Het eeuwige levenIlske Roeland

Ilske Roeland (1950-2020), rebelse dame die alles regelde aan het Binnenhof

Ze kleedde zich in een chique stijl, wat ongewoon was bij GroenLinks. Zij speelde een bindende rol in de fusiepartij, voordat ze ambtenaar werd.

Ilske Roeland.

Als fractiesecretaris van GroenLinks kocht ze voor een verkiezingsdebat in 1989 een prachtige jurk voor lijsttrekker Ria Beckers, die geen interesse in mode had. Want Ilske Roeland had smaak. Ze was een echte Haagse dame.

‘Als jij die jurk had gedragen, was er niets aan de hand geweest’, zei Peter Lankhorst, die Beckers in 1993 opvolgde als leider van GroenLinks, op Roelands uitvaart. ‘Maar bij Ria paste het niet. Het was met de sieraden erbij te chic. Bij de PvdA hadden ze dat meteen door.’

Ilske Roeland zat haar hele leven op het Binnenhof - als fractiesecretaris van de PPR en GroenLinks, als directeur van de Kamerrestaurants en als eventmanager die verkiezingsdebatten en bezoeken van buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders aan het parlement regelde. In de overlijdensadvertentie in de Volkskrant werd ze omschreven als ‘Bewoner van het Binnenhof 1973-2016’.

‘Een rake typering’, zegt haar vriendin Bertien den Dulk. ‘Iedereen kende haar vanwege haar verschijning en de belangstelling die ze voor iedereen had. En zij kende iedereen omdat ze in de rookruimte alle nieuwtjes opving.’ Lankhorst: ‘Ze wist als geen ander hoe de politieke en ambtelijke hazen liepen. Ze kende de spelregels, zowel die van het leven, de politiek als die van de ambtenarij. Maar vervolgens ging ze heerlijk met die regels spelen.’

Ze overleed op 12 september in Den Haag aan slokdarmkanker. Vier jaar geleden ging ze met pensioen. Tal van politieke kopstukken waren op dat afscheid, net als vertegenwoordigers van de media en de ambtenarij.

Ze werd geboren in de Haagse Vogelwijk als een nakomertje in een gezin met drie meiden. Haar vader had een foto-offsetbedrijf. ‘Ze was een vrolijk en slim meisje. Maar ik ben negen jaar ouder. Toen ze van de lagere school kwam, was ik het huis al uit’, zegt haar zus Marja.

De middelbare school was niet erg aan haar besteed. Maar ze voltooide uiteindelijk een secretaressecursus bij Schoevers. Ze solliciteerde begin jaren zeventig voor de functie van fractiesecretaris van de PPR, een afscheiding van de KVP, die toen nog onder leiding stond van Bas de Gaay Fortman.

Ze kwam uit een liberaal milieu, maar met haar openheid en rebelse karakter won ze de harten van de linkse Tweede Kamerleden. In een splinterpartij als de PPR was ze al gauw een onderdeel van de fractie, iemand die het politieke spel feilloos aanvoelde.

Ook toen de PPR opging in GroenLinks, speelde ze een belangrijke rol als bindende kracht, want ze wist hoe kwetsbaar een fusiepartij was. In de jaren negentig stapte ze over van het politieke bedrijf naar de ambtelijke dienst.

Eerst was ze directeur van de Kamerrestaurants, later werd ze de baas van het bureau dat jaarlijks meer dan honderd evenementen op het Binnenhof regelt: van schaaktoernooien tot recesborrels. Journalist Jasper Gramsma zegt dat ze van aanpakken wist en praktisch was ingesteld. ‘En dat maakte haar bij uitstek geschikt voor die functie.’

Bertien den Dulk zegt dat Ilske ook een vat vol tegenstrijdigheden was - iemand die duurzaam wilde leven, maar iedere avond een stapel hout in haar open haard verstookte. ‘Ze wilde altijd de regie hebben, maar toen ze ziek werd liet ze alles op zijn beloop.’

Ze was een avond- en nachtmens. Ze hield van dansen en uitgaan en bezocht chic gekleed de op de Binckhorstlaan gevestigde Haagse club PIP.

Ilske Roeland was een keer getrouwd en had daarna ook nog een langere relatie. De laatste achttien jaar woonde ze alleen met haar katten.

Meer over