Joodse eetgewoonten

Eten we om te leven of leven we om te eten?, vragen rabbijn Evers en historicus Mock zich af in een nieuw boek over 'eten en drinken in bijbels perspectief': Aan tafel bij de rabbijn (Kok Kampen, ¿ 29,90)....

De ondertitel is wat vreemd in een boek over joodse eetgewoonten en de achtergrond daarvan, omdat 'Bijbel' een typisch christelijke naam is, die is ingedeeld in het Oude en Nieuwe Testament. De joodse religie kent de Tora (zeg maar het Oude Testament) en de uitlegtraditie daarvan: de Misjna, Talmoed en Midrasj.

Behalve het uitleggen van culinaire aspecten in de Tora gaan de auteurs ook in op de relatie gezondheid en consumptie. Dat levert soms wat merkwaardige noties op. Zo heeft rabbi Mosje ben Maimon, beter bekend als de filosoof Maimonides, volgens de schrijvers in het twaalfde-eeuwse Egypte al opvattingen verkondigd over lichaam en ziel, waar Montignac een puntje aan kan zuigen.

Aan zijn 'leer van het gulden midden' hangen de auteurs het boek op. Dit betekent dat het niet verstandig is 'zich helemaal vol te eten'.

We moeten proberen een kwart onder het verzadigingspunt te blijven. Maar hoe dat te meten?

Het eerste deel van het boek behandelt aan de hand van rabbijnse teksten en verhalen ascetisme, turbo-afvallen, de vitamine-hype en de bezorgpizza. Daarna volgt bijbelse diëtiek die het leven naar een hoger plan moet tillen. Ook de joodse lifestyle, zoals de auteurs dat noemen, wordt besproken. Dat wekt zoveel verwachtingen, dat we er in een paar volgende keukens op ingaan.

De joodse spijswetten hebben behalve een spirituele betekenis ook hygiënische waarde en bevorderen de zelfdiscipline die de joodse identiteit versterkt en in stand houdt, zeggen Evers en Mock. Kosjer, geoorloofd eten, kleurt het leven, en de spijswetten, kasjroet, waarborgen dat eigen karakter.

Je hebt zuiver kosjer voedsel zoals granen, fruit, groenten, thee en koffie, je hebt voedsel dat door bijvoorbeeld ritueel slachten kosjer wordt, en je hebt niet-kosjer voedsel: varkens, roofvogels, insecten, schelp- en schaaldieren en alle daarvan afgeleide producten.

Vandaag een oud joods recept uit Perzië: yoghurtsoep. Voor zes personen zijn nodig een kwart liter volle yoghurt, een kwart liter zure room, vijfhonderd gram ingemaakte komkommer, vijftig gram rozijnen, wat gehakte dille, een gehakt lenteuitje en zes ijsblokjes. Doe de yoghurt en room in een grote schaal, hak de komkommer fijn en roer alle ingrediënten erdoor. Op smaak afmaken met versgemalen peper. Geef er salade en brood bij.

Meer over