Het Eeuwige LevenHerman Matser

Herman Matser (1952-2020): intellectueel met schat aan kennis van drugs

Hij was de linker- en rechterhand van August de Loor en zijn Adviesburo voor Drugs. In zijn leven deed hij meer dan 200 duizend drugstesten.

null Beeld

Hij was een einzelgänger, maar ook de steun en toeverlaat van August de Loor van het roemrijke Adviesburo voor Drugs in Amsterdam.

Het buro werd in 1986 opgericht – het jaar dat xtc voor het eerst op de markt kwam. Eén jaar later kwam Herman Matser in dienst van het buro. Hij werd al gauw de xtc-deskundige. Zo bedacht hij een systeem dat gebruikers waarschuwde als er versneden xtc-tabletten in omloop waren. ‘Herman was de intellectueel, in mijn ogen een van de scherpste geesten in het Nederlands drugsbeleid. Ik was de straathoekwerker. Daardoor vulden we elkaar zo goed aan’, zegt de Loor.

Hij geeft een voorbeeld. Op een zondagochtend in 2014 kreeg De Loor een telefoontje van de Meldkamer dat een toerist was overleden door een wit poeder dat op straat als cocaïne was aangeprezen. Maarhet ziekenhuis had een overdosis heroïne als doodsoorzaak door gegeven. ‘Ik belde Herman die meteen zei dat hier iets totaal niet klopte. Hoe kan dat nou, straatheroïne is bruin en cocaïne is wit? ‘We moeten als een gek uitzoeken of dat poeder fentanyl is, of heroïne gejat bij de GGD, of de witte heroïne uit de Gouden Driehoek die populair is in de hogere gebruikerskringen van Amsterdam. Dat laatste bleek het geval te zijn. Zo kon per omgaande een campagne gestart worden om toeristen voor dit gevaar te waarschuwen.’

Anita Hoogeboom raakte twintig jaar geleden met hem bevriend. ‘Hij was een soort broer voor mij. Zijn kookkunst was onovertroffen. Voor mijn dochter was hij een soort leraar. Ze kon altijd bij hem aankloppen.’ Vijf jaar geleden kreeg Matser een ernstige infectieziekte waardoor hij wekenlang op de ic in het ziekenhuis lag. De jaren die hij daarna had, zag hij als bonus. Twee jaar geleden ging hij met pensioen. Op 2 juni overleed hij aan een hartstilstand.

Matser werd als enig kind geboren in een ondernemersgezin in Arnhem. Zijn moeder kwam uit een geprivilegieerd intellectueel nest. Behalve dat hij hoogbegaafd was, kon hij ook op jonge leeftijd virtuoos op de piano spelen. ‘Op het gymnasium was hij dol op het vak scheikunde. Het lukte hem zelf explosieven te maken. Maar bij een ontploffing verloor hij enkele vingers waardoor zijn muzikale carrière in duigen viel’, zegt zijn nicht Marriette van der Kooij.

Na een studie internationaal recht trok hij naar Pakistan, waar hij zich terugtrok bij een bergvolk. Hier raakte hij geïnteresseerd in het soefisme. Terug in Nederland werd hij de stem van de Rik van de Rik & Raldo Show van VPRO-radio, een nachtprogramma over wereldmuziek.

August de Loor hoorde dat – ‘ik hield van dat programma als ik weer eens in de nacht aan het werk was’ – en vroeg hem voor zijn Adviesburo. Van der Kooij noemt haar neef ‘iemand die ontzettend op zichzelf was’. ‘Hij was ook een dwarsligger. Maar ik mocht ik hem graag, hoewel hij weinig contacten onderhield met zijn familie.’

Bij De Loor voelde hij zich in zijn element. Niemand had zoveel kennis over al die verschillende drugsmarkten van heroïne tot de nieuwste uitgaansdrugs. Samen stonden ze aan de wieg van talloze initiatieven zoals aidspreventieprojecten, het drugstestspreekuur en de Safe House Campagne.

In zijn leven zou Matser meer dan 200 duizend drugstesten doen. Daarnaast was hij een vraagbaak voor journalisten als er weer nieuwe drugs op de markt verschenen of de handel zich verplaatste. Hij kon onterechte paniek indammen en alarm slaan als er wel reden was tot zorg. Hiermee redde hij vele levens.

Meer over