EEN VAK APART

> INTERVIEW MARISKA MAJOOR Met het naderen van de raadsverkiezingen is prostitutie weer een onderwerp. Irritant, hypocriet en lachwekkend, vindt voormalig prostituee Mariska Majoor....

Een 'gezondheidshuis' voor prostituees op de Wallen,ontmoediging van raamprostitutie, liefst nog sluiting van de helerosse buurt. En volgens oud-provo Roel van Duijn, thansGroenLinks, moeten de ramen aan de Ruysdaelkade ook verdwijnen:'Honderden seksslavinnen slapen vastgebonden aan de centraleverwarming.' Kortom, Amsterdam bindt de strijd aan tegen debetaalde liefde.

Voorop gaat Karina Schaapman, raadslid van de PvdA, die kortna de val van partijgenoot Oudkerk op de inmiddels geslotentippelzone aan de Theemsweg, onthulde dat zij zelf ooitprostituee was geweest. Ze schreef een boek waarin ze verteldede stilte te moeten verbreken, omdat zij bevreesd was voorchantage. Sindsdien stelt zij dat de hele prostitutie gebaseerdis op dwang; geen enkele vrouw gaat vrijwillig achter de ramen.

Mariska Majoor, een andere ervaringsdeskundige, ziet hetallemaal met lede ogen aan. Majoor (37), voormalig prostituee enbekend van haar Prostitutie Informatie Centrum op de Wallen, vathet nieuwe politieke offensief als volgt samen: 'Irritant,hypocriet, lachwekkend en nog eens vals ook.'

Vorige maand deelde ze tijdens de raadsvergadering foldersuit over 'een vak apart', zoals zij haar vorige baan omschrijft.De raadsleden haalden hun schouders op. Die mevrouw Majoor, zoheette het in de wandelgangen, wordt gestuurd door de business.

Het persbericht van Van Duijn kende ze nog niet. MariskaMajoor: 'Het wordt steeds erger zeg. Ik ken vrouwen die daarwerken. Zien ze er zo zielig uit? Nooit iets gehoord overvastketenen aan verwarmingsbuizen. Misschien is-ie in de war meteen of ander heftig SM-verhaal.'

Hoe verklaart u die plotselinge belangstelling voor de Wallen?

'Ik denk dat de komende verkiezingen een verklaring vormen.Tot die conclusie kwam ik zelf veel te laat, tot iemand mij eropattendeerde. Natuurlijk, dacht ik, daarom beginnen ze er weerover. Op die manier trekken de Amsterdamse politici de aandachtnaar zich toe. Heel slim.'

De kritiek is gebaseerd op serieus onderzoek.

'Door de eeuwen heen zie je golfbewegingen. Ineens wordt erweer over prostitutie gesproken. In zoverre is de huidigeaandacht niets nieuws. In de 16de eeuw had je al vrouwenhandelvanuit Frankrijk naar Amsterdam. Handel in mensen is er altijdgeweest. Hoe serieus ik het ook neem, ik moet altijd lachen alshet wordt gepresenteerd als iets nieuws.'

Maar de omvang is wel nieuw. Van de duizend vrouwen die op deWallen werken, zou minstens 80 procent slachtoffer zijn vanvrouwenhandel.

'Bij tijd en wijle wordt er weer geroepen dat prostitutie nietkan en dat dwang schandalig is. Natuurlijk is dat schandalig! Eris niets ergers in het leven van een vrouw dan gedwongen wordentot seks. Of dat nou betaald is of niet. Nu wordt het door ondermeer dePvdA gepresenteerd als iets nieuws. De omvang zou zo veelgroter zijn. Dat is volgens mij, en ik kan spreken namens veelmensen uit het vak, niet het geval. Omdat er nu weer zoveelpolitieke verontwaardiging is, en terecht, lijkt het alleen maarzo.

'Ik ontken absoluut niet dat er meisjes gedwongen achter deramen zitten. Als ik me verdiep in de schaduwzijde van deprostitutie is het heel moeilijk mijn werk hier te doen, ik kaner slapeloze nachten van hebben. Maar er wordt overdreven engegoocheld met cijfers die nergens op zijn gebaseerd. Het isaltijd natte vingerwerk. Als je negatief tegenover prostitutiestaat, en dat is bij de meeste mensen het geval, wordt er sneloverdreven.

'Ik schat, maar dat is ook natte vingerwerk, dat niet 80,maar 20 procent gedwongen wordt. Dat zijn wel tweehonderdmeisjes. Het probleem is er dus wel degelijk.'

Mevrouw Schaapman deed ook onderzoek. Bovendien weet zij uitervaring waarover zij spreekt.

'Ik had het sterker gevonden als ze had gezegd: ja, ik wasprostituee en heb daar geen moeite mee. Ik wil daarvoorgerespecteerd worden, so be it. Ik heb er veel moeite mee dat zenu haar oud-collega's verloochent, inclusief zichzelf, alsslachtoffer van mannelijke driften. Ze haalt de hele beroepsgroepdaarmee naar beneden. Dat is triest.'

De PvdA wil op de Wallen een gezondheidshuis, naar het modelvan Antwerpen. Alle prostituees kunnen daar terecht. BurgemeesterCohen neemt het voorstel over. Goed idee?

'Een gezondheidshuis! Klinkt dat niet heel middeleeuws? Komop zeg. Ik moest er heel hard om lachen. Die naam suggereert aldat alle prostituees zielig zijn, alsof ze niet in staat zijn eenarts te bezoeken als ze vermoeden dat hen iets mankeert. Ik benvoor elke concrete positieverbetering van prostituees, maar danniet via zielige wegen.'

