First Lady werd minder First en meer Lady

Voor haar vijftigste verjaardag, die zij zondag zal vieren op het Witte Huis, heeft Hillary Rodham Clinton een aardig cadeautje gekregen van de Amerikaanse bevolking....

Peilingen bevestigen dat een meerderheid van de kiezers nu een gunstig beeld (59 procent) heeft van Hillary, en dat 70 procent haar werkzaamheden goedkeurt. Zelfs het percentage 'Hillary-haters' (vooral blanke conservatieve mannen van 35 jaar en ouder) is gedaald van 35 naar 25.

Hoe het komt dat het imago van Hillary zo ingrijpend is veranderd, is onderwerp geworden van een debatje in de media. Vrijwel iedereen die Bill en haar goed kent, zegt dat zij nog altijd Clintons belangrijkste adviseur is. Achter de schermen bemoeit zij zich met hot topics als het klimaat, landmijnen, tot en met het reisschema van de president. Als het om landmijnen en de opwarming van het klimaat gaat, neemt zij aanzienlijk radicalere standpunten in dan Clinton (en Gore) maar zij hoedt zich ervoor daar buiten de beslotenheid van de familie-vertrekken van het Witte Huis veel over te praten. In beide kwesties heeft de president trouwens haar advies genegeerd.

Het grote verschil met de eerste twee jaar is dat zij zich naar buiten toe op de achtergrond houdt. Sinds het drama met het plan om de gezondheidszorg naar Europees model te hervormen en haar nog pijnlijkere verschijning voor een gerechtelijke onderzoekscommissie heeft zij zichzelf ingetoomd. Met behulp van de communicatiespecialisten en haar eigen adviseurs heeft Hillary haar imago willen 'verzachten'. Zelfs in haar keuze van kleren werd zij behoedzamer: geen harde, felle kleuren meer, maar zachte pasteltinten en pakjes van Oscar de la Renta.

Volgens vriendinnen en voormalige medewerksters heeft zij uit ervaringen van 1993 en 1994 de conclusie getrokken dat Amerika moeite heeft met een niet-gekozen First Lady die een actieve rol speelt in het bestuur van het land. Zij heeft ook geleerd dat haar activiteiten de indruk wekten dat de president een zwakke leider was.

Hoe sterker zij overkwam in de beeldvorming, hoe zwakker de president leek en hoe groter de kritiek op haar persoon werd. Sinds het échec met de gezondheidszorg heeft Clinton geen grote plannen gelanceerd. Voor Hillary was er dan ook geen aanleiding om anders dan voor zijn herverkiezing campagne te voeren.

Hillary heeft haar activiteiten bovendien verlegd naar meer traditionele taken van presidentiële echtgenotes. Nancy Reagan voerde actie tegen drugs, Barbara Bush organiseerde een campagne ter bestrijding van analfabetisme onder kinderen, Hillary heeft zich gestort op de algemene positie van het kind en op de rol van een ongebroken familie in de opvoeding. Zij schreef het boek It takes a village en daaruit vloeide gisteren een grote conferentie op het Witte Huis voort over kinderopvang, de kwaliteit van kinderdagverblijven, de rolverdeling tussen ouders en de positie van alleenstaande moeders.

Zij vermijdt al te concrete ideeën over overheidsinitiatieven om bijvoorbeeld de bedroevend slechte toestand waarin tal van kinderdagverblijven verkeren, te verbeteren. In plaats daarvan wil zij in navolging van Lady Di en de landmijnen een mediacampagne voeren, waardoor de politieke druk van onderop op beleidsmakers toeneemt.

En daarnaast reist zij veel in het land, maar vooral in het buitenland. Azië, Afrika en Latijns- en Centraal-Amerika heeft zij de afgelopen drie jaar uitvoerig bezocht, meestal alleen met dochter Chelsea, want de president blijft nog altijd liever in eigen land.

De schandalen waarin de Clintons betrokken zijn worden volgens haar vrienden en medewerksters zoveel mogelijk genegeerd of afgedaan met een paar sarcastische opmerkingen. Volgens Time wil Hillary dat haar man een schikking treft met Paula Jones, ook al zou dat betekenen dat hij niet helemaal in het gelijk gesteld wordt. Zij is ervan overtuigd dat hij niets heeft gedaan, maar dat hij niettemin zo snel mogelijk van de zaak af moeten zien te komen. Het zou Clinton zelf zijn die het op een rechtszaak wil laten aankomen, omdat hij zich onheus bejegend voelt en zegt nooit iets met Paula Jones te maken heeft gehad.

Hoewel Bill zij en nog bijna drie jaar in Washington zullen zijn, wordt bij haar vijftigste verjaardag gespeculeerd over 'het leven na het Witte Huis'. In 2000 wordt zij 53 en is hij 54. Dat betekent dat ze nog alle tijd hebben voor een of meer carrières na het presidentschap. 'Friends of Bill and Hillary' denken dat zij allebei nadenken over het schrijven van boeken en het houden van spreekbeurten om de advocatenrekeningen, die oplopen tot miljoenen dollars, te kunnen betalen. Maar allebei zouden ze ook mijmeren over een senatorschap. Hillary wordt door vrienden aangemoedigd om zich in 2000 in Illinois kandidaat te stellen voor de Senaat. Clinton, die met de dag nostalgischer wordt sinds Chelsea het huis heeft verlaten, piekert over Arkansas, maar zou zich nog liever in Californië (lekker weer, mooie golfbanen en veel filmsterren) vestigen.

Anderen zien haar naar een leidinggevende positie op een grote universiteit vertrekken of mogelijk een talkshow op tv beginnen. Zij zou dan haar omstreden positie van een paar jaar geleden kunnen verzilveren. Zelf zegt Hillary 'daar helemaal niet over te willen nadenken, want ik heb het op dit moment zeer naar mijn zin'. En dat is een groot verschil met een paar jaar geleden.Oscar Garschagen

Meer over