Bericht uit MoskouTom Vennink

Met Sasja de Sjamaan veilig opgesloten krijgt Poetin zijn parade

Tom Vennink artikel columnBeeld .

Het gewone leven in Moskou keerde deze week definitief terug toen er tweehonderd tanks en raketinstallaties de hoofdstraten inrolden. Ze walsten me tegemoet toen ik woensdag een avondwandeling maakte. Ik had niet gerekend op een oprukkend leger en zag ook Moskovieten even verstijven, om meteen te beseffen: o ja, generale repetitie voor de parade.

De militaire parade voor de eindzege uit 1945 ging vorige maand niet door wegens coronagevaar, maar is alsnog aangekondigd voor komende woensdag, ook al komen er dagelijks ruim duizend besmettingen bij in Moskou. President Poetin vindt dat hij lang genoeg heeft gewacht op het evenement dat voor hem zo belangrijk is – zijn broer kwam om bij het beleg van Leningrad en hij gebruikt de overwinning op nazi-Duitsland om Russen trots te maken op Rusland onder Poetin.

Ik keek naar de geconcentreerde gezichten van de marcherende soldaten en moest denken aan de man die ook zo graag Moskou wil binnenmarcheren. Vorige zomer hoorde ik voor het eerst over Sasja de Sjamaan tijdens een werkbezoek aan Jakoetië, een Siberische provincie ter grootte van West-Europa. Diep in de Jakoetische wouden, op de nachtelijke set van een inheemse horrorfilm, vertelden sjamanistische filmmakers me over hun streekgenoot die naar Moskou wandelde. ‘Hij wil Poetin uit het Kremlin verdrijven.’

Sasja de Sjamaan bleek echt te bestaan. Het is de roepnaam van Aleksandr Gabysjev, een 51-jarige man die als elektricien werkte voordat hij zich wijdde aan het sjamanisme. Op video’s is te zien hoe hij rituelen uitvoert in zijn woonkamer, zingend en slaand op een trom.

Vorig jaar begon Gabysjev aan een voettocht van 8 duizend kilometer naar Moskou om, inderdaad, Vladimir Poetin uit het Kremlin te verdrijven. Poetin, zo zegt Gabysjev, is ‘een schepping van duivelse krachten’ die ervoor zorgt dat Russen zich niet vrij en veilig voelen – en alleen een sjamaan is opgewassen tegen een duivel. Zijn vreedzame verdrijvingsplan bestaat uit de opvoering van een sjamanistische ceremonie voor de Kremlinmuren waarna ‘Poetin bij zinnen zal komen en kalm zal aftreden’, aldus Gabysjev.

Sasja de Sjamaan.Beeld Radio Free Europe

Een halfjaar liep hij in de berm van autowegen richting Moskou, waarbij hij een karretje met een tent achter zich aantrok. Een handjevol Russen sloot zich bij hem aan. Maar na 2 duizend kilometer raakten de autoriteiten nerveus. Ze lieten Gabysjev ’s nachts arresteren in zijn tent, vlogen hem terug naar Jakoetië en plaatsten hem onder huisarrest. Het stelde de autoriteiten nog niet gerust. Vorige maand bestormden twintig oproeragenten het huisje van Gabysjev en voerden hem geboeid en zonder schoenen af naar een psychiatrische inrichting. Daar wordt Gabysjev sindsdien onder dwang behandeld voor ‘overschatting van zijn persoonlijkheid’.

Amnesty International zegt dat Gabysjev opgesloten is wegens zijn politieke overtuiging, net als de dissidenten die in de Sovjet-Unie opgesloten werden in psychiatrische inrichtingen. Dergelijke opsluiting zorgt bij familieleden vaak tot grote angst, aangezien Russische psychiatrische inrichtingen niet bekendstaan om openheid over hun behandelmethodes.

Een uur keek ik naar de soldaten die richting het Kremlin marcheerden. Woensdag zal Poetin toekijken hoe ze met zelfverzekerde gezichten over het Rode Plein paraderen, op veilige afstand van Sasja de Sjamaan.

Lees ook

In Jakoetië zweven de geesten boven de filmset. Films uit Jakoetië, een republiek in Siberië, bestormen met veel succes de internationale festivals.

In een andere Siberische provincie leidt een zelfverklaarde messias al 25 jaar een religieuze nederzetting boven op een berg.

Meer over