Die ene leerlingHenriëtte over Natasja

‘Door Natasja heb ik geleerd dat je echt het verschil kunt maken’

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: mbo-docent Henriëtte van Sytzama (50) over Natasja, die ze niet toestond op te geven.

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

‘Ze vertelde het me toen ik haar bezocht in haar rijtjeshuis in Emmeloord. Dat ze zou stoppen met haar opleiding tot secretaresse. Het ging slecht met haar zoontje, ze zag het niet meer zitten. Samen brulden we van het huilen.

‘Natasja was 23 of 24 jaar oud, zo’n type met grote oorbellen, veel te lange nagels en hakken van elf centimeter. Bij drie of vier eerdere opleidingen was ze vastgelopen, maar bij ons zat ze op haar plek. Wat zeg ik? Ze was steengoed in wat ze deed, haalde hoge cijfers en haar stage bij de gemeente was ook een succes geweest.

‘Dat was knap, want Natasja was jong moeder geworden. Ze voedde haar zoon in haar eentje op, samen leefden ze van de studiefinanciering die ze ontving en het geld dat ze erbij leende. Haar studieschuld liep elke maand verder op. Maar ze had een helder doel voor ogen: een diploma.

‘Toen sloeg het noodlot toe. In het ziekenhuis van Sneek bleek de hardnekkige longontsteking van haar zoon kanker te zijn. De artsen schreven 104 weken chemotherapie voor. Daarmee zou hij het wel overleven. En dus reden ze regelmatig in haar goedkope rammelbak op en neer naar het ziekenhuis in Groningen. Een waanzinnige aanslag op haar portemonnee, om maar te zwijgen over haar moederhart.

‘Ik ontmoette de jongen een keer toen we met de klas naar de pizzeria gingen. Natasja had hem meegenomen, om de kosten van een oppas uit te sparen. Van foto’s herinnerde ik me hem als slank en vrolijk, nu oogde hij bleek en opgeblazen.

‘Op school deed Natasja haar best, maar met het examen in zicht bleef ze steeds vaker thuis omdat haar zoon zich beroerd voelde. Ik belde haar wekelijks op, ik bracht haar speelgoed, klasgenoten maakten kerstpakketten en hielpen haar soms het huis schoon te houden.

‘En toen gebeurde wat iedereen vreesde. De medicijnen bleken toch niet aan te slaan. En dus wilde ze stoppen met haar opleiding. In die laatste maanden moest ze er voor haar zoon zijn, vond ze.

‘Nee, dacht ik. Ze mag niet stoppen. Dat was het slechtste idee van de eeuw. Straks had ze geen kind én geen diploma. Alleen een studieschuld van 50 duizend euro.

‘Ik besloot haar erdoorheen te slepen. Met maatwerk. Als ze nou zou proberen nog vóór de herfstvakantie alle vakken af te ronden die ze nog moest doen? De examens en de tweede stage kon ze later afronden. Ik zou regelen dat ze geen problemen kreeg met leerplicht en het bindend studieadvies. Dat leek haar wel wat. En het lukte.

‘Na de herfstvakantie nam ze de tijd voor haar zoon, die verder aftakelde. In het voorjaar overleed hij. In zwarte, witte en rode kleding namen we afscheid van hem. Ik heb nog nooit zoveel mensen bij elkaar gezien.

‘Natasja was gebroken. Ik belde haar geregeld, stuurde bloemen, zocht haar op. En in mei vroeg ik voorzichtig of ze er al aan toe was de examens te maken. Die examens duren van 9 uur ’s ochtends tot 4 uur ’s middags. Een ervan is een fictieve werkdag bij de Efteling, waar je onder meer de post moet uitzoeken, een gespreksnotitie van een telefoontje moet maken en een bezoeker moet ontvangen.

‘Voor Natasja, die zich nog niet goed kon concentreren, was dat te zwaar. Daarom hebben we de examens in tweeën geknipt. Dat deden we eigenlijk nooit, omdat de studenten later ook volle dagen moeten kunnen werken, maar voor haar maakten we een uitzondering. Later voltooide ze ook haar stage. En zo kreeg ze toch dat diploma, met als bijkomend voordeel dat een deel van haar studieschuld werd kwijtgescholden. Inmiddels heeft ze een baan, een nieuwe vriend en een zoontje.

‘Al met al heeft de hele geschiedenis me enorm veel tijd en tranen gekost. Je krijgt als docent geen extra uren voor zulke leerlingen. Maar dat maakt me niet uit. Dit was waarom ik als zijinstromer het onderwijs in ben gegaan. Ik wilde het verschil maken. En door Natasja heb ik geleerd dat je dat verschil ook echt kunt maken. Ik zou het zo weer doen.’

Natasja heet in werkelijkheid anders.

Zelf een verhaal over een leerling of student door wie u anders naar uw vak ging kijken? Mail het naar r.kuiper@volkskrant.nl. Ook conciërges, onderwijsassistenten en prakticumbegeleiders mogen insturen.