Het Eeuwige LevenJan Leegwater (1937-2021)

Coach van het burgemeesterselftal die een lintje weigerde, ‘had er wel twintig verdiend’

De oud-burgemeester van Kloosterburen en Scheemda Jan Leegwater bekleedde een reeks van vrijwilligersfuncties in het voetbal en het wielrennen. De grootste bekendheid kreeg hij als coach van het burgemeesterselftal.

Jan Leegwater Beeld .
Jan LeegwaterBeeld .

Het was bedoeld als verrassing. Op zijn zeventigste verjaardag, 1 december 2007, kreeg oud-burgemeester Jan Leegwater de onderscheiding Lid in de Orde van Oranje Nassau opgespeld. Mensen die erbij waren, zouden zeggen dat zijn gezicht toen al een beetje betrok. Lid in de Orde van Oranje Nassau? Was dat niet een beetje zuinigjes?

null Beeld .
Beeld .

Tientallen jaren had Leegwater zich ingezet voor diverse maatschappelijke projecten. Zo coachte hij jarenlang het Nederlands Burgemeesters Elftal (NBE), dat toentertijd ruim 3,5 ton bij elkaar had gevoetbald voor de Leprastichting. Met alleen al die activiteit had hij minstens een Ridderschap moeten hebben, vonden ook z’n collega’s de volgende dag, toen het NBE tegen Oud-Feyenoord speelde. Lang verhaal kort: het lintje ging terug naar Koningin Beatrix.

Met zijn weigering werd Leegwater landelijk nieuws. Hij meende dat het fenomeen lintje zijn doel voorbij was gestreefd. Mensen die voor hun werk iets deden, kregen het Ridderschap, vrijwilligerswerk werd ‘afgescheept’ met een lidmaatschap. ‘En daar is hij altijd duizend procent achter blijven staan’, zegt zijn vrouw Ria. ‘Jan kon wel eens bot overkomen, maar je wist wel wat je aan hem had.’

Leegwater, opgegroeid in Noord-Holland, werd in 1981 burgemeester van Kloosterburen, een katholieke enclave in het Groningse Hogeland. Toen Kloosterburen na negen jaar opging in gemeente De Marne, werd hij burgemeester van Scheemda.

Dat hij een groot sportliefhebber was, bleek uit zijn vrijwilligersfuncties. Een greep: jurylid bij de wielerbond, speaker bij criteriums, voorzitter van BV Veendam en bestuurslid bij de KNVB en NOCNSF. Maar het meest in het oog springend was toch wel het coachschap van het Nederlands Burgemeesters Elftal, dat voorafgaand aan eredivisieduels wedstrijden speelde, meestal tegen businessclubs. Een paar keer was er zelfs sprake van een heuse interland tegen de Belgische en Engelse collega’s.

Verschoppelingen

Leegwater ging er prat op altijd 4-3-3 te spelen met zijn team, dat was gebouwd rondom sterspeler Ton Rombouts, destijds burgemeester van Den Bosch. ‘Hij was daarin bloedserieus’, zegt NBE-oprichter Hans van der Laan. ‘Rugnummers moesten precies corresponderen met de namen die hij had opgegeven. Anders zou de speaker verkeerde informatie doorgeven. Daar was-ie allergisch voor.’

Echtgenoot Ria waste steevast de tenues, en indien nodig verstelde ze die ook. Elk jaar bezocht het NBE op eigen kosten een land waar lepra heerste. Hoogtepunt was het bezoek aan Suriname, aldus Ria. ‘Leprapatiënten werden als verschoppelingen beschouwd door hun familie. Nu zaten ze aan tafel met ministers. Toen ze een lied voor ons zongen, stonden de tranen ons in de ogen.’

Voor Leegwater werd het de laatste jaren steeds moeilijker de bezetting rond te krijgen. ‘Enerzijds doordat er door de gemeentelijke herindelingen minder burgemeesters waren’, legt Van der Laan uit. ‘Anderzijds door de toename van het aantal vrouwen op burgemeestersposten.’ In 2019 stopte Leegwater als coach van het burgemeesterselftal.

De laatste jaren bleef hij trouw bezoeker van amateurwedstrijden in het noorden. Ook stapte hij dagelijks op zijn elektrische fiets voor een ritje van 30 kilometer rond Scheemda. Donderdag 9 september kwam hij niet meer terug. Hij was onwel geworden op de fiets en overleed later in het ziekenhuis, 83 jaar oud.

Een hoge onderscheiding zou Jan Leegwater nooit meer krijgen: eens geweigerd, altijd geweigerd. Ten onrechte, zegt zijn echtgenoot. ‘Hij had er wel twintig verdiend.’

Meer over