Misdaad

Elke maand verkent de Volkskrant een plek in de samenleving van binnenuit. Deze maand: de wietkwekerij...

De hennepteelt is grotendeels in handen van de georganiseerde misdaad.Frank Bovenkerk, de criminoloog, heeft dat enkele jaren geleden uitgezocht.Hoe georganiseerd is de georganiseerde misdaad? Heel goed, zegt Tys,verzorger van een plantage met achthonderd planten. Tys is een kleine manin het grote spel: 'Een duizendste deeltje van de mafia.' De plantage is'iets meer dan peanuts' voor zijn firma, die meerdere filialen heeft, alseen soort franchise-onderneming.

De firma is eigenlijk weinig anders georganiseerd dan de crackbende inChicago waarnaar de Amerikaan Sudhir Venkatesh onderzoek deed: een echtbedrijf, te vergelijken met McDonald's. Een piramide van bazen enbovenbazen.

Allereerst zijn er financiers die buiten schot willen blijven. Zekrijgen een percentage van de opbrengst of een vaste afdracht. Vervolgenszijn er degenen die delen van het bedrijf, zoals de panden, op hun naamhebben staan. Veel risico, dus hun winstdelingsregeling is rianter.

De handige jongens die de installaties opbouwen, krijgen per keer eenforse beloning en een ferme waarschuwing dat ze hun mond moeten houden.Represailles zijn niet uitgesloten. Dan zijn er de kleine werklieden alsTys en zijn vriendin Regina. 'We werken tegen een laag uurloon en een hoogpercentage.' Onderaan staan de knippers: hoog uurloon, eenmalig.

Tussen de operatieve geledingen van de firma opereert een spil, meestalde snelle man met de grote auto: de franchisenemer. In het geval van Tysis dit een echtpaar. Hij kent alleen het echtpaar en de knippers. Wil hijook graag zo houden. 'Dan kan ik er tenminste zonder problemen uitstappen.'

Aan personeelsfeestjes ter bevordering van de teamgeest doet de zaakuiteraard niet. De corporate spirit wordt hoog gehouden door hechte bandenvan vertrouwen en intimidatie.

Nell Westerlaken

Meer over