Geloof in eigen kracht

Het valt veel Nederlanders niet mee om de toekomst met vertrouwen tegemoet te zien. Deze week nog wees een enquête van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) uit dat de financiële onzekerheid over het komende jaar veel mensen somber maakt....

Met een tegenovergesteld argument kwamen lezers van de Volkskrant in oktober tot een vergelijkbare uitspraak. Gevraagd naar de grootste sociale vraagstukken van deze tijd antwoordden zij: dat de welvaart ons ziek maakt. Het was de uitkomst van een peiling in het kader van De Sociale Agenda, een samenwerkingsverband van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken en de Volkskrant.

Van alle problemen bleken Volkskrantlezers de druk van de dominante economische logica en de last van de eigen verantwoordelijkheid het zwaarst te wegen. We zouden wel willen, maar we kunnen niet eens 'consuminderen', want dan brengen we onze economie en daarmee onze welvaart in gevaar, aldus veel deelnemers. Niet de financiële onzekerheid, zoals bij het NIBUD, maar het gebrek aan economische wendbaarheid als bron van ontevredenheid.

Het geloof dat mensen bergen kunnen verzetten als ze dat willen, taant. Dat is jammer. Betrokkenheid bij sociale vraagstukken is er genoeg, het grote aantal reacties op De Sociale Agenda bewijst dat. Maar het gebrek aan geloof in de mogelijkheid zelf bij te dragen aan oplossingen verontrust. Ook al leeft het besef dat de politiek niet alles kan, uiteindelijk wordt toch weer alle heil van de overheid verwacht.

De tijd van de overheid als panacee voor alle kwalen is echter voorbij. Het zou goed zijn als nieuwe mogelijkheden en oplossingen werden verkend, overigens zonder de politiek onmondig te verklaren. Een houding die idealisme paart aan een praktische instelling past beter in deze tijd dan de grote verhalen van weleer. Een open geest en een oprecht geloof in de kracht van menselijk handelen zijn daarvoor onmisbaar.

Meer over