Een broek is ver-schrik-ke-lijk

Naturisme is meer dan bloot rondlopen. Het is een ‘levenswijze in harmonie met de natuur’, compleet met een eigen naturismebeurs voor iedereen die zich wil laten inspireren....

Rens (47) is al zijn hele leven naturist. ‘En niet omdat ik zo ben opgevoed. Het is een aangeboren afwijking, zou je kunnen zeggen. Mijn moeder had grote problemen mij in de kleren te krijgen. Ik ben in m’n leven één keer naar een textielstrand geweest. Daar hield ik het twintig minuten uit. Die herrie, die rommel. Vreselijk.’

Als de temperatuur het enigszins toelaat, is Rens ongekleed. Ongekleed, ja – want het woord naakt, of bloot, gebruikt hij liever niet. ‘Dat heeft een verkeerde associatie.’

Best vervelend, vindt Rens, dat híj zich altijd aan moet passen aan anderen. ‘Voor mij is het normaal ongekleed door het leven te gaan. Als de buren op bezoek komen, weten ze dat ze mij ongekleed zullen aantreffen. Maar als ik de vuilnis buiten ga zetten, moet ik een broek aan. Dat is toch klinkklare onzin?’

Het liefst was Rens dan ook ongekleed naar de Jaarbeurs in Utrecht gekomen, waar dit weekend Naturisme Totaal werd gehouden – volgens de organisatie de eerste naturistenbeurs ter wereld. Maar deze ‘levendige ontmoetingsplek’ voor ‘iedereen die meer wil weten over deze manier van leven’ is een ‘geklede beurs’. Naakt naar binnen mag niet.

Henk Jan Kamerbeek, voorzitter van de Naturisten Federatie Nederland, de NFN: ‘Dat is een bewuste keuze geweest. We willen geen bezoekers die aapjes komen kijken, en we willen niemand afschrikken. De NFN is laatst ook door het programma van Paul de Leeuw uitgenodigd. Dan moesten we naakt komen, met een chocoladeletter voor ons kruis. Dat doen we dus niet. De mensen hebben al bepaalde beelden over ons, dat moet je niet gaan bevestigen.’

A way of life – zo luidt de slogan van Naturisme Totaal. Naturisme is meer dan bloot rondlopen. ‘Naturisme is een levenswijze in harmonie met de natuur’, staat in een van tevoren door de pers te ondertekenen verklaring. ‘Het wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke naaktheid, die als doel heeft het bevorderen van zelfrespect, respect van de medemens en eerbied voor natuur en milieu. Indien u als pers een bezoek wilt brengen aan de beurs, gaan wij ervan uit dat u deze filosofie in acht neemt en de beurs op een professionele manier in kaart brengt.’

De verklaring dient ‘om de berichtgeving omtrent Naturisme Totaal in goede banen te leiden’ – want naturisme wordt nog steeds belachelijk gemaakt. ‘Veel van onze leden lopen er nog steeds niet mee te koop’, zegt Kamerbeek. ‘Dat snap ik ook wel: je moet het elke keer uitleggen en dan nog word je aangekeken of je niet helemaal lekker bent. Bloot heeft nu eenmaal met schaamte te maken. Misschien komt dat door de Bijbel.’

En dat terwijl, volgens in opdracht van de NFN door Motivaction uitgevoerd onderzoek, ruim twee miljoen Nederlanders regelmatig naakt recreëren. De NFN is met ongeveer 70 duizend leden zelfs de grootste naturistenvereniging ter wereld, zegt Kamerbeek. Op de beurs worden ook zo’n 10 duizend bezoekers verwacht.

De NFN strijdt voor acceptatie en tegen de ‘nieuwe preutsheid’. Openbare naaktstranden, bijvoorbeeld, liggen steeds vaker onder vuur. ‘Het CDA in Helmond wil het naaktstrand daar sluiten vanwege seksuele overlast. Dat is heel vervelend, want cruisen heeft met naturisme niets te maken.’

Wat er zo leuk is aan naaktrecreatie? ‘Als je wel eens stiekem naakt gezwommen hebt, of met je blote billen in het gras hebt gezeten, weet je hoe prettig dat voelt. Mensen vragen wel eens: waarom moet die broek zo nodig uit? Ik stel dan de vraag: waarom moet-ie eigenlijk aan?’

Naturisme past bovendien goed bij de Nederlandse ‘doe maar gewoon’-mentaliteit, meent Kamerbeek. In ons blootje zijn we allemaal gelijk. Met het ideaalbeeld van het perfecte lichaam heeft de NFN weinig op. Kamerbeek: ‘Het is onrealistisch, want bijna niemand is strak. We zouden niet willen dat op onze beurs nepborsten worden aangeboden. Je moet tevreden zijn met wat je hebt.’

