Lichte paranoia voorkomt 'tiger-kidnapping'

België kampt met een stijgend aantal 'tiger-kidnappings'. Criminelen gijzelen het gezin van een juwelier of een bankbediende, en dwingen hem mee te gaan om de kluis te kraken: veel risico, weinig buit....

In de nacht van 4 op 5 januari werden een medewerker van deFortis-bank in Châtelet (bij Charleroi) en zijn vrouw thuisbedreigd. De man moest mee naar zijn werk en daar 200 duizendeuro uit de kluis van de bank halen. Hij belde om half acht 'sochtends de filiaalhouder, en kreeg het geld.

Via zijn gsm moest de gegijzelde bankmedewerker voortdurendcontact houden met de criminelen. Hij werd gedwongen met de buitin een bestelbusje te stappen, waar drie mannen zijn echtgenotevasthielden. In Forchies-la-Marche, twintig kilometer verderop,werd het echtpaar losgelaten en het bestelbusje in brandgestoken.

Het is een typische tiger-kidnapping, een fenomeen waarBelgië in 2005 in toenemende mate mee te maken heeft gekregen.Het gaat om een gijzeling van een of meer gezinsleden, om zo eenmedewerker van een bank, postkantoor of juwelier te dwingen tothet kraken van de kluis.

'Het heet tiger-kidnapping omdat de daders eerst weken langhet doen en laten van hun slachtoffer observeren en dan pastoeslaan', zegt politiecommissaris Donald Sabbe, hoofd van decentrale dienst gewapende overvallen in België. 'Ook een tijgergaat nooit onbezonnen op zijn prooi af.'

In absolute aantallen lijkt het een bescheiden fenomeen: in2005 telde België 21 gevallen, plus vier mislukte pogingen, zomaakte de federale politie dinsdag de balans op. Het is een ruimeverdubbeling ten opzichte van 2004. Het is duidelijk een fenomeenin opmars: In het eerste kwartaal waren er slechts twee geslaagdepogingen, in het tweede kwartaal vier, in het derde al zes. Inhet laatste semester klom dat al tot negen.

'Het heeft onze prioriteit, want het heeft traumatischeeffecten op de slachtoffers en ondermijnt het veiligheidsgevoel',aldus Sabbe. 'Er zijn geen doden gevallen, maar kopieergedragmaakt het almaar riskanter. Dat zijn de amateurs. Zij zijnslechter voorbereid, roekelozer en dus gevaarlijker.'

Meer dan in Nederland lijkt België te kampen met brutalevormen van criminaliteit. Veelzeggend zijn de cijfers vancarjacking (iemand op de openbare weg uit zijn auto sleuren, hemberoven en er met zijn auto vandoor gaan) en homejacking(huisinbraken om de autosleutels te bemachtigen). In 2000 warener 1787 gevallen, in 2001 zelfs 2052.

'Dat was het piekjaar', zegt Brice De Ruyver, hoogleraarcriminologie in Gent en veiligheidsadviseur van premierVerhofstadt. 'Sindsdien zit de politie er bovenop. In 2002 warener 1534 gevallen, in 2003 1258. Die dalende lijn heeft zichvoortgezet.'

Een significant deel van die car- en homejackings wordtvolgens De Ruyver gepleegd door buitenlandse, rondreizendedadergroepen. 'Die beschouwen België met zijn brede snelwegenrichting de grens als een ideale uitvalsbasis. Ook hebben zehelers in het buitenland.'

De tiger-kidnappings zijn vaak het werk van criminelen dievoorheen rechtstreeks banken en supermarkten overvielen. Maaromdat die steeds beter beveiligd zijn, specialiseren ze zich nuin de nieuwe variant. Toch zijn zowel politiecommissaris Sabbeals criminoloog De Ruyver verbaasd over de stijgende lijn. Hetkost veel tijd om een slachtoffer te volgen, de hele operatieduurt al snel enkele uren, wat betekent dat er meer sporen wordenachtergelaten. De buit is gemiddeld veertigduizend euro.

'Niet veel geld als je dat ook nog onder drie tot vijf dadersmoet delen', oordeelt De Ruyver. 'Het is veel riskanter dan eenramkraak.' De pakkans is ook groot, aldus commissaris Sabbe. Eenop de drie tiger-kidnappings uit 2005 is opgelost en er zijnachttien arrestaties verricht. 'Geen slecht resultaat.'

Veel gebeurt aan preventie. 'Een lichte vorm van paranoiahelpt', zegt Sabbe. 'Let op of je wordt gevolgd, neem wat vakereen andere route, ga niet niet altijd op hetzelfde moment vanhuis.'

De tiger-kidnapping twee weken geleden bij de Fortisbank inChâtelet liep voor de criminelen overigens slecht af: de politiewas ze al tijdens de actie op het spoor. Om halfelf 's ochtendswaren de drie daders in de kraag gevat.

Meer over