Weerbaar

Hoe blijf je mentaal overeind in een crisis? Maak een powerpointpresentatie met plan van aanpak

Hoe blijf je mentaal overeind in tijden van tegenslag, een zoveelste lockdown bijvoorbeeld? Tom Sibbel maakte voor zichzelf een Operationeel Behoefte Plan toen zijn vrouw na 50 jaar huwelijk overleed.

Evelien van Veen
null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

Het klinkt misschien koud en zakelijk, zegt Tom Sibbel (81), maar toen in 2019 na vijftig jaar huwelijk zijn vrouw Joke overleed, maakte hij voor zichzelf een OBP. Een Operationeel Behoefte Plan, om mentaal overeind te blijven. Een plan van aanpak, zwart op wit gesteld in een powerpointpresentatie om regelmatig op terug te grijpen. Zo had hij het altijd gedaan in zijn werkzame leven, toen hij organisaties begeleidde bij veranderingsprocessen: dan maakte hij een Operationeel Bedrijfs- of Beleidsplan om de boel de goede kant op te sturen. Nu zat hij zelf opeens in zo’n veranderingsproces. Het voelde alsof de bodem onder zijn bestaan was weggeslagen. Vandaar het hoogstpersoonlijke behoefteplan: wat had hij nodig om weer een beetje gelukkig te worden?

Wacht, hij pakt het er even bij, de ‘Strategische Heroriëntatie’, zoals hij zijn plan noemde. Het is een beetje weggezakt, want hij heeft er al een dik jaar niet meer naar gekeken. Dat komt, hij heeft een nieuwe partner en dan raak je in ‘een prettige bubbel’, zegt hij, waarin je vooral oog hebt voor elkaar. Doel bereikt, ja, dat mag je wel zeggen. ‘Een nieuwe partner vinden’ stond op één van de sheets in zijn powerpoint.

U schrijft op een van de eerste sheets: wat is nieuw, wat is oud en hoe integreer ik beide?

‘Ja. Het klinkt analytisch, maar zo ben ik. Je moet voor jezelf bepaalde doelen stellen.’ Sibbel somt op wat hij destijds onder het kopje ‘nieuw’ heeft opgeschreven: ‘Gevoel van eenzaamheid, gemis van dagelijkse liefde, alles zelf oplossen, niet meer delen van vreugde en verdriet, alleen op vakantie gaan, bridgen met andere stellen is voorbij.’ Bij ‘oud’ staat dat hij nog steeds kon lezen, schrijven, zich met de gemeentelijke politiek kon bezighouden en op zijn eigen kracht mocht vertrouwen. Daarnaast kon hij een coach inschakelen – dat had hij toen hij nog werkte ook met regelmaat gedaan. ‘Zij heeft op een gegeven moment gezegd: ‘Het verdriet mag een plaats hebben, Tom. Maak er regelmatig ruimte voor door op een placemat plaats te nemen en het bewust te voelen.’ Dat heb ik gedaan, door op een hoofddoek van Joke te gaan staan en naar oude foto’s van ons samen te kijken. Dan moest ik erg huilen. Maar het is wel goed geweest.’

Welke doelen stelde u voor zichzelf op in uw Operationeel Behoefte Plan?

‘De situatie aanvaarden. De regie weer nemen. Structuur aanbrengen in mijn dag: op tijd opstaan, naar de sportschool, sociale contacten inplannen. Oude passies oppakken, dat ook. Zo ben ik het bestuur van de scouting gaan bijstaan en me verder in de bestuurlijke ideeën van Plato en Aristoteles gaan verdiepen.’

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

En wat formuleerde u in uw OBP over het vinden van nieuwe levenspartner?

‘Allereerst dat Joke het zo wilde. Zij heeft altijd gezegd: je moet niet alleen blijven als ik er niet meer ben. Dat gaf me toestemming, op de een of andere manier, om een actielijstje op te stellen. Niet achter de geraniums gaan zitten, staat erop. Eropuit gaan, in je eentje op een terras een pilsje gaan drinken en naar de bioscoop.

‘Ik lees nu ook de eisen terug die ik aan een nieuwe partner stelde. ‘Moet ruimte bieden voor Joke en mijn verdriet. Wederzijdse aantrekkingskracht. Rust bieden. Zin in het leven terugkrijgen. Goed gesprek. Intimiteit. Enig gevoel voor humor. Moet kunnen bridgen.’ Nou, dat laatste is zeker gelukt. Ik heb haar op de bridgeclub gevonden, een vrouw die ik nota bene al jaren kende. Ze kan beter bridgen dan ik. Dat was nou ook weer niet de bedoeling.’

Bent u of kent u iemand die een goede manier heeft gevonden om mentaal gezond te blijven in deze tijd van tegenslag? Mail naar e.vanveen@volkskrant.nl

Meer over