Wel op de beurs: een jeu de boulesbaan, healings, cursussen voor klankbeleving, massages en uiteenlopende commerciële stands – campings, ontharingsmiddel, massageolie, droge worst, caravans en jacuzzi’s. Allemaal keurig gerubriceerd in thema’s als ‘kamperen en recreatie’, ‘huis en tuin’ en ‘spiritualiteit’.

En er is tóch bloot, maar beperkt: bezoekers kunnen gratis poseren voor een professionele naaktfoto. Ook is er een workshop naaktmodel schilderen. Het model, een man van middelbare leeftijd met piercing in de balzak, ligt wijdbeens op een sofa.

Een paar meter verder staat verkoper Jos, bij een stand met ‘natuurlijke aloë vera producten’: lipsticks, zalfjes, flesjes en zakjes met vloeistof erin (thema ‘wellness en beauty’). Waarom hij hier staat? ‘Naturisme staat heel dicht bij natuurproducten. Naturisten zijn erg met gezondheid bezig. Wist je dat je aloë vera ook kunt drinken? Dat weet bijna niemand. Al onze verpakkingen zijn recyclebaar. Het is puur natuur. Alles wat hier staat is eetbaar, ook de cosmetica.’

De gemiddelde bezoeker is 50-plus en vooral geïnteresseerd in zomervakanties. Jongeren, en vooral pubers, zijn over het algemeen wat minder enthousiast over bloot recreëren. De jeugdtak van de Naturisten Federatie, de JNFN, probeert daar wat aan te doen.

Dus is er een stand met badmintonveld. Jongeren delen folders uit. Sabina (21): ‘Mijn ouders zijn ook naturist, dus ik heb het van huis uit meegekregen. Maar ik heb wel een periode gehad dat ik liever niet helemaal naakt liep, zo rond m’n veertiende. Dat hoort bij de puberteit, denk ik. Dan deed ik een doek om. Mijn ouders hadden daar gelukkig wel respect voor.’

De ongeveer negentig actieve leden van de JNFN – leeftijd: van 15 tot 25 – gaan jaarlijks samen op kampeervakantie. ‘Dat is heel ontspannen’, zegt Sabina. ‘Het is maar één keer gebeurd dat een jongen zichtbaar opgewonden werd. Die jongen werd een paar dagen paaltje genoemd. Daar kunnen we met z’n allen wel om lachen.’

Volgens Kamiel (25), voorzitter van de JNFN: ‘Het voelt veilig. Je bent vrij kwetsbaar met je kleren uit. Als je allemáál je kleren uit hebt, ga je automatisch met meer respect met elkaar om. Bovendien zijn zwembroeken gewoon vervelend: gaan die touwtjes los, zakt dat ding weer van je kont af.’

Zijn studiegenoten weten het, inmiddels. ‘In het begin worden er dan wel flauwe grapjes gemaakt. Zo van: ga je weer naar die blotebillenclub? Maar een associatie met seks is totaal onterecht. Een beetje kleren is veel sexier dan helemaal bloot.’

Naaktrecreatie gaat tegenwoordig verder dan de camping of het naaktstrand. Zo is er de World Naked Bike Ride, er zijn blootwandelingen – Joop (61) deed aan allebei wel eens mee. Hij is een echte naturist, zegt hij. ‘En geen mooi weer-naturist. Ik probeer mijn grenzen te verleggen. Zo heb ik ook in m’n nakie door de sneeuw gebanjerd, heerlijk was dat! Daarna had ik wel een tijdje een dooie teen. Maar dat ging vanzelf over.’

Joop – gestreepte polo, oorringetje, roze rugtas – kan zich het eerste bezoek aan een naturistenstrandje, ‘heel lang geleden’, nog wel herinneren. ‘Ik schrok wel even, toen ik daar al die naakte mensen zag. Je bent het niet gewend hè. Maar nu vind ik het ver-schrik-ke-lijk om met zwembroek te zwemmen.’

Na zijn deelname aan de World Naked Bike Ride werd Joop geïnterviewd door cameraploegen van RTL4 en SBS6. Dat viel niet goed op z’n werk. Joop, nu met prepensioen, was geestelijk verzorger in een ziekenhuis. ‘Men vond dat een pastor dat niet kon maken. Maar waarom zou een christen geen naturist kunnen zijn?’

Joop noemt zichzelf christennaturist. ‘Je kunt naakt yoga doen, naakt fitness, naakt dansen en naakt fietsen. Je kunt ook naakt naar een kerkdienst. Dat bestaat.’

En dat is niet raar, zegt Joop. ‘Men moet de naaktheid eens ontdoen van het seksuele. We zijn ook naakt door Onze Lieve Heer op de wereld gezet.’

Meer over