Laten we eens praten over seks

Het kabinet heeft het over opvoeding en de pil. Prima, maar Larissa Pans wil een stapje verder gaan. Ze wil een debat over het verwrongen, harde beeld over seks dat jongeren, en dan vooral meisjes, in de media opgedrongen krijgen....

Ze spreken over het gezin, het heropvoeden van ontspoorde jongeren en de pil terug in het pakket. Het keurige driemanschap Balkenende, Bos en Rouvoet uit dit oer-conservatieve kabinet heeft deze onderwerpen op zijn sociale agenda gezet. Belangrijke onderwerpen, daar niet van, maar wel heel veilig en concreet.

Wat ik mis, is een discussie over een ingewikkelder en abstracter thema: een open discussie over seksualiteit, opgelegde en onrealistische schoonheidsidealen en onze seksuele moraal. Geen vingertjes wijzend naar vieze clips, jongeren die masturberen voor hun webcam of dieptrieste realityprogramma’s als Extreme Make Over. Die zaken zijn er nu eenmaal en je kunt dit alles toch niet verbieden, als je dat al zou willen.

Nee, ik wil het debat aangaan over hoe het komt dat seksualiteit verworden is tot goedkope troep. Hoe je jongeren een ander, diverser en minder ‘hard’ beeld kunt meegeven van seksualiteit. Ik zou discussie willen over het feit dat seksuele moraal niet iets is dat wordt voorgeschreven door jonge popsterretjes. Maar dat het een houding is die je zelf kunt bepalen en die je zelf zou moeten uitvinden, vanuit je eigen kracht.

Het kabinet durf ik deze precaire opdracht niet toe te vertrouwen, daarom organiseer ik in De Balie een debat over de seksuele moraal van de ’70/’80-generatie: de huidige twintigers en dertigers. En als lid van die generatie ’70/’80 (bouwjaar: 1976) doe ik hierbij alvast een voorzet.

Volgens mij stond seksualiteit in de jaren zeventig nog voor ‘bevrijding’, voor genot voor man én vrouw, voor ‘haalbare’ schoonheid in de vorm van een rond buikje, weelderig begroeide oksels en venusheuvel en niet-opgepompte borsten.

Anno 2007 is het schoonheidsideaal zoiets als op stilettopumps de Mount Everest moeten beklimmen: vrij onmogelijk te bereiken. Er is een verschraling van het vrouwelijke schoonheidsideaal opgetreden én het eisenpakket is flink opgeschroefd. Mijns inziens wordt seksualiteit en wat sexy zou zijn nu op een heel mannelijke, eenzijdige machomanier overal in de samenleving uitgedragen.

Het is seks in your face: het gaat niet om het subtiel verleiden, maar om iemand te ‘pakken’. Er komt geen verbeelding of originaliteit aan te pas, het is kant-en-klare seksualiteit, gebonden aan meedogenloze regels (namelijk: een vrouw is pas sexy als zij jong en strak is, en je haar perfect ronde vormen ziet) en het is niet voor iedereen, want eenmaal boven de veertig rest de dorre woestenij van de ouderdom.

Generaties onder mij, de tieners en begin twintigers, vertalen seksualiteit ook heel expliciet, bijna pornoachtig, precies zoals veel reclamemakers dat uitbeelden. Hoe vrouwen (meisjes) moeten zijn? Ze moeten ‘beschikbaar’ zijn, altijd zin hebben en wilde woeste seks uitstralen. Seks zonder al te veel waarde, hooguit kun je de daad als stoer statement gebruiken. Het heeft iets exhibitionistisch om, gekleed in bikini en met zwoele blik in de ogen, je profiel als babe aan te maken op internet en je door dudes een cijfer te laten geven voor je foto. Not my cup of tea, maar duizenden andere meisjes denken daar heel anders over en registreren zich als geilste babe op de een of andere site.

In mijn puberteit beantwoordde Goedele Liekens op fijnzinnige wijze vragen over seksualiteit. Dat deed ze op televisie en dat werd als revolutionair gezien. Salt ’n Peppa hiphopten in superwijde kleren het (eigenlijk erg brave) Let’s talk about sex en dat was het tijdens mijn puberteit ook vaak: all talk, no action.

In het klaslokaal hing eind jaren tachtig de overheidsposter ‘Kies Exact. Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid’, waarin een nogal mannelijk meisje met kort haar en sneue oorbellen de tekst moest ondersteunen. Verre van sexy, zouden we met snoeiharde 21ste-eeuwse blik oordelen. Ik zie dat soort campagnes nooit meer. Wordt meisjes van nu nog wel eens aangeraden een ‘kansrijke’ studie te doen of moeten ze vooral mooi zijn (en niet ontsporen, de pil slikken, maar wel op tijd een gezinnetje stichten)?

Ik ben preuts noch puriteins noch gelovig en toch sluit mijn seksuele moraal niet aan bij de voorgeschreven mores anno 2007. Het idee dat seksualiteit commercieel is, dat je het kunt uitventen en dat het een openbaar goed is, maakt dat het van een unieke privé-ervaring is verworden tot product.

Het is niet meer iets van míj, maar van modepopjes als Paris Hilton en Bridget Maasland, die als voorbeeld worden gezien. Het zijn 18-jarigen in een string en met een lolly in de mond voor hun webcam en vrouwen die spontaan klaarkomen als ze in een reclamespotje aan een ijsje likken of deodorant onder hun oksel spuiten.

Ik pleit niet voor een terugkeer naar‘ vroeger tijden’, wel zou ik het een verademing vinden als seksualiteit minder expliciet en dominant tentoongespreid zou worden, dat ze uitgaat van je eigen maatstaven in plaats van de Playboy-norm. Dat er foto’s en filmpjes komen waarin meisjes en vrouwen zich herkennen en waarvan ze niet gefrustreerd raken.

Er duiken nu al af en toe reclames op zoals die van Dove en The Body Shop van ‘echte’ vrouwen met niet-perfecte lijven, dat mogen er wat mij betreft nog veel meer worden.

Meer over