Bouterse heeft zijn broek op de enkels

Ik verkeer in opperst goede stemming. Ik schreef deze week een artikel naar aanleiding van het strafproces dat is begonnen tegen Bouterse als grootexporteur van cocaïne....

Wel wilde ik aantonen dat de rechtszaak het afbrokkelen van zijn imperium zal versnellen. Alleen wist ik nog niet hoe ik dit aannemelijk zou moeten maken. Maar daarvoor diende Chas Mijnals - een van zijn militaire kameraden ten tijde van de coup in 1980 - zich aan. Bouterse heeft altijd beweerd dat hij niet uit is op eigen belang, maar dat hij zich beijvert voor 'het proces', doelend op een voorspoedige ontwikkeling van Suriname. Dit wordt genadeloos ontkracht door Mijnals. Daarom voel ik me goed geluimd. Het voert te ver te beweren dat Bouterse is ontmaskerd, want het is geen nieuws dat hij iedereen een grote leugen voorhoudt. Het is echter wel nieuws dat een revolutionaire kameraad dit bevestigt. En daarom staat Bouterse, wat mij betreft, met zijn broek op de enkels. Mijnals kwam voor mij als een geschenk uit de hemel. Ik wilde eigenlijk naar de herdenking van de militaire revolutie op 25 februari, om te peilen of Bouterse aan populariteit inboet. Vooral omdat een studente die op hem had gestemd, over de herdenking zei: 'Ach, die onzin moet maar eens afgelopen zijn. Ja, het is voor hem een persoonlijke revolutie geworden: van straatarm naar multimiljonair.' Dus ook de 'onwetende generatie' heeft Bouterse in de smiezen. Maar ik was de avond van de herdenking te moe en besloot thuis te blijven. Het moest zo zijn, want terwijl Bouterse ongetwijfeld een clichéspeech hield over 'het proces' - met Nederland als 'grootste vijand' - spuide Mijnals op de televisie vernietigende kritiek op zijn leiderschap. Het kwam er zelfs op neer dat juist Bouterse het proces 'ophoudt' met zijn achterhaalde opvattingen over machtsuitoefening. Ik kende de naam Mijnals slechts als een van de coupplegers. Aan het tv-interview gingen oude beelden vooraf. Gebroederlijk legitimeerden hij en Bouterse destijds de militaire coup. Toen had hij een dikke, kroezige haardos. Nu is zijn haar grijzig en gemillimeterd. Hij ziet er rijper uit. Ik raakte geboeid door Mijnals. Hij maakte niet de indruk van een ordinaire, afvallige moddergooier. Wat hij te berde bracht, klonk doortimmerd en kwam oprecht over. Ik kwam Mijnals kort na het tv-interview tegen op een receptie van de Caricom-bijeenkomst. Ik stapte op hem af, stelde me voor en vroeg hem om een interview. Eerlijk vertelde ik in welk kader ik zijn kritiek op Bouterse wilde plaatsen. 'Prima', ging Mijnals akkoord. Tijdens ons gesprek gaf hij, beginnend bij de voorbereiding van de 'revolutie', aan hoe Bouterse niet is meegegaan in het proces van 'absolute macht naar verdeelde macht'. Genuanceerd hakte hij Bouterse in mootjes. Mijnals denkt niet dat het democratisch nog ooit goed komt met Bouterse. Ook vertelde hij dat binnen de NDP 'geen inhoudelijke discussies' worden gevoerd over belangrijke onderwerpen als economie, mondialisering, of over de nationale situatie. Hierdoor krijgt president Wijdenbosch 'geen kwalitatieve ondersteuning'. De houding van de partij zou zelfs wel eens hebben geleid tot 'verdere fragmentatie' van het land. Mijnals vatte het kort samen: 'We hebben niets gedaan.' Oorzaak van dit alles: 'de wijze waarop Bouterse de partij leidt'. Dat het beleid van Wijdenbosch nergens op gebaseerd is, is op zichzelf geen nieuws. De gevolgen zijn dagelijks te merken. Maar dat het zo erg is, vind ik wel verbijsterend. Tegelijkertijd lucht het me op dat het eindelijk door iemand uit de NDP-top wordt bevestigd. Bouterse moet wegens incompetentie 'terugtreden', meent Mijnals. Bovendien maakt het strafproces zijn positie nog onhoudbaarder. Niet dat Mijnals denkt dat Bouterse schuldig is, maar 'het zou van grootheid getuigen' als hij toegeeft dat hij uitgespeeld is. 'Maar als je zo vasthoudend bent, dan zal er wel wat aan de hand zijn', voegt Mijnals er haast cryptisch aan toe. Ik heb me altijd voorgenomen dat als ik Bouterse zou interviewen, ik zijn drugspraktijken zijdelings zou behandelen en dieper in zou gaan op zijn beleidsmatig handelen. Ik heb altijd wel het vermoeden gehad dat hij geen grammetje ideologie op zak heeft. Mogelijk dat hij in het prille begin goede bedoeling had, maar zijn geest raakte snel gecorrumpeerd door het grote geld. Bij een kritische ondervraging over beleidszaken zou hij zeker het onderspit delven. Daarom schildert Bouterse - zo gewiekst is hij - kritische journalisten af als 'verraders' waaraan hij 'geen boodschap' heeft. Het stond allang vast dat vroeg of laat het opportunisme en het verraad waarop zijn partij is gebouwd, zich als een boemerang tegen hem zouden keren. Zijn marionet-president Wijdenbosch heeft zich ontpopt tot een Brutus. Ook anderen, die hem niet langer het beste racepaard vinden, spugen hem uit. Bouterse schijnt ook lichamelijk af te takelen. Steeds hardnekkiger worden de geruchten dat hij aan de medicijnen is vanwege een leveraandoening. Dat zou zijn ongezonde, pafferige gelaat verklaren. Een kwaal waarvoor hij alleen in het buitenland behandeld kan worden. Dat wordt dan wel lastig als er een internationale opsporingsbevel tegen je is uitgevaardigd, of als je wordt veroordeeld. Als journalist moet je ervoor waken dat je gebruikt wordt in een strijd van opportunisten. Maar als het hele land politiek en economisch wordt gegijzeld omdat één man zijn welverdiende straf wil ontlopen, draaf ik gaarne op met pen en schrijfblok.

Meer over