DagboekAnna Dostojevskaja (1846-1918)

Dostojevski stelt zijn hoop op de roulette

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken. Deze keer: Anna Dostojevskaja (1846-1918), echtgenote van de Russische schrijver Fjodor (‘Fedja’) Dostojevski.

Erik van den Berg
Portret van schrijver Fjodor Dostojevski door Vasily Perov. Beeld Tretyakov Gallery, Moskou
Portret van schrijver Fjodor Dostojevski door Vasily Perov.Beeld Tretyakov Gallery, Moskou

Baden-Baden, 31 juli 1867

Vanochtend ben ik vroeg opgestaan om een krantenknipsel voor Fedja te vertalen. We bezitten nog twee florijnen en hebben al vier dagen niet voor onze maaltijden betaald; nog langer uitstel is niet mogelijk.

Fedja zag in de krant dat er in de Sophienstrasse een heer woont die dingen in- en verkoopt, wellicht ook tegen onderpand. Fedja ging erheen, het blijkt dezelfde oude man die onze schoenen heeft gekocht. Hij beloofde Fedja’s overjas te kopen. Fedja bracht hem en kreeg er zes gulden voor, maar de grijsaard gaf hem een onzinnige kwitantie. Daarin stond dat hem voor acht gulden geen overjas maar een jasje was verkocht en dat het indien het na veertien dagen niet was afgelost zijn bezit zou zijn. Wat een doortrapte bejaarde!

Meteen wilde Fedja weer gaan gokken: als hij twee gulden zou inzetten, zou hij zeker kunnen winnen. Wat maakte het uit als we van onze acht gulden er twee zouden verliezen, slechts een kwart van ons bezit!

Hij was zo vol vuur van dit vooruitzicht, dat het zinloos was hem op andere gedachten te brengen, het zou hem alleen maar verbetener hebben gemaakt. Ik vroeg hem wel onmiddellijk terug te komen, mocht hij die twee gulden winnen. Maar dat vond hij onzinnig – met ander woorden: hij droomde er weer van een groot bedrag te winnen. Als hij zulke dromen heeft, kun je er op rekenen dat hij niets wint.

Anna Dostojevskaja (1846-1918), echtgenote van de Russische schrijver Fjodor (‘Fedja’) Dostojevski. Ingekort fragment uit haar Tagebücher. Athenäum, 1985.

Meer over