Mobutu zaait verwarring door weg te blijven

De Zaïrese president Mobutu is donderdag niet uit Kinshasa vertrokken voor de onderhandelingen met rebellenleider Kabila. Mobutu's entourage wachtte op het vliegveld tevergeefs op de president....

Reuter, AP, AFP

KINSHASA/KISANGANI

In het presidentiële kamp werd over 'grote verwarring' gesproken; men meende dat de ontmoeting naar zaterdag was verschoven. In Lubumbashi zei de rebellenminister van Buitenlandse Zaken, Bizima Karaha, dat zondag de meest waarschijnlijke dag is. En, om de verwarring compleet te maken, verklaarden de Zuid-Afrikaanse bemiddelaars dat het gesprek gewoon vandaag zal plaatsvinden.

Het rebellenoffensief gaat intussen gewoon door. In het onlangs veroverde Kikwit kwamen versterkingen aan. Regeringssoldaten hebben het stadje Kenge, het volgdende obstakel naar Kinshasa, reeds verlaten. Kabila denkt over twee weken in Kinshasa te kunnen zijn.

De rebellenleider herhaalde zijn compromisloze standpunt: 'De onderhandelingen zullen alleen over Mobutu gaan en wat we met hem zullen doen. Onze eis, waaraan niet te tornen valt, is dat hij aftreedt. Daarna zullen wij ons over hem ontfermen.'

Bij hun slotoffensief krijgen de rebellen volgens een Amerikaanse diamantenexploitant belangrijke militaire steun van Angola. De Amerikaan, die voor de rebellen verkenningsvluchten boven het gebied ten oosten van Kinshasa uitvoert, zei dat duizenden zwaar bewapende Angolese troepen vorige week Zaïre zijn binnengetrokken.

'Ze kwamen 's nachts, een konvooi tanks en vrachtwagens met zwaar geschut, luchtafweergeschut en artillerie', zei de Amerikaan. Dit betekent dat Kabila zwaar materieel zal inzetten bij de strijd om Kinshasa, ondanks Amerikaanse verzoeken dit niet te doen.

De Amerikaanse VN-diplomaat Bill Richardson arriveerde gisteren in de Angolese hoofdstad Luanda om de oorlog in Zaïre met Angolese functionarissen te bespreken. De Verenigde Staten hebben Angola herhaaldelijk gewaarschuwd zich niet met de strijd te bemoeien. De Angolese regering heeft echter alle reden om Mobutu de genadeklap te willen geven. Zaïre werd met Mobutu's goedvinden jarenlang als doorvoerhaven gebruikt voor wapenleveranties aan de Angolese Unita-rebellen.

De repatriëring van de Hutu-vluchtelingen uit de oostelijke stad Kisangani werd gisteren versneld. Ongeveer 1500 vluchtelingen werden teruggevlogen naar Rwanda. Hulpverleners in het Biaro-kamp, 41 kilometer ten zuiden van Kisangani, waarschuwden dat zij de stroom vluchtelingen die uit de jungle terugkeren, niet aankunnen. De Hutu's onvluchtten vorige week het kamp nadat dit door rebellen en lokale Zaïrezen was aangevallen.

Tientallen mensen in Biaro zijn woensdag en donderdag volgens hulpverleners aan ziektes en verwondingen overleden. Journalisten spraken van een eindeloze rij uiterst verzwakte vluchtelingen op de terugweg naar Biaro. Een man sjokte voort terwijl hij een kapmes vasthield dat vastzat in zijn hoofd.

Meer over