postuumMaarten van Dullemen (1936-2021)

Man met de wilde haardos ging voorop in het protest tegen de Vietnamoorlog

Jaap Stam
Eeuwig leven:
 Beeld
Eeuwig leven:

Artsen Zonder Grenzen, het Rode Kruis, Flying Doctors, Oxfam Novib, het Medisch Comité Nederland-Vietnam, dat nog steeds mensen ondersteunt die als gevolg van de Vietnamoorlog hulp nodig hebben; Ariëla Legman, die op haar vijfde in het leven van Maarten van Dullemen kwam toen die een relatie kreeg met haar moeder, kan de wereld die hem voor ogen stond het beste omschrijven aan de hand van de goede doelen, waaraan hij doneerde. ‘De rode draad is dat hij mensen wilde helpen in de derde wereld die bij geboorte al een achterstand hebben door oorlog, ziekte en honger.’

Maarten van Dullemen was journalist en activist, die zich vooral heeft bekommerd om het lot van Vietnamezen. Naar schatting tweeënhalf miljoen Vietnamezen verloren het leven in de Vietnamoorlog, die twintig jaar duurde en in 1975 eindigde. Volgens Hans Beerends, schrijver van De Derde Wereldbeweging. Geschiedenis en toekomst, was Van Dullemen de stimulator van nagenoeg alle protestacties tegen de oorlog in Vietnam.

Blik over de grens

Na een afgebroken studie geneeskunde ging Van Dullemen aan de slag bij het weekblad De Groene Amsterdammer. Daar gooide hij de luiken open met zijn aandacht voor nieuws uit verre buitenlanden. ‘Maarten heeft mij geleerd de blik ver over de grens te werpen’, zegt zijn toenmalige collega Geert Mak.

Wilde haardos, kleurige, gebreide truien. Man van weinig woorden, onhandig in de omgang. Een binnenvetter die ineens kon ontploffen, zegt Legman ‘en dan kon je maar beter met een grote boog om hem heen lopen’. Kenmerkend was ook zijn ongebreidelde werklust. ‘Hij werkte zo hard dat hij bij het avondeten geregeld boven zijn bord in slaap viel.’

Zijn vader was procureur-generaal bij het gerechtshof in Amsterdam, zijn moeder schreef romans en gedichten. ‘Een keurige ambtenarenfamilie’, vond hij. Schrijfster Inez van Dullemen, zijn elf jaar oudere zus, overleed tien dagen voor Maarten. Hij trouwde met Legmans moeder, dansexpressietherapeute Sima Colcher. Samen kregen ze een zoon, Mischa. Sima Colcher overleed in 2017.

Na de Groene werkte Van Dullemen voor het Medisch Comité Nederland-Vietnam. In Vietnam ging hij bij oogklinieken langs. Veel kinderen werden geboren met gezichtsproblemen als gevolg van het ontbladeringsmiddel met de codenaam Agent Orange, waarvan de Amerikanen miljoenen liters op Noord-Vietnam hadden gesproeid. Mak: ‘Waar anderen bleven praten en schrijven, trok Maarten consequenties.’

Vietnamees aardewerk

Met zijn pensioen in zicht stortte Van Dullemen zich op de handel in handgeschilderd Vietnamees aardewerk. In een aftandse bus reed hij het land door met vazen, schalen en theeserviezen. Legman: ‘Niemand had dat van hem verwacht, het paste totaal niet bij hem, en dat maakte de lol die hij erin had des te groter.’

Van Dullemen overleed 4 december op 85-jarige leeftijd aan de gevolgen van corona. Hij was tweemaal gevaccineerd, maar nog niet geboosterd. Niet lang daarvoor had hij een bedrag overgemaakt naar Giro 555. Legman: ‘Hij had gehoord dat er landen zijn waar nog maar 1 procent van de bevolking is gevaccineerd tegen corona. Of dat klopte, wilde hij weten voordat hij het bedrag invulde.’

De laatste jaren woonde Van Dullemen in verzorgingshuis Vondelstede in Amsterdam-Zuid. Als gevolg van enkele hersenbloedingen was hij fysiek zienderogen achteruitgegaan. In de aanloop naar de verkiezingen liet hij een affiche van de SP voor het raam hangen, zelf kon hij dat niet meer. Tot op de centimeter nauwkeurig gaf hij de plek aan op het raam van zijn kamer aan de chique Vondelstraat.

De man van weinig woorden ging het praten steeds moeilijker af. ‘Maar hij had aan één woord genoeg om het gesprek een andere wending te geven’, zei Max Arian, een andere oud-collega van de Groene, op de uitvaart.

Meer over