Hervormer Sobtsjak verdacht van corruptie

Nog niet zo lang geleden was Anatoli Sobtsjak - slim, liberaal, energiek en goedgekleed - de favoriet van de Russische intelligentsia, maar nu heeft de voormalige burgemeester van Sint-Petersburg de Russische justitie op zijn hielen wegens wat de een corruptie noemt en de ex-burgervader zelf een politieke afrekening....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

De ex-burgemeester belandde vorig weekeinde met hartklachten in een ziekenhuis, nadat hij door de politie was opgehaald voor een verhoor over beschuldigingen dat hij zich aan corrupte praktijken heeft schuldig gemaakt.

Het was een diepe val voor Sobtsjak, die in de nadagen van de Sovjet-Unie een van de populairste hervormingsgezinde politici was, samen met Jeltsin. Hij maakte naam toen hij samen met de mensenrechtenactivist en atoomgeleerde Andrej Sacharov in het Sovjet-parlement ten strijde trok tegen het machtsmonopolie van de communistische partij.

In plaats van een post in Jeltsins regeringsploeg koos Sobtsjak voor het burgemeesterschap van Leningrad, zoals Sint-Petersburg toen nog heette. Vorig jaar moest hij echter het veld ruimen, nadat loco-burgemeester Jakovlev hem verslagen had bij de verkiezingen. De voornaamste klacht van de Sint-Petersburgers was dat hun burgemeester in de praktijk te weinig voor hen deed.

Enkele vooraanstaande Sint-Petersburgse schrijvers, onder wie Daniil Granin en Boris Stroegatski, namen het dit weekeinde op voor de liberale ex-burgemeester. In een open brief vergelijken zij de beschuldigingen tegen Sobtsjak met de 'Leningradse zaak', een toespeling op een van de beruchte showprocessen onder Sovjet-dictator Stalin.

Sobtsjak wordt ervan beschuldigd dat hij zich heeft laten omkopen door een onroerend-goedfirma. De firma 'Renaissance' gaf een nicht van Sobtsjak die met haar man uit Kazachstan naar Rusland terugkeerde, gratis een appartement. Toen dat in de publiciteit kwam, werd het contract haastig veranderd. In plaats van een schenking bleek het te gaan om een 'normale' verkoop: Sobtsjaks nicht zou de koopsom in vijf jaar afbetalen door als schoonmaakster bij Renaissance te werken. Sobtsjaks nicht gaf het appartement volgens de (liberale) krant Izvestija uiteindelijk op, toen duidelijk werd dat er problemen dreigden voor de burgemeester.

Volgens de Izvestija zou de onroerend-goedfirma ook een appartement voor Sobtsjak zelf geregeld hebben. Het gaat om een zogenoemde 'communale woning' die grensde aan Sobtsjaks appartement aan de Mojka, een van de meest schilderachtige grachten van Sint-Petersburg.

Met financiële steun van Renaissance (ruim 100 duizend gulden) zorgde het stadsbestuur ervoor dat de bewoners naar keurige appartementen konden verhuizen, zodat de woning - die officieel op de naam van Sobtsjaks chauffeur kwam te staan - bij het appartement van de burgemeester kon worden gevoegd.

Sobtsjak zou verder goedkope appartementen uitgedeeld hebben aan zakenlieden en journalisten, wier steun hij kon gebruiken. Ook zou hij ervoor hebben gezorgd dat zijn vrouw, die in de Sint-Petersburgse Doema zit, een mooi stukje grond kreeg toegewezen langs de rivier de Neva.

Sobtsjak liet zich afgelopen weekeinde in de intensive care-afdeling van het ziekenhuis interviewen door de liberale NTV-televisie. Liggend op bed klaagde hij dat hij het slachtoffer is van een wraakactie van de communisten die hem zijn rol bij de ondergang van het Sovjet-bewind niet kunnen vergeven.

Het effect van het interview werd enigszins bedorven doordat NTV het versneden had met beelden van de ex-burgemeester in zijn luxueuze Sint-Petersburgse appartement. Kennelijk had Sobtsjak bij de verkeerde zender aangeklopt voor hulp.

In andere vraaggesprekken klaagde hij dat hij voortdurend wordt afgeluisterd. Kennelijk om internationale sympathie op te wekken, vergeleek hij zijn zaak met die van de voormalige marine-officier en milieu-activist Nikitin, ook een Sint-Petersburger, die wegens een rapport over de rampzalige toestand van de afgedankte nucleaire onderzeeërs van de Noordelijke Vloot wordt vervolgd.

Meer over