PostuumAïda Spaninks (1958-2021)

Dj Lady Aïda, de koningin van het techno-circuit, schuwde de moeilijke platen niet

Aïda Spaninks vond het leuk haar publiek een beetje op te voeden.

 Aïda Spaninks, ofwel dj Lady Aïda Beeld
Aïda Spaninks, ofwel dj Lady Aïda

Leerlingen op haar dj-school dachten dat Tiësto de eerste was, bracht VPRO’s muziekplatform 3voor12 in herinnering. Maar de wereldberoemde Tiësto stond ooit in háár voorprogramma, toen dance nog geen kwestie van marketing was en zij een fenomeen: dj Lady Aïda, grondlegger van de Nederlandse technoscene uit Eindhoven, een grote naam op popfestivals als Lowlands en Noorderslag.

Vijf jaar geleden leek borstkanker bij haar afdoende bestreden, maar begin dit jaar werden toch weer uitzaaiingen gevonden. Op 27 september overleed ze op haar 63ste in Eindhoven. Omdat ze de laatste jaren kundaliniyoga doceerde, werden op haar afscheidsceremonie mantra’s gezongen. Aïda had geheel in lijn met haar karakter al bedacht hoe het moest.

Diva

Aïda Spaninks, in 1958 geboren in het Brabantse dorpje Diessen, was eigenzinnig, een diva volgens vrienden en collega’s. Liet zich niets vertellen, kon lastig zijn, een grote bek hebben, ‘maar je kon door haar vrolijkheid nauwelijks níét van haar houden’, zegt Ron van der Sterren, die bij 3voor12 werkte toen zij daar een blog over techno schreef.

Haar vader werkte bij een betonfabriek en nam iedere week de Top 50 op van de radio. Haar moeder, geboren op Java, was huisvrouw. De zeven kinderen hadden vaste taken om de boel draaiend te houden. Daarna gooide Aïda uitgaanskleren het raam uit, zegt oudste zus Mario. ‘Buiten trok ze die stiekem aan en dan smeerde ze hem met een vriendin naar het café. Aïda was heel wild.’

Haar moeder noemde Aïda berustend ‘iemand die weet wat ze wil’. En Aïda vertelde haar moeder volgens zus Mario pas drie weken voor haar eigen dood hoe ziek ze was: ‘Ze wilde dat onze moeder eerst nog gewoon kon genieten van hun laatste lente en zomer.’

Hakke-trol

Aïda begon als barvrouw en dj in het Eindhovense café Cul de Sac, waarna de bekende Eindhovense clubs Sands en Berlage volgden. In die tijd raakte ze bevriend met Saskia Slegers, die als dj internationaal bekend werd onder de naam Miss Djax. ‘Het was toen helemaal niet lastig een vrouwelijke dj te zijn, het was gewoon volkomen geaccepteerd’, zegt Slegers. Miss Djax draait graag ‘acid en hard’; Lady Aïda was er voor Detroit, intelligente techno met complexe ritmes en verfijnde melodieën. Slegers: ‘Aïda schuwde de moeilijk platen niet en vond het leuk haar publiek een beetje op te voeden.’ De vrouwen noemden elkaar waarderend ‘Rave-teef’ (Djax) en ‘Hakke-trol’ (Aïda). En samen hadden ze enig dedain voor de dj’s die na hen wat al te nadrukkelijk ‘als vrouw’ in de dancemarkt werden gezet.

Frens Frijns van zaal 013 in Tilburg, twee jaar geleden verkozen tot beste directeur van een poppodium in Nederland, was destijds programmeur van poppodium de Effenaar in Eindhoven. Hij zette eind jaren negentig met Lady Aïda de vaste techno-avond Fluid op, ‘dan haalden we mensen uit het buitenland die Aïda interessant vond. Dat was een enorm succes, er stonden altijd rijen voor de deur’.

Labyrint met audioroutes

In die tijd werd er in popzalen nog op dance neergekeken. Dat dit veranderde, zegt Frijns, danken we aan Lady Aïda, de koningin van het circuit: ‘Zij wist techno net dat alternatieve, vuige randje te geven dat het in ons soort zalen een succes maakte.’

Aïda laat geen partner of kinderen na. Wel een labyrint met audioroutes, van techno tot mantra, dat ze aan het Eindhovense Philips de Jongh park schonk. Binnenkort wordt het in haar naam aangelegd.

Meer over