'Mijn ouders waren aan elkaar gewaagd'

De scheiding van zijn ouders – dat wil zeggen: zijn moeder en zijn opvoedvader – nam acteur Erol Struijk (32) voor kennisgeving aan....

‘Mijn Turkse vader ontmoette mijn moeder tijdens het uitgaan in West-Brabant. Hij kreeg verkering met haar. Maar omdat hij niet zo goed Nederlands sprak, moest er een tolk aan te pas komen. Vervolgens werd mijn moeder verliefd op die tolk en ze kreeg met hem een verhouding. Mijn biologische vader verdween uit beeld.

Toen mijn moeder zwanger bleek te zijn, maakte de dokter duidelijk dat het kind onmogelijk van mijn ‘nieuwe’ vader kon zijn. Toch besloot die: we doen net of ik de vader ben. Ik kreeg een Turkse voornaam en de achternaam van mijn moeder, dat was het compromis.

Vijfentwintig jaar zijn hij en mijn moeder samen geweest. Ze kregen samen nog twee kinderen: mijn zus en mijn broer. Mijn ouders waren aan elkaar gewaagd. Ze hadden allebei pittige karakters en waren vrijzinnig. Ze hielden van samen uitgaan. Mijn vader was nogal westers: er werd geen Turks gesproken thuis en wij, de kinderen, werden katholiek gedoopt. Eigenlijk was mijn vader ook een ontzettende Brabander: hij vierde carnaval in een boerenkiel, en op de camping in Zeeland werd in onze stacaravan volop Frans Bauer gedraaid. Toen zijn familie in 1978 terugging naar Turkije, bleef hij in Nederland – ook omdat hij bang was dat hij daar in militaire dienst zou moeten.

Uiteindelijk begon het te rommelen in hun relatie – ik was inmiddels al het huis uit. Mijn vader kreeg een vriendin; was dan weer thuis, dan weer niet. Op een gegeven moment kwam die vriendin zelfs bij mijn moeder een aantal dingen checken – een leugentje om bestwil was mijn vader niet vreemd. Ik zat toen bij de marine en was toevallig op bezoek bij haar. ‘Wie is dat?’, vroeg mijn vaders vriendin, en toen mijn moeder zei: ‘Da’s de oudste’, zei ze: ‘Dat kan niet, de oudste is een meisje, hij heeft maar twee kinderen, heeft hij verteld.’ Dat kwam hard aan – ik voelde me in mijn bestaan ontkend. Nooit had ik het er met mijn vader over gehad dat hij mijn biologische vader niet was. Nu leek dat plotseling een probleem te zijn. Ik probeerde contact met hem te zoeken om het erover te hebben, maar hij gaf niet thuis. Uiteindelijk gaf ik het op en zat ik met een leegte, omdat ik me een onecht kind voelde.

Maar vlak voor mijn 25ste verjaardag meldde mijn vader zich bij mijn moeder. Hij zei dat hij meewilde naar mijn feestje. Mijn moeder zei hem dat hij mij dan zelf maar moest bellen. Dat heeft hij gedaan, en ik stemde toe – ik hoopte toch nog dat het goed zou komen tussen hen en wilde geen spelbreker zijn. Mijn voorwaarde was wel dat we na mijn verjaardag een goed gesprek zouden hebben. Daarvan is het niet meer gekomen. Ik verwachtte het eigenlijk al – mijn vader ging confrontaties altijd uit de weg. Hij en mijn moeder zijn na mijn verjaardag definitief uit elkaar gegaan en ik heb hem lange tijd niet meer gesproken. Mijn moeder bleef verdrietig en gebroken achter – ze hield nog altijd van die man. In de loop van de jaren is het verdriet wel gesleten, en ik heb daar bewondering voor. Ik zelf heb een paar keer, na een kortere relatie, behoorlijk wat liefdesverdriet gehad en vroeg me dan steeds af hoe mijn moeder het geflikt heeft om te overleven. Inmiddels is ze weer gelukkig. Ze heeft een nieuwe man, met wie ze is getrouwd.

Al met al heeft dat hele gedoe behoorlijk wat invloed op me gehad. Kwetsbaar en eenzaam voelde ik me, en ook afgewezen. Het was alsof ik plotseling in het diepe werd gegooid, zonder bescherming. Mijn vader stond voor trots, liefde en veiligheid, en voor vanzelfsprekende zorg voor mijn moeder en zijn kinderen.

Dat hij het gesprek niet met me aanging, zorgde ook voor een ommekeer. Ik had nooit iets met die huilerige herenigingsscènes in Spoorloos. En ik had ook nooit de behoefte mijn biologische vader te zoeken, uit respect voor mijn opvoedvader. Maar dat veranderde toen bleek dat hij mijn bestaan tegenover zijn vriendin ontkende en ik, een tijdje later – ik volgde inmiddels een opleiding aan de toneelschool – in een voorstelling de zoon van een Turkse kleermaker speelde. Ik deed onderzoek naar de eerste generatie Turkse immigranten, stuitte op hun problemen en besloot dat het tijd was dat ik mijn biologische vader ging ontmoeten. Het is er ook van gekomen, dankzij wat informatie van mijn moeder en detelefoongids. nl – het simpelweg intoetsen van zijn naam bleek genoeg informatie op te leveren.

Een paar keer heb ik hem ontmoet. Ik heb vooral vragen gesteld over mijn afkomst. Op zoek naar een nieuwe vader was ik niet. Maar hij was dolgelukkig dat de verloren zoon weer terug was; hij bleek toch een traditionelere Turk te zijn die me, meer dan me lief was, het gevoel gaf dat hij me claimde. Ik heb me vooral afgevraagd wat een vader eigenlijk is, en ik besloot: degene die weet wat mijn lievelingskleur is, wat ik naast de aardappelen op m’n bord wil, waar ik bang voor ben. Ofwel: mijn opvoedvader beschouwde ik als mijn vader. Dat heb ik hem laten weten, in een gesprek dat we voor het eerst in al die jaren voerden.

Mijn biologische vader is inmiddels naar Turkije verhuisd. Mijn adoptie-vader zie ik af en toe, tijdens verjaardagen of Kerst, en dan is het goed. Ik ben dan op visite bij mijn vader, en dat voelt eigenlijk weer fijn en veilig, net als vroeger.

Meer over