Fransen sturen geld en Corsicanen leggen bommen

Toen het stadhuis van Bordeaux in oktober vorig jaar in de lucht vloog dacht iedereen gelijk: Corsicaanse separatisten. De Corsicanen zijn voortdurend bezig dingen op te blazen....

THE NEW YORK TIMES

The New York Times

AJACCIO

De familie van Napoleon - die er in 1769 geboren werd - moest het eiland ontvluchten omdat ze te aardig deden tegen de Fransen, die Corsica in 1768 van Genua hadden gekocht. De Corsicanen hebben hun vrijheid altijd boven alles gekoesterd. Maar de afgelopen twintig jaar is de nationalistische beweging verzand in onderling gekissebis over geld en macht.

De aanslagen op de Fransen gaan intussen gewoon door - alleen al het afgelopen jaar waren het er zevenhonderd, meest bomaanslagen. Maar het zijn bomaanslagen waarbij geen doden vallen. Als de Corsicanen al mensen doodschieten dan zijn het geen Fransen, maar andere Corsicanen.

Midden in de nacht klinkt er een doffe knal bij een Franse villa, een hotel in aanbouw of een postkantoor op Corsica, of bij een openbaar gebouw in Franse steden als Bordeaux, Nîmes en Marseilles.

De Fransen begrijpen er niets van: het toerisme is Corsica's voornaamste bron van inkomsten en die bomaanslagen zijn alleen maar antireclame.

Ook de Franse regering begrijpt er niets van. Zij schuift Corsica jaarlijks voor 2,25 miljard gulden aan subsidies toe. Ze biedt faciliteiten voor investeerders en in januari komt er een vrijhandelszone waar geen loonbelasting hoeft te worden afgedragen. En naar men zegt betalen de Franse autoriteiten ook 'protectiegeld' aan sommige nationalisten - hetzij direct, hetzij indirect.

Maar de separatistische beweging is tegenwoordig dermate versnipperd dat de Franse regering nooit iedereen tevreden kan stellen. Er bestaan vier grote groepen, waarvan de 'historische tak' van het Corsicaans Nationaal Bevrijdingsfront (FLNC) de meeste invloed uitoefent.

Officieel luidt het devies: Frankrijk onderhandelt niet met terroristen. Maar de politieke leider van de 'historische tak' van het FLNC, François Santoni, vertelde onlangs aan een journalist die hem opzocht in zijn schuilplaats op Corsica dat hij besprekingen had gehouden met diverse medewerkers van de Franse minister-president, in Parijs nog wel.

In Ajaccio moet de Franse prefect, Claude Erignac, de schijn ophouden dat Corsica gewoon een stukje Frankrijk is. Ook al hebben de Corsicanen hun eigen typische gebruiken en hun eigen taal, die verdacht veel op Italiaans lijkt.

Wat is dat toch voor 'autonomie' die sommige Corsicanen zo nodig moeten hebben? vraagt de prefect zich af. Ze hebben al veel meer zeggenschap dan bijna alle andere Franse departementen.

De Franse regering keurt de bomaanslagen nadrukkelijk af, maar door alleen gebouwen en geen personen als doelwit te kiezen beperken de nationalisten het geweld tot een min of meer aanvaardbaar niveau.

Om een eind te maken aan de reeks aanslagen zou de Franse regering zich als een ware bezetter moeten gaan gedragen. Dus laat ze het bij een arrestatie nu en dan (laat die nationalisten elkaar maar afmaken, als ze dat zo nodig willen).

In september sloot het FLNC zich aan bij een voorstel van de vakbeweging en de boerenbonden aan de Franse regering: erken dat het Corsicaanse volk een afzonderlijk volk is; verlaag de belastingen; geef Corsica een vetorecht op investeringen; zorg voor betere verbindingen (het is een buitengewoon kostbare zaak om van Corsica het vliegtuig of de veerboot naar Frankrijk te nemen); en verleen Corsica de status van een extraterritoriaal bezit, zodat het (net als de Canarische Eilanden) in aanmerking komt voor bepaalde Europese subsidies. (Volgens de Franse regering heeft Corsica dat allemaal al, zij het soms onder een andere benaming.)

Van onafhankelijkheid werd in dit voorstel niet gerept. In een recente opiniepeiling sprak 91 procent van de ondervraagden zich uit tegen onafhankelijkheid. De conservatieve Jacques Chirac kreeg bij de laatste Franse presidentsverkiezingen tweederde van de Corsicaanse stemmen.

In de Franse hoofdstad doen heel wat Corsicanen-grappen de ronde. Een Corsicaan gaat naar Parijs en wordt op het station afgehaald door zijn oom. Zegt de oom: 'Het is hier geweldig - de burgemeester is een Corsicaan, de wethouders zijn Corsicanen, voor je het weet heb je een flatje en een goede baan.' Als ze het station uitkomen, ziet de oom een biljet van 500 frank op straat liggen. 'Wat loop je nou te suffen, raap snel op', zegt hij. Zegt de neef: 'Ik ben er net, zet je me nou al aan het werk?'

Corsica is een schitterend eiland, maar het zou veel beter af zijn zonder al die luie Corsicanen - zo denken veel Fransen erover.

De meeste Corsicanen denken dat alles gewoon zal doorgaan zoals het gaat: Frankrijk zal wel geld blijven sturen dat geen zoden aan de dijk zet en de nationalisten zullen wel bommen blijven leggen. Het is zinloos, het is uitzichtloos, het is Corsica.

Meer over