Het gelijk van Pronk

Het voorstel van de Indonesische president Habibie om de relatie met Nederland op het gebied van de ontwikkelingshulp weer te herstellen, is in Den Haag positief ontvangen....

Het door de Aziatische crisis zwaar getroffen Indonesië bevindt zich economisch en financieel in een benarde toestand. Indonesië heeft gevraagd om herschikking van de uitstaande buitenlandse schulden en daarvoor is de medewerking van Nederland nodig. Aangezien een deel van de Indonesische schuld aan Nederland uit ontwikkelingsgeld bestaat, moest de in 1992 door Jakarta verbroken ontwikkelingsband eerst worden hersteld.

Kwaadwillige toeschouwers zouden de neiging kunnen vertonen tot het etaleren van leedvermaak, nu het erop lijkt dat Indonesië met hangende pootjes in Den Haag moet aankloppen. De demissionaire Nederlandse regering - en in het bijzonder minister van Ontwikkelingssamenwerking Pronk - heeft echter terecht ieder vertoon van triomfalisme achterwege gelaten.

De historisch beladen en nog altijd delicate relatie tussen Nederland en zijn belangrijke ex-kolonie zou ook allerminst gebaat zijn met Haagse zelfgenoegzaamheid. Een zakelijke, constructieve, royale Nederlandse opstelling is veeleer op zijn plaats, nu Indonesië zulke zware tijden beleeft.

Dit geldt te meer gezien het feit dat zich in Indonesië onder invloed van de economische perikelen positieve politieke veranderingen aan het voltrekken zijn. Het autoritaire, ondemocratische en corrupte bewind van ex-president Soeharto is onlangs door een semi-revolutionaire ontwikkeling weggevaagd.

De nieuwe president Habibie was weliswaar een vertrouweling van Soeharto. Maar hij heeft zich slechts als president kunnen opwerpen door het Indonesische volk democratie te beloven. Wat er precies van die belofte terecht zal komen, is nog altijd onzeker. Maar vast staat wel, dat het met de politieke rechten en vrijheden in Indonesië nu beter is gesteld dan tot voor kort -al blijft met name de positie van de Chinese bevolkingsgroep, in tijden van politieke spanning altijd een gewild doelwit van spontane of georganiseerde pogroms, nog steeds hachelijk.

De evolutie in de richting van democratie in Indonesië is bevorderd door de opstelling van belangrijke donoren als IMF, Wereldbank en de VS. In Nederland is het minister Pronk geweest die altijd consequent op het aambeeld van democratie en mensenrechten heeft gehamerd. In 1992 leidde Pronks kritiek op een Indonesisch bloedbad in Oost-Timor tot het door Soeharto verbreken van de ontwikkelingsband. Dat leverde hem destijds ook de hoon op van CDA en VVD. Maar Pronk had toen gelijk en heeft dat nu gekregen.

Meer over