Gemotiveerde sportman geeft nooit op

Boven de kakofonie van verklaringen, waarschuwingen, voorspellingen en complimenten klonk in de Koepelkerk het originele geluid van Tomas Gustafson. De Zweedse schaatser, 37 inmiddels, mocht op de slotdag van de dertiende Europese Sport Conferentie van zijn liefde voor de sport getuigen....

Van onze verslaggever

John Volkers

AMSTERDAM

Zijn leven draait, zelfs nu hij op zijn oudere dag zich voorbereidt op een bergexpeditie, om 'de droom en de energie om te winnen'. Voor een zaal oudere sportievelingen betoogde Gustafson dat hij nog altijd gegrepen wordt door de gedachte om de top te halen.

Hij, lid van de atletencommissie van het IOC, was in Atlanta, bij de wereldrecordrace van Michael Johnson op de 200 meter. Hij werd aangestoken door de sfeer, het ritme van 'You're unbelievable'.

Zijn belijdenis van dat moment: 'Ik voel me geïnspireerd en mijn handen reiken naar de donkere hemel in een triomfgebaar. In mijn geest zie ik een ijsbaan en mijn gedachten zeggen me: come back, come back, Nagano, Nagano.'

Het verlangen naar de top heeft Gustafson nog altijd vlot in de greep. Om zichzelf had hij die avond in Atlanta moeten lachen: 'Hoewel het gevoel van inspiratie heel aangenaam was, was het ook bespottelijk. Ik had toch moeten weten hoe groot de kloof is tussen de wens en het bereiken van de top.'

Hoewel Gustafson met zijn engelengezicht er nog uit ziet als een junior, heeft hij moeite zich te verplaatsen in de tiener. 'Ik vraag me af hoe de hedendaagse jeugd zo'n boeiend moment als met Johnson ervaart. Ze hebben tegenwoordig immers de gelegenheid hebben alle grote sportmomenten live te aanschouwen.'

De kleine Tommy zelf werd ouderwets aangestoken op zijn ijsclub en vertelde gisteren met warmte over 'Keessie', Kees Verkerk, de trainer die hem de weg wees. Kritisch: 'Maar de huidige jeugd wil de sluipwegen benutten, afsnijden waar mogelijk is. Ze zijn zich niet bewust van de enorme hoeveelheid werk die nodig is om de top te halen. Sport is de school van het leven.'

Uit die lange weg naar de top is ook veel genot en voldoening te halen. Gustafson vertelde zijn ademloze gehoor, als de ware apostel van de Olympische leer van Pierre de Coubertin, dat de ware zin van het bestaan niet bestond uit de triomf, maar uit het gevecht.

'Het wezenlijke is niet dat je hebt gewonnen, maar dat je voortreffelijk hebt gestreden. Ik heb genoten van mijn gouden medailles, maar ook van de teleurstellingen. De ware kampioen moet onder alle omstandigheden alles uit de kast halen. De gemotiveerde sportman geeft nooit op. Vooruit is zijn streven. Vooral een positief toekomstbeeld geeft de sportman energie.

'Het talent droomt van de podia en de glamour die hij heeft gezien. Dat toneel, dat beeld moet verleidelijk en eigentijds zijn, maar tegelijkertijd clean en opvoedend. Want sport is het platform waar de jeugd normen en waarden leert. Het hoort onberispelijk te zijn.'

Dan als anti-doping kruisridder, de woudloper temidden der biokampioenen: 'Bedrog moet zwaarder gestraft worden dan tegenwoordig het geval is. Het is tragisch dat het gebruik van stimulerende middelen steeds minder hard wordt aangepakt. Het publiek wenst fair play, sportiviteit. Verwacht dat in de wedstrijden ook te hebben gezien. Anders kunnen ze net goed naar een computerspel gaan kijken.'

De ster, de onberispelijke held (zoals Gustafson er zelf één is), moet uitstralen naar de jeugd. Gustafson, een professioneel inleider en een warme idealist, geeft zijn laatste les: 'De kern van sport is niet business, maar vreugde en genot.'

Meer over