'Franse aanpak drugsprobleem loopt achter'

Franse steun voor het Nederlandse drugsbeleid, is dat met het huidige geruzie op regeringsniveau niet mooi? Bertrand Lebeau van de artsenorganisatie Médecins du Monde heeft er geen moeite mee....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Lebeau sprak zijn bemoedigende woorden aan het adres van de Nederlandse regering woensdag uit in Amsterdam, bij de presentatie van het boek Heroïne, cocaïne en crack in Frankrijk. Het is het verslag van het onderzoek dat T. Boekhout van Solinge van het Centrum voor Drugsonderzoek (Cedro) van de Universiteit van Amsterdam deed naar drugsmarkt en -beleid in Frankrijk.

In de praktijk begint de Franse verslavingszorg al steeds meer op de Nederlandse te lijken, aldus Lebeau, die coördinator is van de methadonprogramma's van zijn organisatie. Had Frankrijk enkele jaren geleden nog maar vijftig methadonplaatsen, nu zijn er al tussen de drie- en vierduizend.

De Franse aanval op de Nederlandse koffieshops is volgens hem eigenlijk verrassend, maar ook verklaarbaar. In Frankrijk is nog steeds geen consensus over de gewenste koers. De voorstanders van de harde lijn lijken hun hakken sinds het aantreden van president Chirac en premier Juppé extra diep in het zand te zetten.

Frankrijk heeft op het gebied van hard drugs een groot probleem, schetst het onderzoek van het Cedro. Er is een relatief groot aantal heroïneverslaafden (de laatste voorzichtige schatting is 160 duizend) en de aanpak van het vraagstuk loopt achter. Pas sinds kort wordt - in navolging van andere landen - gekozen voor een pragmatischer aanpak. Ook Frankrijk kent nu spuitomruil, methadonprogramma's en opvangcentra. Waar de wachtlijsten fors zijn.

Als redenen voor de Franse achterstand kunnen volgens het onderzoek worden genoemd het gezondheidssysteem, dat weinig op preventie is gericht, en het stempel dat psychiaters op de verslavingszorg hebben gedrukt. Deze specialisten zagen geen heil in 'schadebeperkende' maatregelen als spuitomruil en methadon. In hun ogen gingen die voorbij aan de individuele problematiek van de gebruiker.

De aandacht voor de ruimere sociale context heeft door deze klinische benadering lang ontbroken. 'Voor grote groepen jongeren is de drugshandel een bron van inkomsten', aldus Boekhout van Solinge. De verslavingszorg in Frankrijk richt zich nu wel meer op de kansarme omstandigheden waarin jongeren opgroeien in de meest beruchte drugsgebieden, zoals de voorsteden van Parijs en Lille.

De ambitieuze plannen van de vorige Franse regering om de achterstand bij de verslavingszorg in te lopen, worden door de regering Chirac/Juppé niet doorgezet, zo constateert het onderzoek. Er is weinig geld beschikbaar voor uitbreiding van de opvang. Verder blijft Parijs vasthouden aan traditionele opvattingen. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen soft- en hard drugs en de politie blijft het gebruik zelf bestrijden met vele arrestaties.

Het is het ministerie van Binnenlandse Zaken dat de repressieve aanpak aanvoert. Vorig jaar vonden in Frankrijk bijna zeventigduizend aanhoudingen wegens drugs plaats, een nieuw record. In het merendeel der gevallen betrof het misdrijf slechts gebruik van soft drugs. Wat hard drugs betreft arresteert de politie soms zelfs gebruikers door te posten bij hulpinstellingen. 'Men kan zich in Frankrijk moeilijk een voorstelling maken van een beleid dat drugsgebruik accepteert.'

De impulsen tot modernisering van het drugsbeleid moeten in Frankrijk zelf van onderen (hulporganisaties, artsen) komen, aldus het onderzoek. Zo lijken de voorvechters van het voorschrijven van opiaten aan verslaafden de slag te hebben gewonnen. Naast methadon is nu ook het middel Subutex op de markt gekomen. Dit kan door elke arts worden voorgeschreven. De patiënt kan het middel vervolgens bij de apotheek halen en krijgt 65 procent van de kosten vergoed. De ziektekostenverzekeraar Mutualité Francaise is de belangrijkste voortrekker in deze ontwikkeling.

Het Cedro heeft het onderzoeksverslag tweetalig uitgevoerd. 'We hopen dat vele Fransen er zo kennis van kunnen nemen.'

Meer over