Meer humor, meer winst

'Goeie 's morgens deze morgen.' Kantoorhumor heeft sinds de onnavolgbare dialogen van de drie klerken in Jiskefets Debiteuren, Crediteuren een ietwat bedoezelde naam....

Van onze verslaggever

Frank Hendrickx

IJMUIDEN

Na Ratelbands 'Tsjakka, je kunt het' wacht de Nederlandse beleidsbepalers een nieuwe beproeving: Humor.

Het is wat vreemd gegaan met Nanne Wijma, die in de verte lijkt op die andere 'lolbroek': minister Dijkstal. Wijma is voormalig gemeentesecretaris van Doetichem en zelfs oud-voorzitter van de Vereniging van Gemeente-Secretarissen. Maar sinds enkele jaren heeft hij een heel andere stiel: 'Ik doe nu in humor'. De secretaris heeft een boekje geschreven over humor in het management, organiseert workshops voor het bedrijfsleven en wil een Liga Activering Creativiteit en Humor (LACH) in Nederland op poten zetten.

'En dat allemaal dankzij Patt Schwab die dat werk al veel langer doet in Amerika.' Patt Schwab is Wijmas goeroe. De Amerikaanse bewijst al jaren dat je niet geestig hoeft te zijn om er geld mee te verdienen. Als directeur van FUNdamentally Speaking geeft ze jaarlijks meer dan honderd lezingen aan Amerikaanse overheidsinstanties en bedrijven. Wijma haalde zijn grote voorbeeld deze week naar Nederland voor meerdere lezingen.

De humorlezingen zijn volgens Wijma een ware 'hype' in de VS. De succesvolste spreker van allemaal, Schwab, is nu in Nederland om ook hier het bedrijfsleven het belang van humor duidelijk te maken. Zij moet de Nederlandse managers aan het idee laten wennen. Daarna neemt Wijma het werk over. Hij heeft inmiddels twee Nederlandse humorconsulentes in opleiding die al zijn begonnen met try-outs voor hun work-shops.

De motivatie van bedrijven om amusante redenaars te strikken is ook woensdag bij het jubilerende Effect adviesgroep in IJmuiden, waar Schwab één van haar Nederlandse lezingen geeft, duidelijk. Het bedrijf wilde iets anders dan een borrel, 'want die kent iedereen nu wel'. De onderneming kwam uiteindelijk bij Wijma die de Amerikaanse Schwab in de aanbieding had. 'Iets bijzonders.'

Bijzonder mag de lezing van Schwab zijn, maar ze heeft geen moeite om de Nederlandse managers mee te krijgen in haar betoog. Schwab weet het ego van de beleidsbepalers danig te strelen. Volgens de Amerikaanse wordt humor binnen een bedrijf van bovenaf opgelegd. 'Let eens goed op tijdens een vergadering. Als iemand een grap maakt, kijkt iedereen eerst naar de chef. Pas als hij lacht, lacht de rest ook. De chef bepaalt welke vorm van humor geaccepteerd wordt.'

Schwab meent dat managers hier gebruik van moeten maken en een vorm van humor moeten cultiveren die het bedrijf ten goede komt. Sarcasme is daarbij volgens Schwab zeker geen goede keuze. Bedrijfshumor moet namelijk door alle lagen van het bedrijf geapprecieerd worden. Zodra dat gebeurt gaan mensen ontspannener met elkaar om. Ze weten van elkaar wat grappig is en wat niet. Ze spreken dezelfde taal.

'Voor sarcasme geldt dat niet', meent Schwab. 'Een hogergeplaatste accepteert van een ondergeschikte geen sarcasme. Omgekeerd werkt sarcasme van een manager vaak demotiverend voor het personeel. Je ziet ook vaak dat in de het bedrijf dan een heimelijk, ondergronds sarcasme ontstaat over de chef en zijn beleid. Het werkt de betrokkenheid niet in de hand.'

Een lichte, weinig uitgesproken vorm van humor is ideaal. Het is daarbij volgens Schwab niet nodig dat de manager zelf geestig is. Een open mind is genoeg. 'Een chef die naar zijn personeel loopt en zegt: Vertel eens wat leuk, zal de eerste paar keer geen antwoord krijgen. Maar na verloop van tijd zullen de mensen er aan wennen en uit zichzelf leuke dingen vertellen. Op die manier zorg je ervoor dat mensen zich beter op hun gemak voelen en ze zullen ook eerder met creatieve ideeën komen. Gewoon omdat ze het durven.'

Humor is niet alleen een geschikt instrument om de cultuur binnen een bedrijf te verbeteren, het kan ook helpen om een onderneming goed te verkopen aan de buitenwereld. 'Humor trekt de aandacht en stempt mensen gunstig. Ze zullen eerder denken: Ja met dat bedrijf wil ik zaken doen', meent Schwab. Dan waarschuwend: 'Maar maak nooit grappen over het produkt. Daarover mag niet gelachen worden.'

Meer over