Megadisco's worden overvallen door valse plastic betaalmunten

Bende verspreidt valse discomunten in megadiscotheken..

Van onze verslaggever Ferry Haan

AMSTERDAM ‘Dit zou ons meer dan een ton per jaar kosten. Ik noem dat geen kruimelwerk’, schrikt Ron Vermeulen, directeur van de megadisco Powerzone in Amsterdam, waar drieduizend man in kunnen. Vermeulen laat de plastic discomunten door zijn vingers gaan. De munten zijn niet echt. Bij elke valse munt die wordt ingeleverd, verliest hij 2,50 euro.

In de Powerzone en in vele andere discotheken in Nederland kunnen drankjes alleen gekocht worden met speciale plastic munten. Die munten worden op grote schaal nagemaakt. De Volkskrant is in het bezit van diverse valse munten van onder meer de Challenge (capaciteit 1.400 man) in Hoofddorp, Club Noa (800 man) in Leeuwarden, Zinc en The Level in Arhem, City Hall (1.000 man) in Utrecht en De Buitenwacht (1.800 man) in Kampen. Sommige munten zijn inmiddels verlopen, maar andere zijn nog steeds geldig. Alle munten van grote discotheken in Nederland worden nagemaakt, meldt een anonieme bron.

Een gedisciplineerde groep zou achter de valse munten zitten. De productie vindt plaats in Turkije voor een paar cent per stuk. Binnen een paar dagen kan de groep beschikken over nieuwe valse munten wanneer een discotheek besluit van muntkleur te veranderen. De meeste discotheken doen dit om de paar jaar. Niet alleen om namaak te voorkomen, maar om de winst aan ‘zwevende munten’ te verzilveren. Na een overgangsperiode kunnen de oude munten immers niet meer worden ingewisseld.

De plastic betaalmunten blijken big business voor de disco’s in Nederland. De truc is dat gemiddeld 20 procent van alle verkochte munten nooit meer terugkomt, zo erkennen diverse disco’s. Dit is een inkomstenbron voor de verkoper, maar biedt tegelijkertijd mogelijkheden voor valsemunters.

Verbaasd is Vermeulen van de Powerzone wel. De disco bestaat sinds 2001 en nooit heeft iemand iets gemeld van valse munten die in omloop zijn.

Afgelopen weekeinden heeft Vermeulen de controle verscherpt. De bakken met munten zijn nog eens extra nagekeken op valse exemplaren.

‘Er vallen nu wel een paar dingen op hun plek’, denkt Roy Biljouw, een van de eigenaren van disco Challenge in Hoofddorp. Hij speurt al 14 maanden naar lekken in zijn bedrijf. Er verdwijnt geld en drank, terwijl er wel genoeg munten binnenkomen. Aan valse munten had hij nog niet gedacht, maar het zou kunnen dat dit de verklaring is, denkt Biljouw.

De blauwe munten van Challenge zijn nog beschermd tegen imitatie door een C-vormig gat dat is gestanst in de muntjes. De imitatiemunt heeft echter precies hetzelfde gat en is slechts iets lichter van kleur. Ook wijken de letters af van het origineel.

Of de munten vals zijn of echt, is moeilijk te ontdekken. De hele Powerzone-directie – Richard Kantelbergh, Jorne Korzelius en Ron Vermeulen – buigt zich over de munten. Een valse munt is makkelijk te herkennen, want het Powerzone- logo staat op beide kanten en dat klopt niet. Twee andere veronderstelde valse munten zijn niet van de echte te onderscheiden, zelfs niet met een echte munt die er snel wordt bijgepakt. Korzelius erkent dat het barpersoneel deze munten, zelfs de slechte, zonder probleem aanneemt: ‘In het donker is controle lastig.’

De bende die de munten in omloop brengt, doet dat via besloten groepjes van vaste bezoekers van de disco’s. Thuis, maar soms ook op parkeerplaatsen zijn de munten te koop voor de helft van de prijs die de disco ervoor vraagt. De groep weet vrij nauwkeurig hoeveel munten erbij kunnen zonder dat het opvalt. ‘De aantallen lopen uiteen van 1.000 tot 3.500 munten per maand, afhankelijk van de grootte van de discotheek’, aldus de bron. Bij een verdienste van gemiddeld een euro per valse munt stijgen de potentiële opbrengsten al snel tot enige tonnen per jaar.

‘Toch komt dit niet op grote schaal voor’, zegt Martijn Veen van de inkooporganisatie Disco Brains. Hierbij zijn 30 disco’s aangesloten. Geen van deze leden heeft de laatste tijd iets gemeld over valse munten. Volgens Veen komt het vaak voor dat er vreemde munten opduiken, maar dit zijn bijna altijd munten van concurrerende disco’s, geen valse.

Veen ziet ook dat zowel koper als verkoper belang heeft bij het stilhouden van de valse munten, maar toch acht hij het uitgesloten dat valse munten langdurig worden aangeboden zonder dat ze een keer in handen komen van bevriende klanten. ‘De verrader loopt altijd rond.’ Veen heeft inmiddels wel zijn leden aangeschreven dat ze extra op hun munten moeten letten.

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie meldt dat de productie van valse munten niet strafbaar is. Althans, zolang de producent niet weet met welk doel de munten worden gemaakt. Degene die de munten in omloop brengt, is wel strafbaar. Dan is er sprake van oplichting, volgens artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht. Hiervoor is de maximum-straf 4 jaar en dreigt een maximale boete van 67 duizend euro.

De pakkans is echter klein. De kwaliteit van de munten is zo goed, dat de valse munten na het inwisselen gewoon meedraaien met de reguliere munten. Vaak is het daardoor de disco zelf die de valse munten heeft verkocht.

Alternatieven voor de munten zijn er niet. Terug naar echt geld is geen optie, aldus Vermeulen (Powerzone): ‘Het personeel komt dan in te grote verleiding.’ Een chipkaart werkt te traag. Vermeulen hoopt daarom dat hij de handelaren snel ontdekt. Naar de rechter lopen disco’s niet zo snel. Wanneer we ze vinden, ‘kan de portier (erg stevig) er even op gaan zitten’, stelt Vermeulen voor.

Meer over