POSTUUMGoderd van Heek

Goderd van Heek (1923-2021), de militaire held van een Twentse textielfamilie

Goderd van Heek onderscheidde zich tijdens de politionele acties in Nederlands-Indië. Later erkende hij: ‘De guerilla zat goed in elkaar.’

Veteraan Goderd van Heek. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Veteraan Goderd van Heek.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Goderd van Heek was een van de laatste getuigen van de Indonesische vrijheidsstrijd. De Belgische historicus David Van Reybrouck interviewde hem daarom voor zijn vorig jaar verschenen boek Revolusi, waarin de strijd werd beschreven als het begin van het wereldwijde dekolonisatieproces. ‘Hij erkende: die guerilla zat goed in elkaar’, zei Van Reybrouck in een interview met Trouw.

In het eerste gesprek vier jaar geleden met Van Reybrouck sprak Van Heek over Insulinde, zoals Multatuli de Indische archipel noemt in Max Havelaar.

Goderd van Heek was de militaire held van de Twentse textielfamilie. Hij kreeg daarvoor zowel de Bronzen Leeuw en het Draaginsigne Gewonden. In de zomer van 1949 had hij zich onderscheiden bij de ondankbare strijd tegen de opstandelingen in Nederlands-Indië. Hij wist op Java als luitenant zijn omsingelde regiment in veiligheid te brengen. Vervolgens lukte het hem en zijn manschappen een kampong te zuiveren van waaruit Nederlandse konvooien werden bestookt.

Kogel in linkerlong

Op 7 augustus 1949 werd hij tijdens een patrouille getroffen door een kogel in zijn linkerlong en linkerhand. Desondanks wist hij de missie tot een goed einde te brengen. Hij weigerde daarbij een morfine-injectie om helder van geest te kunnen blijven. Drie dagen later was de strijd ten einde. In 2016 mocht Goderd van Heek tijdens de nationale dodenherdenking op 4 mei een krans leggen bij de nationale herdenking op de Dam. Van Heek overleed 21 februari op 97-jarige leeftijd in zijn woonplaats Oosterbeek.

Goderd van Heek was het vijfde kind van de Enschedese textielfabrikant Jan Herman van Heek en Anna van Wulfften Palthe. Na de HBS ging hij naar de Hogere Textiel School om in het voetspoor van zijn ouders te treden. Nadat die in 1943 werd gesloten, was hij actief op een binnenvaartschip.

Van Heek meldde zich 28 mei 1945 in Eindhoven als oorlogsvrijwilliger. Hij wilde in Nederlands-Indië strijden tegen de Japanners en daarbij de gevangen genomen Nederlanders uit de kampen bevrijden. Door de overgave van Japan op 15 augustus 1945 was dit niet meer nodig, maar Van Heek voltooide zijn officiersopleiding in Engeland. Terug in Nederland werd hij geplaatst bij een infanteriebataljon dat in 1947 met de Sloterdijk naar Java ging om deel te nemen aan de Tweede Politionele Acties. Hij overleefde zijn verwondingen en keerde in 1950 terug naar Nederland. Hij trad toe tot het familiebedrijf, maar al snel bleek het niet te boteren met andere familieleden.

Op 1 januari 1956 trad Goderd in dienst van de Twentsche Bank op de incassoafdeling van het kantoor in Zeist. Het was de start van een loopbaan van dertig jaar bij de bank die later fuseerde met de Nederlandse Handelsmaatschappij tot de ABN.

Monument in Enschede

In 1952 schreef hij zijn belevenissen over de strijd in Indië op in het boek Front op Java. Hij zette zich ook in voor de oprichting van een monument in Enschede voor de slachtoffers van de strijd in het Verre Oosten dat in 1960 werd onthuld door de weduwe van generaal Spoor.

Van Heek was een fanatiek sportman – hij reed vier keer de Elfstedentocht – en deed veel voor natuur- en cultuurbehoud. Zo was hij betrokken bij de conservatie van het kasteel Huis Bergh te ’s-Heerenberg en kasteel Doornenburg in de Betuwe die door zijn vader waren aangekocht en in een stichting waren ondergebracht.

Van Heek was in 1953 getrouwd met Louise Boom met wie hij drie kinderen kreeg.

Meer over