Homo's zijn slachtoffer van directe democratie

Rechter moet nog beslissen over verbod homohuwelijk...

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

AMSTERDAM Ze voerden een peperdure campagne (38 miljoen dollar) met de leuze ‘We hebben sterke gezinnen’ nodig om Californiës homohuwelijk in de ban te doen. En het lukte Protect Marriage ook nog. Maar de coalitie van kerkelijke en gezinsorganisaties bestrijdt fel dat in Amerika’s bevolkingsrijkste staat de rechten van homo’s zijn aangetast sinds het aannemen van Proposition 8.

‘Als ze de stembusuitslag van 4 november nuchter en rationeel analyseren’, zegt woordvoerder Meg Waters telefonisch vanuit Sacramento, ‘dan moeten homo’s en lesbiennes concluderen dat hun niets is ontnomen. Ze hebben nog steeds dezelfde burgerrechten. Alleen heeft een meerderheid van Californië bepaald dat een huwelijk iets is tussen man en vrouw.’

Twee weken nadat 52 procent van de Californiërs een einde maakte aan het pas in juni ingevoerde homohuwelijk, maakt de staat zich op voor een bitter juridisch gevecht, tot aan de hoogste rechter, tussen homo-organisaties, kerken en lokale overheden.

Begin deze week vroeg de hoogste justitiebaas van Californië, Jerry Brown, het Hooggerechtshof van de staat duidelijkheid te verschaffen over de nu ontstane situatie. De vraag waarover de zeven rechters zich moeten buigen, is pikant: kan een kleine meerderheid van de kiezers, zonder tussenkomst van het parlement van de staat, de verworven rechten afnemen van een minderheidsgroep?

Samen met Florida en Arizona koos Californië op 4 november voor een verbod op het homohuwelijk. In dertig staten geldt er nu zo’n verbod. Alleen in Connecticut en Massachusetts kunnen homo’s en lesbiennes officieel trouwen.

Sinds de Californische rechters in mei het homohuwelijk legaliseerden, zijn er zo’n 18 duizend huwelijken gesloten. Vooral de minderheidsgroepen die op 4 november massaal Barack Obama kozen als president, keerden zich in de staat tegen het homohuwelijk.

Van de zwarten stemde 70 procent en van de latino’s 53 procent voor ‘Prop 8’: ‘Alleen een huwelijk tussen een man en een vrouw is wettig en erkend in Californië.’ Waters: ‘Dit is geen geïsoleerde mening, zo denkt de meerderheid van de VS.’

Het aannemen van ‘Prop 8’ heeft sindsdien geleid tot tal van protesten van homo-organisaties en burgerrechtengroepen. Afgelopen weekeinde gingen tienduizenden de straat op, van Las Vegas tot Minneapolis, om te pleiten voor het afschaffen van de maatregel.

Maar zo eenvoudig ligt het niet. Volgens de tegenstanders, onder wie gouverneur Arnold Schwarzenegger, is de maatregel een ingrijpende constitutionele wijziging. De wet bepaalt dat die alleen aan de kiezers mag worden voorgelegd als tweederde van het staatsparlement in Sacramento er voor heeft gestemd.

‘Waarom hebben we nog rechtbanken en constituties als verworven rechten afgeschaft worden en individuen zo makkelijk een doelwit kunnen worden?’, betoogde directeur Evan Wolfson van de homorechtenbeweging Freedom to Marry onlangs in een opiniestuk.

Ook burgerrechtenorganisaties, die vrezen dat etnische minderheden het volgende slachtoffer worden van Californiës directe democratie, roeren zich volop. Wat als straks gestemd wordt over een voorstel dat interraciale huwelijken verbiedt? ‘Prop 8’ belandde op het stembiljet nadat 1,1 miljoen Californiërs een petitie hadden ondertekend.

‘We mogen geen samenleving worden die bepaalt wie wel en wie niet het recht heeft op gelijke behandeling’, aldus president Alice Huffman van de Californische afdeling van de burgerrechtenbeweging NAACP in een petitie aan het Hooggerechtshof om het verbod ongrondwettelijk te verklaren.

De voorstanders van ‘Prop 8’ betogen echter dat het hier gaat om een beperkt constitutioneel amendement en dat de wil van het volk gerespecteerd moet worden. In 2000 steunde 61 procent een soortgelijke maatregel. Waters: ‘Dit is de tweede keer dat Californiërs zeggen dat het huwelijk iets is tussen een man en een vrouw. Een brede coalitie vindt dit. Maar we vellen zo beslist geen waardeoordeel over homoseksuelen.’

Meer over