PostuumJan de Vries (1944 - 2021)

De succesvolste Nederlandse motorcoureur (die nooit in Assen won)

Met twee wereldtitels is Jan de Vries nog altijd de succesvolste Nederlandse motorcoureur op de weg. Hij won alleen nooit in Assen.

Coureurs Jan de Vries (L) en Wil Hartog staan op de grid voor een lege hoofdtribune na het rijden van een aantal ronden op het circuit tijdens de viering van de 95e verjaardag van de TT Assen.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Coureurs Jan de Vries (L) en Wil Hartog staan op de grid voor een lege hoofdtribune na het rijden van een aantal ronden op het circuit tijdens de viering van de 95e verjaardag van de TT Assen.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De titanengevechten die motorcoureur Jan de Vries had met de Spaanse concurrent Angel Nieto waren even legendarisch als de duels die Max Verstappen nu heeft met Lewis Hamilton. Alleen won De Vries wat vaker en werd hij twee keer wereldkampioen in de 50CC-klasse.

Met deze titels in 1971 en 1973 op een Van Veen Kreidler geldt hij nog altijd als de succesvolste motorcoureur op de weg uit de Nederlandse geschiedenis. En zijn prijzenkast had nog voller kunnen zijn als hij niet na zijn tweede wereldtitel was gestopt en als vader van drie kinderen had gekozen voor een maatschappelijke carrière. Hij werd monteur voor Henk van Kessel, die in 1974 wereldkam­pioen zou worden. Ook ging hij sleutelen aan de motor van Nieto, zijn eeuwige ­rivaal met wie hij op het circuit niet altijd even goed bevriend was geweest.

Jan de Vries overleed 14 januari op 77-jarige leeftijd in zijn woonplaats Purmerend aan een hartstilstand. ‘Witte Reus’ Wil Hartog, de befaamde 500CC-coureur, noemt het ‘schrikken’. ‘Vorig jaar hebben we nog een rondje gereden in Assen, omdat de TT was afgelast en wij nog wat van de sfeer wilden terugbrengen.’

De Vries was een geboren Fries. Hij werd geboren in Sint Jacobiparochie. Hier deed hij na de lagere school een LTS-opleiding metaalbewerking. Zijn doel was een eigen motorzaak te beginnen. Maar hij ging eerst racen met motoren, vooral op grasbanen. Hartog: ‘En daar slipte je wat eerder weg, wat hem later bij de wegraces veel voordeel opleverde omdat hij wist hoe een motor te controleren.’

Zijn postuur maakte hem bij uitstek ­geschikt voor de lichte klasse ­– de 50CC – in een tijd dat de Grand Prix voor motoren nog zes races kende (50, 125, 250, 350, 500 CC en zijspannen).

Hij kwam in contact met Henk van Veen, die Kreidler-bromfietsen en motoren ­importeerde in Nederland en de ambitie had een raceteam uit de grond te stampen dat voor de prijzen zou gaan.

Met een Van Veen Kreidler, die speciaal voor hem was ontworpen en op maat gemaakt door constructeur Jaap Voskamp, ging De Vries ondersteund door een team meedoen aan wedstrijden. Met de lichte motor haalde hij topsnelheden van 180 kilometer per uur.

In 1968 debuteerde hij in Assen en behaalde twee jaar later in Monza zijn eerste overwinning. Met een caravan reed hij elk weekeinde met zijn vrouw Rommy en hun kinderen naar de races. In 1971 won De Vries de titel en werd als eerste Nederlandse wereldkampioen op de motor uitgenodigd voor Willem Duys’ tv-programma Voor de Vuist Weg. ‘Ik ga proberen nog een titel te halen’, zei hij. In 1972 eindigde de coureur in punten gelijk met Nieto. Op basis van de tijden ging de titel naar zijn rivaal. Een jaar later veroverde De Vries overtuigend zijn tweede titel.

De vier jaar jongere Wil Hartog, die ook grote ambities koesterde en in 1977 in Assen de 500CC won, zegt dat De Vries zijn ‘held’ was. ‘Ik weet nog dat ik met mijn vader naar Barcelona ben gegaan, waar hij wereldkampioen werd. Het grote voordeel voor De Vries was dat hij ook zelf heel goed technisch onderlegd was.’ In totaal won hij 14 Grand Prix-wedstrijden. Het enige smetje op zijn loopbaan is dat hij in Assen nooit als eerste eindigde.

Nadat hij stopte, ging De Vries in Leeuwarden werken bij Frank Jager, die racemotoren voor Van Veen prepareerde. Later verhuisde hij naar Purmerend, en werd bedrijfsleider van het uitlaatcentrum Carex.

Peter de Waard

Meer over