DE NIEUWSTE MODES

Het pinksterweekend begon met een knal. Wat heet één? Het knalde maar door. Nee, ik doel niet op de ondergrondse kernproeven in India en Pakistan, maar op een veel minder gevaarlijk, zij het in de ogen van sommigen niet minder indringend fenomeen: het einde van het soap-seizoen....

Vrijdag was voorlopig weer de laatste uitzending van de soapseries Goudkust (van zeven tot half acht) en Goede Tijden Slechte Tijden (van acht tot half negen). En allemachtig, het ging heftig toe.

Soaps zijn, zoals elke liefhebber weet, een weerspiegeling van het leven zelf, of beter gezegd: een uitvergroting. Alles is net als in het echt, maar dan intenser. Zo waren m'n dochter en ik, knusjes gezeten op de bank, eerst getuige van een bloedstollende gijzeling. Een vriend des huizes had de baby ontvoerd, en ondanks alle smeekbeden om daarvan af te zien, blies hij precies om twee voor half acht zichzelf en het kindje op. Prettige zomervakantie!

Een uur later was het opnieuw raak. Ten lange leste zouden we (in Goede Tijden) getuige zijn van een schijnhuwelijk, dat gesloten werd om de bruid, een Roemeens voormalig hoertje, aan een verblijfsvergunning te helpen. Alsof het al niet complex genoeg was (vreemdelingenpolitie in de zaal, een woedende vriendin van de bruidegom), nam de zaak op het laatste moment een dramatische wending. De pooier verscheen ten tonele, gewapend met een pistool, dat hij in de richting van het bruidspaar leeg schoot. Daar lagen zij, bedekt met rode verf.

Opgelegd pandoer vond ik het, verhaaltechnisch nergens voor nodig, veel te grof en nog niet eens goed gespeeld ook. Maar naast me hoorde ik snikken. Dat was opmerkelijk, want meestal ben ik van ons tweeën de sentimentele.

Er was hier onmiskenbaar sprake van een verschil in opvatting en smaak. Zij vond het gebodene even vreselijk als prachtig, in mijn ogen was het alleen maar goedkoop, commercieel, stuitend haast. Natuurlijk geloof ik in mijn gelijk, daar ben ik eigenwijs genoeg voor. Maar ik ben ook heel tevreden dat ik mijn oordeel aan het hare moet toetsen en het daardoor meteen relativeer.

Wie weet hoe ik anders misschien zou zijn doorgedraafd, en een tirade had gehouden tegen trivialisering van menselijke verhoudingen, schrijven voor de winst inplaats van voor de kunst, grof geweld op het scherm, en niet te vergeten het schadelijke effect op de jeugdige kijkers. Nu werp ik daarentegen een vertederde blik opzij, waar zij droef zit te genieten, en denk: ach...

Een van de grootste voordelen van het hebben van (aankomende) tiener-kinderen is volgens mij, dat je wel gedwongen bent om geestelijk in beweging te blijven. Je komt, of je wilt of niet, op vertrouwde voet met de nieuwste modes. Zelfs al raakt het dreigende uiteenvallen van de Spice Girls jou niet midden in het hart, je kan je de teleurstelling toch voorstellen.

Je laat je meeslepen naar een concert van Total Touch, en daar sta je, een beetje gegêneerd, tussen de spijbelende fans. Ze lachen je niet uit (zijn geheel geconcentreerd op wat zich daar op het podium afspeelt) en ze duwen je niet weg. Ze deinen mee met de muziek, met hun rugtassen.

Is dit nu die 'normloze jeugd', waarover men zich zulke grote zorgen maakt? Waar zitten al die 'verwende kleine monsters'?

Natuurlijk begrijp ik best dat je niet met behulp van een paar persoonlijke observaties alle reëel bestaande problemen kunt wegpoetsen. Zoals daar zijn: geweld op school, jeugdbendes, drugs, enz, enz. En toch heb ik wel degelijk zin om me af te zetten tegen de mode van het culturele conservatisme.

Ik heb liever vrijgevochten, desnoods een beetje verwende en brutale jongeren dan onderdanige, die in het gelid zijn geschopt. Ik verlang niet naar meer discipline op school. Ik geloof er helemaal niets van dat leden van de jongste generaties ten principale meer moeite zouden hebben met het onderhouden van duurzame banden dan babyboomers of ouderen. Evenmin als Marcel van Dam kan ik de doomsday-achtige verwachtingen van Dorien Pessers op dat terrein volgen of begrijpen.

Ik vind haar een van de interessantste representanten van het cultureel conservatisme die ik ken, en soms ben ik het met haar eens, want niet alles wat nieuw is, is per definitie goed. Maar de monomanie waarmee zij flexibilisering van de arbeidsverhoudingen aanwijst als bron van een komende sociale en morele ineenstorting vind ik verbazingwekkend.

Als ik haar moet geloven, valt de samenleving binnenkort uiteen en zal niemand meer gelukkig zijn. En dat allemaal door die verdomde flexibilisering die in de plaats treedt van het door Pessers aangeprezen 'oude, door sociale wetgeving genormeerde kapitalisme.' Wat een ellende, zeg, het lijkt wel een soap! Heb ik trouwens iets gemist en is, terwijl ik even niet oplette, de sociale wetgeving afgeschaft?

Het naderen van het nieuwe milennium roept allerlei angsten op. Maar we hoeven misschien niet zo bang te zijn. Want wat er ook verandert, het streven naar geluk blijft.

Meer over