Edele wilden in een maanlandschap

Zo op het oog lijken de Macuxi-indianen de belichaming van le bon sauvage (de edele wilde) zoals de Franse schrijver en filosoof Jean-Jacques Rousseau die aan het eind van de 18de eeuw vroegromantisch voor zich zag: de van nature tot het goede geneigde mens....

Tienduizend indianen, overwegend Macuxi, leven in de streek Raposa Serra do Sol tegen de grens met Venezuela en Guyana. Aan het eind van deze eeuw is de vijftienduizend vierkante kilometer savanne en Amazone-regenwoud - bijna half zo groot als Nederland - voor een groot deel veranderd in een maanlandschap. Door ontbossing en erosie.

Net als tientallen andere stammen vechten de Macuxi inmiddels voor hun rechten. Artikel 231 van de Braziliaanse grondwet moet ze steunen in de strijd voor erkenning van de sociale organisatie, cultuur,geloof en rechten op het land van de oorspronkelijke bewoners. Mooi op papier, maar de werkelijkheid is anders.

Plaatselijke politici laten zich inpakken door vermogende ondernemers; de regionale overheid werkt de centrale overheid in Rio de Janeiro tegen; de politie kijkt bij moord en verkrachting de andere kant op; het leger wil een weg aanleggen in een militaire veiligheidsstrook langs de grens met Colombia, Venezuela, Guyana, Suriname en Frans Guyana.

De jongeren in het dorp Maturuca, zijn een voorbeeld van een aanpak die de indianen nieuwe hoop geeft. Sinds twee jaar gist onder de slogan 'Nee tegen alcohol, ja voor de inheemse gemeenschap' een proces dat zich uit in het terugvorderen van land voor eigen veeteelt, het opzetten van gezondheidszorg, een vrouwenproject en een school met louter indiaanse leraren, die, naast algemeen onderwijs, ook lesgeven in de Macuxi-taal en -cultuur.

Meer over