’s wordt hij een boegbeeld van de psychiatrie in Nederland genoemd en ook een bruggenbouwer tussen wetenschap en praktijk. Daarnaast was hij hoogleraar en een van de samenstellers van het standaardwerk Vroege Psychosen.

Collega-psychiater dr. Rolf Schwarz, met wie hij werkte in Tanzania, zegt dat hij de eerste was die een verband aantoonde tussen cannabisgebruik en schizofrenie. ‘Ook internationaal heeft hij daarmee aan de weg getimmerd.’ In een interview met het Reformatorisch Dagblad (RD) zei hij : ‘Coffeeshops zouden bij cannabis een bijsluiter moeten leveren die vermeldt dat de gebruiker de kans vergroot tussen zijn vijftiende en dertigste levensjaar een ernstige stoornis te krijgen, waarvan het risico 85 procent is dat hij die zijn leven lang houdt.’

Op zijn 76ste was hij nog steeds actief in de geestelijke gezondheidszorg. Drie keer per week fietste hij van zijn woning in Amsterdam 12 kilometer heen en terug naar GGZ Ingeest in Amstelveen. ‘Hij had net nog een jaar bijgetekend. Hij had nog niets van zijn gedrevenheid en enthousiasme voor het vak verloren’, zegt zijn vrouw Angelina Linszen-Kooy.

Maar in de nacht van 12 op 13 juni – ‘op een moment dat het zo vaak gebeurt, rond vijf uur’, aldus zijn vrouw – kreeg hij onverwacht een hartstilstand.

Samen met Angelina, die zelf ook psychiater was, had hij twee kinderen. Zijn dochter Mascha is in het voetspoor van haar ouders getreden en is gespecialiseerd in klinische psychiatrie, hallucinaties en psychoses. Zijn zoon David werkte als psycholoog, maar treedt nu op als comedian bij de Comedy Train. ‘Blijkbaar hebben we toch iets van het enthousiasme over het vak kunnen overdragen op onze kinderen, hoewel ze het soms vervelend vonden dat Don zoveel met zijn werk bezig was.’

Don Linszen werd geboren in een gezin met twee jongens in Amsterdam, waar zijn vader een aannemersbedrijf had. Hij studeerde geneeskunde aan de huidige UvA en koos voor de specialisatie psychiatrie in het beroemde paviljoen 3 van het Wilhelmina Gasthuis. ‘In 1976 liep ik stage in

St. Willibrord, een ouderwetse psychiatrische inrichting in het Noord-Hollandse Heiloo. Daar trof ik al snel een jongen met een eerste psychose. Ik vond het raadselachtig hoe iemand bij volle bewustzijn zijn realiteitszin zo sterk kon verliezen. Dat fascineerde me’, zei hij tegen het RD. Zes jaar later richtte hij de adolescentenkliniek op.

Hij stond bekend als een monumentale man, zowel letterlijk als figuurlijk. Centrale punten in zijn aanpak waren rehabilitatie en participatie. Bij de behandelingen schakelde hij altijd de familie van de patiënten in. Schwarz: ‘Hij interesseerde zich voor zowel de biologische als de sociale kant van de psychiatrie.’

Linszen was een echt gezelschapsmens die een enorm enthousiasme uitstraalde. ‘Opvallend was dat hij altijd zijn vrienden uit bepaalde fasen van zijn leven trouw bleef’, zegt Angelina.

Meer over