Dibbily-doobil-doo. And such

De Amerikaanse Nikki Giovanni maakte een hiphopboek voor kinderen. Ideaal voor een meezingmiddag. En Kanye West laat zijn zachte kant zien.Door Robert van Gijssel..

‘Tricky’, vond het Amerikaanse boekenvak aanvankelijk het idee van dichteres en jeugdauteur Nikki Giovanni een hiphopboek te maken voor kinderen. Want hiphop, dat is vuilbekkerij rond de thema’s geld, geweld en seks en daar houd je de kleuter verre van, zeker in de Verenigde Staten met een overactieve en -gevoelige ouderbeweging.

Maar parental guidance blijkt nauwelijks nodig bij Hip Hop Speaks to Children – a Celebration of Poetry with a Beat, en dus is het prachtig vormgegeven boek (met cd) al een bescheiden succes en nummer drie op de New York Times-kinderbestsellerlijst van vorige week. Volgens de samensteller is die hiphop van bling en bitches dan ook een karikatuur van de nobele Afro-Amerikaanse kunst.

‘Laat je niet in de maling nemen door de videoclips op tv. Onecht, en beschamend’, zegt Nikki Giovanni in een uitvoerig voorwoord dat kennelijk toch nodig was om het maar even uit te leggen. ‘Echte hiphop is dapper en stoer, en wordt gemaakt buiten op het plein, waar iedereen commentaar kan leveren en lachen.’ Hiphop volgens Giovanni is dichtkunst op een ritme, met lekker wegrappend beginrijm en dus uitermate geschikt voor het kind (vanaf een jaar of 4).

Luister maar naar die oerrap van The Sugarhill Gang, Rapper’s Delight uit 1979, opgenomen in het boek en te beluisteren op de cd: ‘Skiddlee beebop a we rock a scoobie doo, and guess what America we love you’. En: ‘Rock it up baby bubbah, baby bubbah to the boogie da bang bang da boogie’, et cetera. Gemaakt voor een kindermeezingmiddag en anders wel hilarisch – en een uitdaging – om voor te lezen.

Het cd-boek laat bestaande raptracks lezen en horen, speciaal voor het boek gemaakte rhymes, en droge poëzie waarbij je zelf de beat mag bedenken. Zoals in het vrolijke Oh, Words van Eloise Greenfield: ‘Oh, I love those words, those crazy words that crack me up, like dibbily-doobil-doo and such, they don’t mean much, but oh, I love them so.’ De beat dringt zich bij het voorlezen vanzelf op, en anders is op de cd nog te horen hoe deze rap bedoeld is, voorgedragen door de dichteres.

Hip Hop Speaks to Children gaat na tongbrekers en fantasietaal ook de diepte in voor de wat oudere kinderen, met raps van hiphopreuzen als Tupac en Kanye West. Tupac Shakur, vermoord in 1996 en een grootheid als gangsta-rapper, dichtte soms ontroerend mooi en klein, zoals in The Rose That Grew from Concrete: ‘Did u hear about the rose that grew from a crack in the concrete. Proving nature’s laws wrong it learned 2 walk without having feet.’ Kanye West laat zijn zachte kant zien met Hey Mama: ‘I wanna scream so loud for you, cuz I’m so proud of you, let me tell you what I’m about to do. Hey Mama. I know I act a fool but, I promise you I’m going back to school.’

Dat niet alleen de hiphop een bron is van knappe staaltjes kinderpoëzie, bewijst het herkenbare jazzliedje Dat Dere van de in 2005 overleden zanger en vredesactivist Oscar Brown Jr. ‘Hey, daddy, what dat dere? ‘N’ why dat under dere? ‘N’ oh, daddy, oh, hey daddy look it ober dere, hey, what they going dere? ‘N’ where dey do in dere?’

De illustraties zijn ook bij dit gedicht fraai: een jongetje dat zijn vermoeid lachende vader wijst op de wonderen van het leven, met een onontkoombaar grote wijsvinger.

Leuk voor de Nederlandse kleuter? In ieder geval een mooi gereedschap voor ouders die hun kind vroeg en speels willen laten kennismaken met de Engelse (straat)taal. Al vragen we ons hier misschien wel af wat aan te vangen met de ook op de cd opgenomen I Have A Dream-speech van Martin Luther King Jr., en hoe de Rosa Parks-rap (‘Do the Rosa Parks, say ... no no’) uit te leggen aan het politiek hopelijk nog niet-bewuste kind.

Meer over