De zomer is over, Delfshaven zit in een dipje

ZOMER in Delfshaven. Agenten genieten van hun verdiende rust. Opvanghuizen voor drugsverslaafden sluiten tijdelijk hun deuren. Marokkanen rouwen om koning Hassan, Turken om Gölcük, en het pittoreske historische Delfshaven presenteert het ene na het andere culturele festival....

Als er even niemand oplet, bouwen drugsdealers en verslaafden hun eigen feest. Zozeer zelfs dat medewerkers van deelgemeente, Openbaar Ministerie, politie en hulpverlening hun oren niet kunnen geloven als ze de klachten van bewoners moeten aanhoren. 'Terug bij af', 'spuigaten uit', en 'no-go-area's'. Nooit eerder gesignaleerde Antillianen zouden de buurt onveilig maken. Van God los zijn ze. De straathandel is verhevigd, in de portieken liggen weer gebruikers.

Deelraadvoorzitter T. Harreman kan zich de frustraties van de bewoners voorstellen. 'Ik hoop niet dat hierdoor het geloof van de burgers in de overheid afbrokkelt, net nu we wat hebben opgebouwd. Onze boodschap moet zijn: ''Sorry dat het even is mislukt, maar we zullen terugkomen.'' '

Hij beklemtoont dat er de laatste vijf jaar juist veel is bereikt in Spangen, Bospolder-Tussendijken en de andere wijken van Delfshaven. 'We kampen met de wet van de remmende voorsprong', zegt hij. 'Andere wijken pakken de verslaafden nu net zo aan als wij.'

De cijfers tonen aan dat het beter gaat - dat zeggen ook de verraste professionals. Alleen al in het afgelopen jaar is het aantal dealpanden teruggebracht van meer dan honderd naar 75. De samenwerking tussen Belastingdienst, immigratiedienst en sociale dienst in de strijd tegen drugsrunners werkt. Hun aantal is volgens de opvallend exacte tellingen van het Openbaar Ministerie afgenomen van 385 naar 211. Franse drugstoeristen laten zich steeds minder zien in de wijk. Maar ja, toen werd het zomer.

Nu is het herfst. Twee actieve bewoners, Ben van Haastrecht en Els Straetemans, wandelen door Spangen en het aanpalende Tussendijken. Het is half tien en het regent. Zojuist heeft de Spangense wijkactievoerder Rinus Vis nog eens de noodklok geluid in de deelgemeenteraad. De bewoners melden de overlast niet meer, zegt hij. Ze durven niet naar de vergadering te komen. Ze zijn na vijf jaar actievoeren moedeloos en gefrustreerd en willen verhuizen.

Van Haastrecht en Straetemans onderschrijven de geluiden. Voor de avondwandeling door het crisisgebied hebben beiden hun portemonnee thuisgelaten. Straetemans heeft zelfs de overbodige sleutels van haar sleutelbos gehaald.

We lopen onder de bruggen bij het Mathenesserplein, beruchte gebruikersplekken. Nog geen eend die er schuilt voor de regen. De plantsoenen bij de brug zijn leeg. Op de kop van de sedert jaren geteisterde Mathenesserweg is het rustig vanavond. Zo ook in de Grote Visserijstraat - al is de sfeer niet prettig rond de dichtgespijkerde gevels van dealpanden.

Normaal lopen de actievoerders hier niet op dit tijdstip, zeggen ze. Dat ze de overlast vanavond niet kunnen aantonen, deert hen niet. 'Prettig toch dat het rustig is.' Met de terugkeer van de regen lijkt het probleem onder controle.

En in het professionele circuit staan de drugsproblemen weer hoog op de agenda. Wat is er mis in Delfshaven? Velen wijzen op waterbed-effecten. Zo ook plaatsvervangend districtscommandant J. Hoogstraten. Elders in Rotterdam heeft de politie de beproefde Delfshavense methode gebruikt en drugsverslaafden en dealers opgejaagd. Een deel van hen is weer teruggevlucht naar Delfshaven, waar de opvang tijdelijk was gesloten en nu 55 agenten minder op straat lopen dan een jaar geleden. Van de tweehonderd blauwe politiepakken in Rotterdam-West hangt 30 procent in de kast. Er zijn geen mensen voor.

De afgelopen week kwamen surveillanten tot twee keer toe tegenover een overmacht van jongeren te staan. Eén keer greep de politie met groot materieel in, de andere keer trok ze zich terug. 'We zaten in de lift, maar hebben even een dipje', erkent Hoogstraten. Maar hij verwacht dat de situatie binnen twee tot drie weken weer onder controle is, als de regionale task force van de politie operationeel is.

Veel verslaafden hopen ook dat de politie de zaak weer in haar greep krijgt. Volgens Nora Storm van de Junkiebond spreken zij schande van de huidige situatie. 'Het is nu anders dan in 1993 en 1994, toen de verslaafden nog met ludieke acties konden worden verdreven. Een dergelijke aanpak is niet meer aan te raden. Jonge dealers lopen nu met pistolen. Het is logisch dat bewoners banger zijn.'

Er is maar één echte oplossing, zegt ze. 'Pomp de verslaafden ook eens naar het rijke Hillegersberg. Dan moeten ze in die chique wijken gaan meedenken over opvang. Het zijn per slot van rekening net zo goed hun zonen en dochters die in Delfshaven drugs komen halen.'

Meer over