Bevlogen docent die economie met een k schreef

Voor docent Henk Plasmeijer was de geschiedenis van het economisch denken een levend vak.

Peter de Waard
Henk Plasmeijer. Beeld
Henk Plasmeijer.Beeld

Henk Plasmeijer doceerde aan de economische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen aanvankelijk het vak marxistische economie. Dat was in de tijd dat studenten nog veelal links waren. Toen in 1989 de Muur viel, ging het onderwerp op in het vak geschiedenis van het economisch denken. Generaties studenten kregen les van hem. Tentamens werden afgenomen in zijn werkkamer, met de blauwe banden van de Marx-Engels-Werke als intimiderende achtergrond. Plasmeijer overleed op 14 december 2014 aan de gevolgen van kanker. Hij was 68 jaar.

Plasmeijer werd geboren in een katholiek gezin in de Spaarndammerbuurt in Amsterdam. Hij haalde een mulo-diploma voordat hij enige jaren ging werken als matroos op de grote vaart. Terug in Nederland ging hij economie studeren aan de universiteit van Tilburg. Daar verruilde hij zijn katholieke geloof voor een marxistische overtuiging. Hij concentreerde zich op politieke economie, wat voor hem marxistische economie was.

Tijdschrift Politieke Ekonomie

In 1977 richtten 'radicale' Amsterdamse economen zoals Boe Thio, Wiener Salverda en Ronald Gerritsen het Tijdschrift Politieke Ekonomie op (provocerend met een k gespeld), waarbij ook Plasmeijer werd betrokken. Hij werd later de hoofdredacteur van het tijdschrift dat nu TPEdigitaal heet, een functie die hij tot 2007 zou uitoefenen. Hij vond het belangrijk te laten zien dat de economische geschiedenis meer grote figuren kent dan Tinbergen en bracht 'vergeten' Nederlandse economen voor het voetlicht: Sam de Wolff (1878-1960), Elisabeth van Dorp (1872-1945), de eerste vrouwelijke econoom van ons land, en Gerhard A.H. Wiebols (1895-1960).

Als marxist was Plasmeijer kritisch op het economisch beleid, maar hij was ook kritisch op marxisten. 'Je kunt marxistische economen herkennen aan hun expertise in lineaire algebra', grapte hij. Hij schreef marxisme ook bewust met een kleine 'm'.

Promotie & docent van het jaar

Het tijdschrift trok een scala van auteurs aan, die artikelen schreven over arbeidsverhoudingen, de gevolgen van technologische ontwikkeling en kartelvorming op de biermarkt. In 1990 promoveerde Plasmeijer op een dissertatie over het onderscheid tussen de productieve en niet-productieve arbeid, een marxistisch thema. Uitgangspunt was de overtuiging dat de studie van de geschiedenis van het economisch denken bijdraagt aan de analyse van hedendaagse problemen.

De dissertatie sloot af met een speltheoretisch model van de taakverdeling in het huishouden (een hoofdstuk dat hij schreef met zijn toenmalige vrouw). Hier was de verdeling van het surplus niet onderworpen aan de klassenstrijd, maar aan de krachtmeting tussen man en vrouw. Plasmeijer was ook belangrijk voor het vastleggen van de geschiedenis van de economische wetenschap in Nederland.

Hij was bovenal een bevlogen docent. Bij hem was de geschiedenis van het economisch denken een levend vak. Relevante auteurs werden uitgenodigd, zodat studenten konden kennismaken met een econoom die ze anders alleen op papier hadden gekend. Dat hij vijf maal docent van het jaar werd, had hij mede te danken aan zijn vroege gebruik van powerpoint. Omdat Plasmeijer kleurenblind was, herinneren zijn oud-studenten zich levendig de combinaties van gifgroen, pimpelpaars en knalroze in zijn illustraties. Een benoeming tot universitair hoofddocent ketste af op zijn marxistische verleden.

Plasmeijer ging onlangs met pensioen, na 36 jaar verbonden te zijn geweest aan de economische faculteit.

undefined

Meer over