Eeuwig levenHenri Wientjes (1950-2021)

Henri Wientjes is zijn hele leven bezig geweest met idealistische projecten in Ghana

De broer van de oud-topman van VNO-NCW was een idealistische ondernemer in Ghana. ‘Bij hem was ondernemen emotie.’

Henri Wientjes.  Beeld
Henri Wientjes.

Hij hield in Ghana, het land van zijn hart, een football academy overeind met jaarlijks enkele tonnen eigen geld. Het was een sociaal project om jongeren de kans te geven zich te ontwikkelen, geen poging om jonge talenten aan topclubs te verkopen.

Zijn hele leven is Henri Wientjes bezig geweest met idealistische projecten in het West-Afrikaanse land. Soms lukte het, soms was het een fiasco. Maar dat ontmoedigde hem niet. ‘Als je geen geld durft te verliezen, kun je ook niet winnen’, zei hij.

Wientjes overleed 6 januari in zijn Nederlandse vakantiehuis in Naarden aan de gevolgen van een hartaanval. Zijn as zal worden uitgestrooid in Ghana, het land waar al zijn energie en passie naartoe gingen en wat hij als zijn vaderland beschouwde.

Wientjes werd in Amsterdam geboren als vierde in een gezin van zes kinderen. Zijn vader had een bedrijf dat handelde in kunststoffen en kunststofproducten maakte. Het zou na diens dood worden voortgezet door zijn oudere broer Bernard, de latere voorzitter van VNO-NCW.

Op zijn 10de verhuisde het gezin naar Roden in het noorden van Drenthe. Hij was al jong geïnteresseerd in planten en dieren. Dat was de reden dat hij tropische landbouw ging studeren in Deventer. Eind jaren zestig liep hij stage in Ivoorkust.

Vlak daarna kreeg hij een aanstelling als handelsvertegenwoordiger in het arme noorden van het buurland Ghana. Hij werd verliefd op het land en het volk dat net onafhankelijk was geworden onder de bevlogen leider Kwame Nkrumah.

Vooraanstaande stamleider

Het lukte hem vriendschap te sluiten met een vooraanstaande stamleider: chief of Nanton, Alhadji Alhassan Sulley. Die deed de suggestie Wienco op te richten dat zich ging bezighouden met de import van landbouwmachines en kunstmest en later ook met kredietverlening en voorlichting.

Doel was de productie te verhogen van de teelt van rijst, maïs, mango, bananen, katoen, cacao en ananas. Continu waren er tegenslagen, zoals de staatsgreep in 1981 die hem noopte het land te verlaten. ‘Maar Henri stopte nooit met werken en liet zich nooit weerhouden door een probleem’, zei Sulley.

Bernard Wientjes (‘mijn rechtse broertje’, grapte Henri) noemt hem een echte ondernemer. ‘Maar een die zich veel meer liet leiden door emotie dan ratio. Hij was gek op Ghana en wilde daar alles aan weggeven.’

Niet de behaalde winsten maar de maatschappelijke meerwaarde van projecten stond centraal. Duurzaamheid werd in de loop van tijd steeds belangrijker. Hij wond zich op over de internationale handelspolitiek, die het dumpen van rijst en palmolie toeliet. De ‘ideologische retoriek’ van ngo’s was hem een gruwel.

‘Hij beschouwde de coöperatie Cocoa Abrabopa als een van zijn mooiste projecten. Toen ik namens Solidaridad in 1995 met Henri sprak over de mogelijkheid van de import van fairtrade-bananen van zijn Volta River-plantage, zette hij zijn schouders eronder en werd hij aandeelhouder in het Europese importbedrijf AgroFair’, zegt voormalig Solidaridad-directeur Nico Roozen.

Vijftien jaar geleden werd uitgezaaide prostaatkanker bij hem ontdekt. ‘Hij heeft er wonderbaarlijk lang mee kunnen leven’, zegt Bernard. Steeds vaker kwam hij met zijn echtgenote Winnie voor behandelingen naar Nederland. In 2010 moest hij Wienco verkopen, maar hij bleef tot op zijn sterfbed nieuwe projecten in Ghana entameren.

Meer over