'Hoe doen die jongens in de Tour het dan?'

De missie van triatleet Martin Breedijk wordt door de triatlonbond met de nodige scepsis en argwaan bekeken. Binnen veertien dagen twee hele triatlons afleggen, dat is volgens de bond bij voorbaat een hopeloze zaak....

ROLF BOS

IN ALMERE werd Martin Breedijk vorig jaar vice-kampioen van Nederland. Privileges zijn aan die prestatie niet verbonden. Toen de triatleet zijn plannen voor de maand augustus ontvouwde, nam de calvinistische triatlonbond (NTB) geen enkel risico. Dat hij twee wedstrijden in twee weken wilde afwerken, moest Breedijk zelf weten, maar dan moest hij ook maar zelf de reiskosten naar Fredericia betalen.

Uniek is de missie van Breedijk niet. In een niet eens zo grijs verleden leverden grootheden als Axel Koenders en Thea Sybesma ook al zo'n prestatie. In tegenstelling tot bijvoorbeeld 'gewone' marathonlopers, zijn triatleten vaak redelijk snel hersteld van hun 3.8 kilometer zwemmen, 180 kilometer fietsen en 42.195 meter hardlopen.

Het maakt nogal wat uit of het lichaam gegeseld wordt met een marathontijd van 2.10 of met een triatlon-marathontijd van rond de drie uur, zegt Breedijk. 'Een paar dagen na een triatlon ben je al weer redelijk hersteld.'

Hij kwam onlangs inspanningsfysioloog Jos Geysel tegen op de wielerbaan van Sloten. Twee triatlons binnen twee weken, dat kan wel, zei deze, mits je goed getraind bent. En schaats- en wielertrainer Arie Koops hielp Breedijk in de weken tussen de twee wedstrijden om het 'hormonaal stelsel' weer op gang te brengen. 'Dat doet hij met sprintjes van tien seconden.'

Nee, het gaat lukken, zegt Breedijk, die tijdens het gesprek met een schuin oog naar de televisie kijkt, naar de verrichtingen van Tour de France-rijders. 'Hoe doen die jongens het dan: élke dag een zware, lange etappe?'

De docent lichamelijke opvoeding glimlacht om de actie van de NTB: 'Ze wilden wel betalen, maar dan mocht ik niet in Almere starten. Als ik dat toch deed, dan zou ik de reiskosten alsnog moeten terugbetalen. Vreemd: stel dat ik in Denemarken goed presteer, dan maakt het de bond achteraf toch niks uit dat ik ook nog in Almere start?'

Vorig jaar, tijdens het WK in het Amerikaanse Muncie, waar de héle triatlon overigens gehalveerd bleek, overkwam Breedijk hetzelfde. Hij werd de tweede Nederlander, op een 45ste plaats, een plaats die laag was omdat hij lek reed op de fiets. Een triatleet mag geen hulp aannemen, moet de reparatie zelf uitvoeren. Het kostte de Amsterdammer kostbare minuten, én het nodige geld: 'Ik moest mijn reiskosten aan de bond terugbetalen.'

Breedijk, die in Nederland net achter de top (met onder meer alleskunner Rob Barel, Frank Heldoorn, Jan van der Marel) opereert, is vooral actief op de hele triatlon, de afstand die de laatste tijd enigszins aan populariteit verliest. De aandacht gaat vooral uit naar de Olympische, kwart-triatlon, waarop een jeugdige generatie triatleten (Ralph Zeetsen, Dennis Looze, Eric van der Linden, Luc Huntjens) strijd levert voor de tickets richting Sydney 2000.

'Ik doe wel mee aan die kwart-triatlons', zegt Breedijk, 'maar mijn zwemmen is niet snel genoeg voor die afstand. Bovendien moet je de tien kilometer heel snel kunnen lopen. Ik ben meer een man van de lange adem.' Vorig jaar won hij wel de vaderlandse 'Golden Four', een mix van hele, halve en kwart-triatlons en pakte hij het zilver van Almere (na Jan van der Marel). Dit jaar werd hij na Rob Barel de tweede Nederlander tijdens het WK hele-afstand in Nice, en deed hij tussendoor mee aan een strongman in Japan, waar hij tiende werd.

