Het eeuwige levenAd van 't Veer (1941-2021)

Middelburg trok dankzij hem internationale en nationale muzieksterren. Alleen Ad maakte uit wie wel en niet mochten komen

De zoon van een limonadefabrikant ontpopte zich tot muziekprogrammeur die weigerde water bij de wijn te doen - Van ’t Veer leerde Zeeland naar eigentijdse klanken te luisteren maar bleef in al zijn geestdrift een einzelgänger.

Ad van 't Veer 
 Beeld rv
Ad van 't VeerBeeld rv

Hij was een boegbeeld van het Zeeuwse muziekleven dat hij nationaal en internationaal op de kaart zette. Ad van ’t Veer was oprichter van de stichting Nieuwe Muziek Zeeland, dat concerten organiseerde met experimentele jazz en hedendaagse muziek. Soms in combinatie met beeldende kunst.

Zijn zoon Riaan: ‘Hij koos voor de muziek die hij zelf wilde horen en dat hield hij stug vol. Veel of weinig publiek, dat was minder belangrijk.’ Maurits Portier, die sinds 1993 met hem samenwerkte en nu de directeur is, zegt dat hij ‘in al zijn geestdrift een einzelgänger was’. ‘Samenwerken zou betekenen dat hij water bij de wijn moest doen. En dan was die niet meer lekker. Philip Glass kwam er niet in. Dat vond hij gewoon niet mooi. Of die was te veel voor een groot publiek’.

Van ’t Veer overleed 21 juni in zijn woonplaats Middelburg, waar hij woonde met zijn steun en toeverlaat Trude. Samen hadden ze twee kinderen. Hij overleed aan leukemie nadat hij eerder al een herseninfarct had gehad.

Van ’t Veer was een echte Zeeuw. Hij werd geboren in Goes, maar het gezin zou later in Oostkapelle terechtkomen Zijn vader had enkele jaren een limonadefabriek in Middelburg. Ad zou daar na de Handelsavondschool samen met zijn broer Leo gaan werken. Dankzij zijn moeder had hij ook grote interesse gekregen in muziek. Er kwam een piano in huis waarop hij leerde spelen. En hij pakte ook de cello op.

Toen de limonadefabriek in 1969 werd opgeheven kwam hij in dienst van de Vereniging Jeugd en Muziek, waar hij hedendaagse muziek ging programmeren. In 1972 werd de naam veranderd in stichting Nieuwe Muziek. ‘Veel mensen kijken alleen maar terug, ze luisteren naar Bach, Beethoven of Brahms. Ik vind het belangrijk dat ze kennismaken met hetgeen hedendaagse componisten bedenken. Ik probeer hen te stimuleren ook een kwartier per dag naar eigentijdse klanken te luisteren,’ zo zei hij.

Het Werktheater en het Willem Breuker Kollektief kwamen naar Middelburg, net als Daan Manneke en de onlangs overleden Louis Andriessen. Van de straat verhuisden de optredens naar de Vleeshal en de Kloveniersdoelen. Er werden nieuwjaarsconcerten gehouden die uitgroeiden tot heuse festivals. Vooral die van 1977 werd legendarisch met de uitvoering van de Zeeland Suite van Leo Cuypers, met een liedje voor elk van de eilanden. Vleugels werden daarvoor op de Zeeuwse dijken gehesen. ‘Er gebeurden toen in Middelburg dingen die zelfs in de Randstad niet gebeurden’, zegt Portier.

Op het Festival Nieuwe Muziek traden grote internationale namen op, zoals de Amerikaanse componisten John Cage en Morton Feldman en de Griekse componist Iannis Xenakis. Begin jaren tachtig richtte hij samen met Xenakis en pianist George Madge het Xenakis Ensemble op. Bij zijn afscheid in 2006 kreeg hij de de Zeeuwse Cultuurprijs. Op radio Zeeland werd de serie Fijn Veertje, over 35 jaar nieuwe muziek in Zeeland, uitgezonden.

Volgens Riaan bleef hij ook daarna concerten organiseren, op kleinere schaal. Concerten met moderne orgelmuziek, maar het was altijd een hele klus om daarvoor voldoende geld bij elkaar te krijgen. Nieuwe Muziek Zeeland ging in 2007 ­Muziekpodium Zeeland heten en het programma werd verbreed. ‘Ook noodgedwongen. Je kunt nu eenmaal geen subsidie meer krijgen voor concerten waar maar anderhalve man en paardekop komt luisteren’, zegt Portier.

Meer over