Columnpeter middendorp

Black Lives Matter. Racisme. Mondkapjesdwang. Mondkapjes weigeren. Allemaal even walgelijk

null Beeld

Op een avond zat ik wat voor me uit te twitteren toen het me opviel dat het woord ‘walgelijk’ trending topic was, het meest gebruikte woord, vlak voor ‘Baudet’, wat in zekere zin een synoniem is van het woord – althans: zijn politiek dan, hè, moet je dan zeggen, met de persoon zelf is niets mis natuurlijk, nee, prima persoontje.

Ik werd nieuwsgierig. Waarvan ging de Nederlander zo massaal over zijn nek? Wat was er zo walgelijk dat het woord walgelijk vaker werd gebruikt dan het onderwerp waarover werd gewalgd? Ik wilde mee walgen. In mij is genoeg walging aanwezig, wachtend op een aanleiding om naar buiten te kunnen stromen. En zo walgelijk als dit had ik het waarschijnlijk nog niet eerder gegeten.

Het werd een tegenvaller. Ik vond van alles waarover werd gewalgd, maar niet één, mega-walgelijk onderwerp. Er was sprake van collectieve, gelijktijdige walging, maar die verdeelde zich over talloze, ongelijksoortige onderwerpen. Hugo de Jonge bijvoorbeeld, wat-ie deed, wat-ie naliet – walgelijk. Rutte. De kritiek op Rutte. Net als seksisme, feminisme en een tv-programma voor kinderen over het menselijk lichaam.

Een week of twee later was ‘walgelijk’ weer trending, en ook deze keer was overeenstemming tussen de walgers weer ver te zoeken. De elite is pedo – walgelijk. Vier miljoen naar Mozambique. Omwonenden die protesteren tegen de vestiging van een school voor bijzonder onderwijs. Black Lives Matter. Racisme. Trial by media. Mondkapjesdwang. Mondkapjes weigeren. Allemaal even walgelijk.

Weer een paar weken later: zelfde verhaal. Aardbevingsslachtoffers in de kou laten staan – walgelijk. Arme mensen rechtshulp onthouden. Baudet die zich niet liet testen op corona. Het testen van kinderen. Platforming, deplatforming. Vondelpark vol, Vondelpark ontruimd. Het liedje voor het Songfestival. ’s Werelds eerste transgender pop voor kinderen, met staartjes, een rokje en daaronder een piemeltje.

Ik heb geprobeerd systeem in onze walging te ontdekken; als vakman laat ik een observatie niet graag zonder analyse in de kou staan. Wat hadden de onderwerpen met elkaar gemeen? Er zijn theoretici die beweren dat oorzaak en gevolg buiten de menselijke waarneming niet bestaan – we verwarren chronologie met causaliteit – maar in de praktijk bestaan ze wel degelijk, geven ze rust en overzicht. Bovendien: als iedereen over hetzelfde walgt, kunnen we de oorzaak misschien wegnemen en de mensen van het zuur en het gal in hun bek verlossen, gesteld dat zij dat willen.

Maar er is geen systeem, geen orde – ik kan die niet vinden, hoezeer ik ook heb gezocht. Er is geen thema voor onze walging, het enige thema is de walging. Misschien zijn we ongelukkig en zou je met een variatie op de beroemde openingszin van Anna Karenina moeten zeggen: alle ongelukkige mensen walgen op hun eigen manier. Of misschien heeft de individualisering een diepte- of hoogtepunt bereikt. Iedereen walgt zoals-ie is gebekt. Het enige dat ons nog bindt, is de walging zelf.

Meer over