'Die triatlon in Miyakojima stond niet op het programma, maar ik werd een paar weken voor de start gebeld of ik mee wilde doen. Ze boden een aardig startgeld. Eigenlijk is het niet goed om je jaaropbouw zo in de war te gooien, maar zo'n kans krijg je maar eenmaal. Ik ben dus gegaan.'

Breedijk werd tiende, terwijl hij niet eens voluit was gegaan. Over de marathon deed hij bijvoorbeeld 3.13, daar waar hij normaal onder de drie uur blijft. Spierpijn en vermoeidheid waren anderhalve week later, tijdens een trainingskamp in Zuid-Frankrijk al geheel verdwenen.

VAN HUIS uit is Breedijk atleet, meerkamper. Zwemmen kon hij zelfs pas op latere leeftijd. 'Ik had een belachelijke slag.' Op de Academie voor Lichamelijke Opvoeding maakte hij kennis met de triatlon, eerst als recreant, later als semi-prof.

'Zwemmen is nog steeds een beetje de bottleneck, maar ik ben na trainingen in Amersfoort, bij Ruud Veldman, de coach van Marianne Muis, wel steeds beter geworden.' De fiets jaagt hij ook steeds sneller over het asfalt: vier, vijf jaar geleden was er nog een gemiddelde van 34 kilometer in het uur, momenteel gaan de 180 kilometers in veertig rond.

Hij werkt tweeëneenhalve dag per week op school als gymleraar. Materiaalsponsors zorgen voor fiets, kleding en voedsel. De triatleet, wiens afstudeeronderwerp over sportsponsoring ging, zit vanaf de komende maand wel zonder geldsponsor. Het Erotic Discount Center ('een groothandel in erotische artikelen') stopt ermee. 'Ze hebben een andere directeur en willen weer eens iets anders.'

Dat Breedijk voor een seksbedrijf reed, kwam hem de afgelopen jaren op veel opmerkingen van collega's te staan. 'Of ik niet met een condoom op mijn kop moest zwemmen, klonk het dan.'

De heren van de NTB moesten trouwens nog wel even 'studeren' of een erotisch bedrijf überhaupt wel een triatleet mocht sponsoren, maar zagen uiteindelijk geen bezwaar.

De jacht op een nieuwe sponsor is geopend - het is ook de reden dat Breedijk koos voor zowel het EK als Almere ('de belangrijkste vaderlandse triatlon-wedstrijd'). 'Je moet je laten zien. De meeste bedrijven zijn helaas alleen geïnteresseerd in voetbal, en schaatsen misschien. Je moet een directeur vinden als Wijffels van de Rabobank, die zelf iets heeft met de wielrennerij. De triatlonsport is een hele cleane sport, maar krijgt weinig media-aandacht.' Nadeel is bovendien dat Breedijk in Amsterdam woont: 'Anders is er altijd wel een regionaal bedrijf dat er wat geld in wil steken.'

Breedijk is momenteel 28 jaar, geen triatlon-leeftijd waarop de prestaties afnemen. 'Vorig jaar fietste ik harder dan ooit, moest ik maar vijf minuten in Almere toegeven op Jan van der Marel. In de jaren daarvoor waren dat er toch zeker tien of een kwartier.'

Hij is geen supertalent, zoals de Belg Luc van Lierde, die onlangs de ongekende tijd van 7.50 uur neerzette in het Duitse Roth, maar hij bezit wel 'het vermogen om veel en geconcentreerd trainingen af te werken'. Iets wat ook komt met het stijgen der jaren: 'Op tijd, bij een pijntje in de knie ofzo, gas terugnemen. Ik voel nu goed wanneer ik op de rand zit.'

Mentaal is Breedijk sterker geworden, en dat is wel nodig ook: een hele triatlon duurt toch meer dan acht uur. 'Ik kan me nu beter focussen op de wedstrijd.' Daartoe is hij bij een sportpsycholoog geweest. 'Vroeger was ik erg nerveus, ging ik onderweg liedjes zingen. Van de psycholoog heb ik technieken geleerd om rustig te blijven.

'Vorig jaar had ik daar in Almere al baat bij. Machiel Ittmann zat tijdens het lopen vlak achter me. Vroeger was ik hard weggelopen en had ik me over de kop gelopen, nu behield ik mijn rust. Mijn vrouw reed me vooraf naar Almere. Ik was in het geheel niet gespannen. ''Het lijkt wel of je naar de kermis gaat'', zei ze.'

Meer over