ColumnSylvia Witteman

Kortjakje schijnt óf een hoer te zijn geweest óf een alcoholist, of allebei

null Beeld

In de krant stond een stuk over ‘peuterliedjes met negatieve stereotypen’. De auteur, Jeroen Dera, repte van een liedje dat zijn dochtertje op de crèche had geleerd en hem ‘in verbijstering achterliet’.

Daar ging ik even voor zitten. Was dat brave Moriaantje weer eens de lul? Of dat arme zigeunermeisje, huilend op een steen? Hadden de kindertjes Hanky Panky Shanghai gezongen en hun ogen tot spleetjes getrokken? Nee, het was een liedje dat ik niet kende:

‘In het bos, in het bos/wonen indianen/ze weten niet wat pijlen zijn/ en schieten met bananen.’ Tsja. Indianen wonen niet in het bos, maar op de prairie. Daar groeien helemaal geen bananen. Onzin dus, maar ja, beren kunnen ook geen broodjes smeren, en wat betekent ‘Mooi Anna zat op majesteit’ in godsnaam? Kinderliedjes zijn vaak heel raar.

Kortjakje schijnt trouwens óf een hoer te zijn geweest óf een alcoholist, of allebei, maar even terug naar die indianen en het ‘negatieve stereotype’: ‘Hierna roepen de kinderen herhaaldelijk ‘toemba’ want dat is natuurlijk de taal waarvan indianen zich bedienen. Toemba toemba toemba: zinsbouwloze woordherhalingen die precies passen bij die dommeriken zonder pijlen.’ Aldus Dera.

Ik dacht aan de stereotiepe indiaan. Is die dom? Nee, eerder sluw. En wreed (die honing met mieren uit Lucky Luke!). Maar dat ‘toemba toemba toemba’ deed me wel een licht opgaan. Ik zong als kind datzelfde liedje, maar met een andere tekst: ‘Schiet hem dood, in zijn poot/stop hem in een kissie/doe d’r dan wat water bij dan zwemt-ie als een vissie. Toemba (7x).’

Ik vond het een lekker liedje, juist door dat herhaalde, mysterieuze ‘toemba’. Net zo lekker als ‘Ozewiezewozewiezewallakristalla’ of ‘Ee pompee poedenee poedenaska’, wat allebei trouwens ook prima indianenkreten zouden zijn geweest.

Toen ik ‘schiet hem dood’ eens in familiegezelschap zong, wist een gezellige oom nog een andere versie: ‘Op de hoek van de straat staat een NSB’er/ ’t is geen mens, ’t is geen dier ’t is een farizeeër/Met de krant in zijn hand staat hij daar te venten/ En verkoopt zijn vaderland voor slechts enkele centen/ Toemba (7x).’

Opdat wij niet vergeten! Maar voor peuters is die versie met indianen toch geschikter, anders heb je wel erg veel uit te leggen. Ook fideel van die indianen, dat ze bananen gebruiken in plaats van pijlen, dat doet tenminste geen pijn. Toch ‘mag de pedagogische sector niet op zich laten wachten’, dreigt Dera (Hij is docent Nederlandse letterkunde aan de Radboud Universiteit), om ‘peuterliedjes met negatieve stereotypen te vervangen door teksten die er wel mogen zijn’.

Toemba, toemba, toemba, toemba, toemba, toemba, toemba!

Meer over