Voor de mondige prostituees niet, maar voor de grote groep vanvrouwen die gedwongen achter het raam zit, is het wellicht heelnuttig.

'Nee, nee, niet doen alsof die mondige, sterke groep eenkleine minderheid is. Ophouden hoor! Het is niet nodig. Het wordtweer gegarandeerd geldverspilling. In Amsterdam zijn al veelinstanties die zich met prostitutie bezighouden. GroenLinks heeftbegin dit jaar een voorstel gedaan te komen tot een netwerk vanalle instanties. Niet iedereen voor zich, maar samenwerken. Dátvind ik een goede aanpak. Er zijn veel deskundigen die zich aljaren met prostitutie bezighouden, inclusief mijninformatiecentrum, die goed weten wat er speelt, die veel kennisvan zaken hebben. Nu kun je wel weer iets gaan bedenken datontzettend veel geld gaat kosten, maar ik zie al een soortTheemswegverhaal. Een paar miljoen er tegenaan en ten slottevaststellen dat het toch niet heeft gewerkt.'

U bent partijdig, luidt het verwijt. In uw blad, De rodeLantaarn, en uw korte promotiefilmpje Een vak apart staat de naamvan Jan Bik, erkend bordeelhouder.

'Ik ben echt heel kwaad over die aantijging. Ten eerste benik geen officiële vertegenwoordiger van wie dan ook, geenofficiële belangenbehartiger, hoewel ik wel mee doe aan hetlandelijk prostitutie-overleg en het platform positieverbeteringvan prostituees. Ten tweede is commercie ineens weer een vieswoord. Ik denk dat de gemeente juist blij met mijninformatiecentrum moet zijn. Mijn voorlichtingsfunctie aan zowelprostituees als de klanten zou moeten worden ondersteund.

'Mijn boodschap is dat het een vak apart is en dat je devrouwen moet respecteren. Je kunt er erg moeilijk over doen, maarik benadruk graag de positieve kanten. Daarmee bevorder je eensterke mentaliteit en verbeter je uiteindelijk de positie van devrouwen. Ik vind ook dat er niet eerlijk wordt gedaan over deklanten. Die worden weggezet als mannen die profiteren vanzielige zwakke vrouwen. Vooral door Karina Schaapman & Co.'

U praat er zo normaal over. Het lijkt alsof elke man naar dehoeren gaat.

'Ja, ja: op de Wallen komen geen van allen. Kom op zeg, in deprostitutie wordt elk jaar een paar miljard verdiend. Wat denkje, dat we het geld op straat vinden? Iedere man is eenpotentiële klant. Er zijn een hoop mannen die betalen voor seks.Ik vind dat daar niets mis mee is. Iedereen zijn eigenverantwoordelijkheid. Ik zie Oudkerk overigens niet als iemanddie misbruik maakt van vrouwen in een zwakke positie. Hij is weleen sukkel, want hoe dom moet je zijn om als wethouder vanAmsterdam naar de tippelzone in je eigen stad te gaan?'

Toch is de Theemsweg gesloten vanwege de zwakke positie vande prostituees.

'Dat is heel grappig, want die tippelzone hebben ze in 1996juist geopend om de positie van vrouwen te verbeteren. En toenmoest het weer dicht. De gemeenteraadsleden weten niet waaroverze het hebben. Hoe serieus kunnen we ze nemen?'

Had de tippelzone moeten blijven?

'Ik ben nooit voorstander van tippelzones geweest, omdat ikniet van die manier van werken houd. De tippelzone is gemaakt omverslaafde prostituees een werkplek te geven. Die zijn er eenweek geweest, met een busje van de gemeente. Omdat er geen drugsmochten worden verhandeld, verdwenen ze weer. De zone werd eenvrijplaats voor alles en iedereen die buiten de wet om werkt. Depolitie wilde er niet langer komen. Ik ken een verhaal van eenagent die er niet meer heen wilde, omdat hij er problemen thuismee kreeg. En de gemeente wilde criminaliteit niet faciliteren.'

Omdat er ook wapens werden verhandeld.

'We moeten er geen spannende film van maken. Er warenproblemen, dat geloof ik onmiddellijk. Maar ik heb de zone eenpaar keer bezocht en vanuit dat torentje de auto's geteld, 800op een avond. De meeste mannen reden alleen maar een rondje. Jehad een groep Zuid-Amerikaanse transseksuelen die daar echt nietgedwongen werkten. Je had er Nederlandse vrouwen, die op andereplekken niet goed aan de bak kwamen. Het zijn meestal vrouwen meteen iets mindere look die bang zijn achter het raam te weinig teverdienen voor de huur, of het zijn vrouwen die het spannendvinden om op straat te tippelen.'

Hoe pak je de gedwongen prostitutie aan?

'In ieder geval niet door ramen te sluiten. Raamprostitutieis een van de zelfstandigste manieren om te werken. De politiezou meer en vooral deskundiger kunnen optreden en vrouwen dieaangifte doen van mishandeling niet denigrerend behandelen.

'Verder zijn er enorme problemen met de belastingdienst. Hetwordt steeds moeilijker om als zelfstandige prostituee te werkenin clubs, omdat de fiscus dat ziet als loondienst, terwijl devrouw juist als zelfstandig ondernemer wil werken.

'Het opheffen van het bordeelverbod in oktober 2000 heeft inieder geval de positie van de vrouwen niet verbeterd. Eigenlijkzou de politiek zich volop moeten bezighouden metpositieverbetering van prostituees en de plek die zij hebben inde maatschappij. Uiteindelijk zijn zij degene die de problemenhet beste kunnen oplossen. Geef ze daartoe de mogelijkheden. Tebeginnen met meer respect en vertrouwen in hun kracht.'

Meer over