Kettergericht

In het voorjaar van 1458 arresteerde de Spaanse Inquisitie in Guadalupe Beatriz Núñez. Zij en haar echtgenoot Fernán González Escribano hadden een paar jaar eerder het joodse geloof officieel moeten afzweren....

Op grond van dit recept werd de afvallige Núñez levend verbrand. De Amerikaanse hoogleraar David Gitlitz stuitte tijdens het bestuderen van Inquisitie-dossiers op negentig verslagen waarin recepten (mede) de grond vormden voor een vonnis.

Niet steeds is duidelijk welk lot de vijftig betrokken conversos beschoren was. Gitlitz, die met zijn vak- en echtgenote Linda Kay Davidson een boeiend boek aan hen wijdde (A Drizzle of Honey - The Lives and Recipes of Spain's Secret Jews) registreert negenmaal de brandstapel. In twee gevallen - kennelijk viste de Inquisitie achter het net - werd opgegraven gebeente alsnog aan de vlammen prijsgegeven.

Eén veroordeelde belandde op de galeibanken. Tien anderen kregen een mildere straf (boete, geseling, tijdelijke verbanning, huisarrest); in drie gevallen volgde vrijspraak wegens onvoldoende bewijs.

In A Drizzle of Honey, in New York verschenen bij St. Martin's Press (import Van Ditmar; fl. 74,95), doen de auteurs na hun voorbeeldige inleiding een poging die vaak incomplete, vluchtig weergegeven ingrediëntenlijstjes - geen uitgewerkte recepten- te restaureren. Steeds vatten ze eerst de processtukken samen, zodat een beeld ontstaat van het leven van de ongelukkige dankzij wie het gerecht werd overgeleverd.

Het gros is pre-Columbiaans, importproducten uit de Nieuwe Wereld vielen af. Geen tomaten, maïs, bananen, aardappelen, chilipepers; wel raap, pastinaak, kweepeer. Suiker en honing waren belangrijke smaakmakers, benut in hoeveelheden die zelfs een kind nu zouden tegenstaan. Ook zout werd in scheppen toegevoegd.

María González uit Toledo, aanvankelijk opgeroepen als getuige, gaf in 1513 toe op vrijdag zelf sardien te hebben gegeten met een vulling die Rome op die al vleesloze dag niet toestond: (hardgekookte) eieren. Daarmee was ook haar lot bezegeld.

María's sardinas rellenas. Laat verse sardientjes (van ongeveer drie ons) schoonmaken. Spoel de vis, dep 'm droog, vul de buikholte met fijngesneden dragon- en korianderblad, zout, peper en 1 hardgekookt ei. Met prikkers verzegelen, de vis aan elke kant een minuut of tien bakken in (olijf)olie.

Meer over